Oksymetazolina – organiczny związek chemiczny, hydroksylowa pochodna ksylometazoliny. Stosowana jako lek bezpośrednio aktywujący receptory α-adrenergiczne naczyń krwionośnych nosa i zatok przynosowych, przez co zmniejsza obrzęk i przekrwienie. Działanie pojawia się po kilku minutach i utrzymuje się kilka godzin.
Działanie Stosowana miejscowo jest lekiem obkurczającym naczynia krwionośne nosa, przez co zmniejsza obrzęk i przekrwienie błony śluzowej. Po kilku minutach od aplikacji następuje udrożnienie nosa, znaczne ułatwienie choremu oddychania i zmniejsza się ilość wydzieliny.
Wskazania do stosowania Leczenie pomocnicze: ostrego nieżytu nosa pochodzenia wirusowego lub alergicznego zapalenia zatok obrzęku błony śluzowej nosa w przebiegu przeziębienia, grypy, zapalenia trąbki słuchowej i ucha środkowego w diagnostyce w celu zmniejszenia obrzęku błon śluzowych.
Przeciwwskazania nadwrażliwość na oksymetazolinę przewlekłe zanikowe zapalenie błony śluzowej nosa jaskra z zamkniętym kątem przesączania pacjenci po zabiegach chirurgicznych prowadzonych przeznosowo (np. przezklinowe usunięcie przysadki) lub po innych zabiegach przebiegających z odsłonięciem opony twardej jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO.
Środki ostrożności U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, nadczynnością gruczołu tarczowego, chorobami serca, cukrzycą, rozrostem gruczołu krokowego stosować wyłącznie po konsultacji lekarza. Nie jest zalecane stosowanie u dzieci do ukończenia 6 roku życia. Niektóre preparaty dostępne w Polsce zawierają chlorek benzalkoniowy jako środek konserwujący, co może powodować podrażnienie błony śluzowej nosa.
Interakcje Jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO lub trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi może prowadzić do zwiększenia ciśnienia tętniczego.
Działania niepożądane Miejscowe: podrażnienie i suchość błony śluzowej nosa uczucie pieczenia w nosie i gardle kichanie. Bardzo rzadko występują objawy działania ogólnoustrojowego takie jak: nudności ból głowy osłabienie, zmęczenie, senność zaburzenia widzenia reakcje alergiczne kołatanie serca, przyspieszenie czynności serca, wzrost ciśnienia tętniczego.
Wpływ nafazoliny na funkcje rzęsek nabłonka nosa W badaniach przeprowadzonych na Universität zu Köln wykorzystano model in vitro ludzkiej błony śluzowej nosa do pomiaru częstości uderzeń rzęsek w odpowiedzi na działanie oksymetazoliny, nafazoliny, ksylometazoliny oraz chlorku benzalkoniowego. Spośród analizowanych leków jedynie nafazolina nie wpływała negatywnie na rzęski do maksymalnego badango stężenia – 0,1%. Oksymetazolina i ksylometazolina przy stężeniu 0,01% nie wykazywały działania szkodliwego, jednak przy 0,1% znacząco uszkadzały rzęski (ksylometazolina silniej, ale częściowo odwracalnie). Chlorek benzalkoniowy, stosowany jako środek konserwujący, niszczył funkcjonowanie rzęsek już przy stężeniu 0,005%. Wyniki te wskazują na większe bezpieczeństwo stosowania nafazoliny jako leku rynologicznego niż pozostałych dwóch zbadanych α-sympatykomimetyków.
Dawkowanie Leków zawierających oksymetazolinę nie należy stosować dłużej niż 3–5 dni.
Preparaty o stężeniu 0,01% przeznaczone są do stosowania u niemowląt od 2 do 12 miesiąca życia: zwykle stosuje się 1-2 krople do każdego otworu nosowego 1-3 razy na dobę za pomocą nasączonego preparatem wacika.
Preparaty o stężeniu 0,025% przeznaczone są głównie dla dzieci od 2 do 7 lat: standardowo 2-3 krople do każdego otworu nosowego nie więcej niż 2 razy w ciągu doby.
Preparaty o stężeniu 0,05% przeznaczone są głównie dla dorosłych i dzieci od 7 lat: standardowo 2-3 krople do każdego otworu nosowego nie więcej niż 3 razy w ciągu doby.
Preparaty Dostępne w Polsce preparaty proste (2011): Acatar, Afrin, Nasivin, Nosox, Oxalin, Resoxym, Vicks Sinex Aloes i Eukaliptus
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Sympatykomimetyki Kategoria:Imidazoliny