Zbigniew Andrzej Błoński (ur. 30 listopada 1909 w Tarnobrzegu, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – porucznik pilot Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Był synem Władysława, dziennikarza (ur. 1882 w Krakowie, zm. 1934 w Toruniu), i Marii z domu Stormke (ur. 1887 w majątku Zaczernie, zm. 1976 w Warszawie). Matka była córką leśniczego Tadeusza Feliksa (Farensbach) Stormke (1855 Czyszki – 1932 Tarnobrzeg), absolwenta Krajowej Szkoły Gospodarstwa Lasowego we Lwowie, zarządcy dóbr i lasów w Krasiczynie, Nawojowej i Uściu Gorlickim) i Władysławy Barbary z Kraśniewiczów ur. 1864 Przemyślu, zm. 1948 Tarnów). Miał dwie siostry: Wiesławę (Kraczkiewicz) i Zofię (Krause).
Maturę uzyskał w Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, następnie uczył się w Korpusie Kadetów Nr 3 w Rawiczu (Rocznik 1930). Wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. 5 sierpnia 1933 Prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1933 i 36. lokatą w korpusie oficerów aeronautyki. Otrzymał przydział do 4 pułku lotniczego w Toruniu. W 1937 powrócił do Dęblina jako pilot-instruktor w Centrum Wyszkolenia Lotniczego nr 1. Według obsady personalnej centrum na dzień 1 lipca 1939 dowodził plutonem szkolnym. Był również instruktorem szybownictwa w Ustianowej.
W 1939 został ewakuowany wraz z kilkunastoma podchorążymi do Lwowa. Tam radzono, aby przebrali się w cywilne ubrania. Ubrań jednak nie starczyło dla wszystkich, więc por. Błoński pozostał w mundurze i prowadził podchorążych ku rumuńskiej granicy. Ponownie proponowano mu przejście granicy rumuńskiej (komandor Antonowicz), jednak odmówił – nie zgodził się pozostawić swoich żołnierzy. W Zaleszczykach zostali aresztowani przez sowieckie NKWD. Trafił do obozu jenieckiego w Starobielsku. W kwietniu 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 162(262).
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień kapitanaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Kłamstwo katyńskie thumb|400 px W 1941 siostra Zofia wysłała do Moskwy, napisaną w języku rosyjskim, poleconą kartę pocztową z zapytaniem o los brata. List ostemplowany pieczęciami pocztowymi polskimi, rosyjskimi i niemieckimi został zwrócony bez odpowiedzi. W 1947 (fot. 2). Ministerstwo Spraw Zagranicznych odpisało na list matki, że sprawa powrotu z ZSRR ob. Błońskiego Zbigniewa znajduje się w stadium załatwiania przez Ambasadę RP w Moskwie. Kolejne listy kierowane do Polskiego Czerwonego Krzyża i Wydziału Repatriacyjnego Biura Konsularnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych informowały o braku danych na temat Zbigniewa Błońskiego. Pierwszą informację ze śmierci syna matka otrzymała 26 maja 1948 z Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej z Moskwy – podano w niej, że "(...) w wykazie osób zamordowanych przez oprawców hitlerowskich w Katyniu figuruje nazwisko Błońskiego, ale informacja pochodzi ze źródeł nieoficjalnych". Pisma z Polskiego Czerwonego Krzyża z 1957 i 1958 informują o braku danych odnośnie do losu Błońskiego. Pierwszą prawdziwą wiadomością dotyczącą śmierci Zbigniewa Błońskiego jest list z Polskiego Czerwonego Krzyża z informacją, że na liście jeńców wojennych w Starobielsku umieszczony jest po nr 162, str. 8. Został zamordowany w 1940 r. W ewidencji obozu w Starobielsku nazwisko por. pil. Zbigniew Błoński figuruje z adnotacją – wywieziony 17 kwietnia 1940.
Awanse podporucznik – 5 sierpnia 1933, ze starszeństwem z 15 sierpnia 1933 i 36. lokatą porucznik – ? kapitan – 5 października 2007, pośmiertnie
Upamiętnienie 13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej – certyfikat z numerem 1.
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Przypisy
Bibliografia Celek J. „Wyższa Oficerska Szkoła Lotnicza” zał. 4, str. 410. Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej, VII promocja Szkoły Podchorążych Lotnictwa. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Departament Polityczny, Wydział Radziecki, N 319/4074/47. List do Marii Błońskiej 6.09.1947. Polski Czerwony Krzyż IIE/zw pismo do Marii Błońskiej z dn. 13.07.1948 Ministerstwo Spraw Zagranicznych Biuro Konsularne Wydział Repatriacyjny 385/R/B-350. List do Marii Błońskiej. Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej 391/S/26/48. List do Marii Błońskiej 26.05.1948. Polski Czerwony Krzyż B. inf. / I.O. List do Marii Błońskiej 25.07.1957. Polski Czerwony Krzyż B. inf. III/0/771/38. List do Marii Błońskiej 18.06.1958. Polski Czerwony Krzyż Zarząd Główny, Biuro Informacji i Poszukiwań, B.Inf. 771/38, 14.06.1991. List do Wiesławy Kraczkiewicz 14.06.1991. Listy w zbiorach prywatnych (J. Krzewicki). Szcześniak A.L. "Katyń" s. 291.
Kategoria:Absolwenci Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Porucznicy lotnictwa II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Ludzie urodzeni w Tarnobrzegu