thumb|Erigeron karvinskianus thumb|Przymiotno ostre thumb|Przymiotno kanadyjskie thumb|Przymiotno sumatrzańskie Przymiotno (Erigeron L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 400–450, w szerokim ujęciu obejmującym m.in. wyodrębniane w XX wieku gatunki z rodzaju konyza Conyza. Rodzaj jest kosmopolityczny, z największym zróżnicowaniem w Ameryce Północnej. We florze Polski występuje ok. 10 gatunków.

Niektóre gatunki z tego rodzaju to szeroko rozprzestrzenione gatunki inwazyjne, m.in. przymiotno kanadyjskie E. canadensis, przymiotno argentyńskie E. bonariensis, przymiotno sumatrzańskie E. sumatrensis, Erigeron karvinskianus. Niektóre gatunki (zwłaszcza przymiotno białe E. annuus i przymiotno okazałe E. speciosus) oraz mieszańce (określane jako przymiotno ogrodowe E. ×hybridus) uprawiane są jako rośliny ozdobne.

Nazwa naukowa utworzona została z greckich słów eri (ερί) i gérontas (γέροντας) w nawiązaniu do szybko rozwijających się w koszyczkach pęków włosków puchu kielichowego.

Rozmieszczenie geograficzne thumb|Przymiotno białe thumb|Przymiotno gałęziste thumb|Przymiotno argentyńskie Rodzaj występuje niemal na całym świecie, przy czym najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Północnej. W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie rosną 173 gatunki, a licząc razem z Ameryką Środkową, na całym kontynencie obecne są 234 gatunki. W całym Starym Świecie obecnych jest 100 gatunków, przy czym tylko pojedyncze rosną w Australii i Afryce, a największe ich zróżnicowanie jest na obszarach górskich środkowej i wschodniej Azji. Na obszarach, gdzie pierwotnie rodzaj nie występował – współcześnie rosną jego inwazyjni przedstawiciele, np. w zachodniej i północnej Australii, w południowej i zachodniej Afryce. W Europie występuje ok. 15 przedstawicieli rodzaju, włączając w to gatunki tu obce i zadomowione. We florze Polski obecnych jest ok. 10 gatunków:

Morfologia thumb|Erigeron glaucus thumb|Erigeron philadelphicus Pokrój Zwykle rośliny zielne – jednoroczne, dwuletnie i byliny, rzadko półkrzewy i krzewy, osiągające od 0,5 cm do 100 cm wysokości. Pędy są rozgałęzione lub nie, prosto wzniesione, podnoszące się lub płożące, nagie lub owłosione, w tym czasem także gruczołowato. Liście Skrętoległe, skupione w rozecie przyziemnej lub łodygowe, siedzące (i czasem obejmujące łodygę) lub ogonkowe. Blaszka równowąska do lancetowatej i łopatkowatej, zwykle z jedną wiązką przewodzącą, rzadziej z trzema. Całobrzegie, ząbkowane do pierzastodzielnych, nagie lub owłosione. Kwiaty Zebrane w wyrastające pojedynczo lub liczne koszyczki, tworzące baldachogroniaste i wiechowate kwiatostany złożone. Okrywy koszyczków są półkuliste do stożkowatych, osiągają od 0,5 do 3,5 cm średnicy. Listki okrywy wyrastają w dwóch do pięciu rzędach, są równe lub nie, nagie lub owłosione, obłonione lub nie. Dno koszyczka pozbawione jest plewinek, jest dołkowane, płaskie lub wypukłe. Brzeżne kwiaty języczkowe są płodne i żeńskie (słupkowe) o koronie języczkowej barwy białej, różowej lub niebieskiej, rzadko żółte, w liczbie od 12 do 350, czasem ich brak. Za nimi ku wnętrzu koszyczka występują w jednej do kilku serii żeńskie kwiaty rurkowate, a we wnętrzu koszyczka występują obupłciowe, żółte kwiaty rurkowe w liczbie od kilkudziesięciu do kilkuset. Owoce Niełupki walcowate albo mniej lub bardziej spłaszczone, nagie lub szczecinkowato owłosione, z włoskami przyległymi lub odstającymi, z trwałym lub szybko opadającym puchem kielichowym składającym się z licznych włosków, zwykle wyrastających w jednym szeregu.

Systematyka thumb|Przymiotno okazałe thumb|Erigeron ursinus Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny astrowatych (Asteraceae), podrodziny Asteroideae i plemienia Astereae. W dawniejszych ujęciach wyodrębniano z niego niektóre odmienne morfologicznie od reszty gatunki, które jednak w wyniku badań molekularnych nad genomem okazały się być zagnieżdżone w obrębie rodzaju. Dotyczy to np. rodzaju konyza Conyza wyodrębnianego ze względu na różnice w budowie koszyczków, czy rodzaju Darwiniothamnus – krzewów z wysp Galapagos. Wyodrębnianie tych rodzajów czyni z Erigeron takson para- lub polifiletyczny.

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Asteroideae Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza