Zmiany nazewnictwa ulic w Będzinie (bez Grodźca i Łagiszy) na przestrzeni lat przedstawia poniższa tabela:
Nazwa współczesnaNazwa z okresu PRLNazwa z okresu okupacjiNazwa z okresu międzywojennegoNazwa z okresu zaboru (i wcześniej)1 Maja1 MajaKasernenstrasse (Koszarowa)Wapienna / 1 Majaplac 3 Majapl. 3 Maja / pl. Bohaterów Stalingradu (1950) Hauptplatz (plac Główny)plac 3 MajaBazarnaja płoszczad' (plac Bazarowy)11 Listopada (od 11 XII 1991)Waltera Szolca (ok. 1960-1991)nie istniałanie istniała27 Stycznia27 StyczniaVorwerkstrasse (Folwarczna)Folwarczna (do ok. 1945)Władysława AndersaBolesława Bieruta (do 10 I 1990)nie istniałanie istniałaArmii KrajowejStanisława Krzynówki (do 1991)nie istniałanie istniałaIgnacego Bereszki (od 18 XII 2013) (1975-2013 brak nazwy) KrótkaKurzestrasse (Krótka) (do 1975)Krótkadr. Adama BilikaWalki Młodych (do 13 VI 2017)[Bohaterów Getta Warszawskiego] (nie istnieje)Bohaterów Getta Warszawskiego (1958-ok. 1976-77)Alterweg (Stara Droga)Bóżnicza / ŻydowskaPietrowskaja (1875)/ Jewriejskaja / Żydowska (1877)św. Brata AlbertaAlberta Dzijaka (1975-91)Bergmannstrasse (Górnicza)GórniczaBrowarnaBrowarnaGambrinusstrasse (Gambinusa)BrowarnaBrzozowickaBrzozowickaBirkenstrasse (Brzozowa)BrzozowickaCynkowaCynkowaWerkstrasse (Zakładowa)CynkowaCzeladzkaCzeladzkaBeuthenerstrasse (Bytomska)CzeladzkaIwanowa / Bytomska - przy rynku) (XVI-XVII w., 1823), Pawłowskaja i Czeladzkaja (1875) / Czeladzkaja (1877, 1914) Ignacego DaszyńskiegoHenryka Rutkowskiego (do 13 VI 2017)nie istniałanie istniałanie istniałaFiltrowaFiltrowaStollengasse (Sztolniowa)SztolniaGroblaGroblaDammweg (Groblowa)GroblaGóra ZamkowaGóra ZamkowaSchlossberg (Góra Zamkowa)Góra ZamkowaGórnaGórnaBergstrasse (Górska)GórnaNowgorodskaja/Nowogrodzka (1877) / Cmentarnaja (1914)Gzichowskagen. Karola Świerczewskiego (31 III 1948-13 VI 2017)GutstrasseGzichowskaNikołajewskaja (1875) / Gzichowskaja / Gzichowska (1877)Jana III SobieskiegoArmii Ludowej (do 13 VI 2017)nie istniałanie istniałanie istniałaJasnaJasnaSchlachthofstrasse (Rzeźnicza)JasnaJasnaja / Jasna (1914)Wojciecha JastrzębowskiegoDąbrowszczaków (do 13 VI 2017)Berka JoselewiczaBerka JoselewiczaAlte Marktstrasse (Starotargowa)TargowaKazanskaja/ Kazańska (1875, 1877, 1914) / Żydowska (?) (1645)KamiennaKamiennaSteinstrasse (Kamienna)KamiennaKamienne SchodkiKamienne SchodkiSeitengasse (Boczna/Ustronna)Boczna (do ok. 1945)Podwale (1875)Mariana Kantora-MirskiegoMałgorzaty Fornalskiej (do 13 VI 2017)nie istniałanie istniałanie istniałaplac Kazimierza Wielkiegoplac Wolności (27 VII 1945 - 20 XII 1976)Alter Ring (Stary Rynek)Rynek (Stary Rynek)/pl. Prezydenta Ignacego Mościckiego (l. 30. XX w. - ok. 1945)Aleksandrowskaja płoszczad' / plac Aleksandra[Jana Kilińskiego] nie istnieje[zlikwidowana pod odkrywkę "Brzozowica"]Ottostrasse (Ottona)Jana KilińskiegoKolejowaKolejowaEisenbahnstrasse (Kolejowa)Kolejowaal. Hugona Kołłątaja - część zachodniaPrzed 1975 rokiem:
Hugona Kołłątaja (do mostu nad torami kolejowymi) Stefana Okrzei (od mostu do skrzyżowania z ul. Niedziałkowskiego, wiersz niżej)
Po 1975 roku:
al. Aleksandra Zawadzkiego (1975-11 XII 1991)Alte Hauptstrasse (Stara Główna)Hugona KołłątajaKrakowska (XVI-XVII w. przy rynku) / Sławkowskaja / Sławkowskaal. Hugona Kołłątaja - część wschodniaNiedziałkowskiego (31 III 1948) / Hanki SawickiejReiterstrasse (Kawalerzystów)KadrowaMikołaja KopernikaMikołaja KopernikaKopernikusstrasse (Kopernika)Mikołaja Kopernikadr. Tadeusza KosibowiczaOsiedle Huty "Będzin" / Stanisława Gawlika (1960-13 VI 2017)Koszelew część ul. Stefana Okrzei (do 1975) część al. Aleksandra Zawadzkiego (1975-91)Bergwerkstrasse (Kopalniana)Szosowa / Stefana Okrzei[Kościelna] nie istniejeKościelnaKirchstrasse (Kościelna)KościelnaWładimirskaja (frag. 1875, 1877) / Plebanskaja / Plebańska (1914)Tadeusza KościuszkiTadeusza KościuszkiBahnhofstrasse (Dworcowa)Tadeusza KościuszkiKrakowskaKrakowskaRobert-Kochstrasse (Roberta Kocha)Furmańska / KrakowskaFurmanskaja / Furmańska (1914)Ignacego KrasickiegoJanka Krasickiego, od 1975 Ignacego KrasickiegoPoststrasse (Pocztowa)Nowa / Gabriela NarutowiczaKrętaKrętaFriedensweg (Pokoju)ZacisznaRutki LaskierJózefa Podsiadły (ok. 1945-13 VI 2017)Langerweg (Długa)PrzecznaLudowaLudowaBachstrasse (Potokowa)Rzecznaplac Jean-Marie Lustigera (od 28 I 2008)[plac PKWN]Stanisława MałachowskiegoStanisława MałachowskiegoKattowitzerstrasse (Katowicka)Stanisława MałachowskiegoSławianskaja / SłowiańskaMałobądzkageneralissimusa Stalina (27 VII 1945) / MałobądzkaTalstrasse (Dolinna)MałobądzkaTadeusza MazowieckiegoLeona Kruczkowskiego (do 13 VI 2017)MieroszewskichPawła Findera (do 13 VI 2017)Jadwigi MigowejLucjana Szenwalda (do 13 VI 2017)ModrzejowskaFeliksa Dzierżyńskiego (1958-1990)Marktstrasse (Targowa)Modrzejowska Modrżejewskaja / Modrzejowska (1877) / Michajłowskaja / Michajłowska (1875)Stanisława Moniuszkiśw. Jana / Stanisława Moniuszki (od 1958)Johannstrasse (Jana)Świętego Jana (Świętojańska)IwanowskajaGabriela NarutowiczaWładysława Kniewskiego (do 13 VI 2017)Józefa OleksegoAnastazego Kowalczyka (do 13 VI 2017)Ignacego PaderewskiegoGwardii Ludowej (do 13 VI 2017)ParyskaOrmowców (28 V 1948-II 1992)Brueckenstrasse (Mostowa)MostowaŻurawskaja (1914)PCKPCK (do 1977) / Władysława Hibnera (1977-2017)rtm. Witolda PileckiegoXXXV-lecia PRL (do 13 VI 2017)Józefa Piłsudskiego (w śródmieściu)Ludwika Waryńskiego (27 VII 1945-II 1992)Hallenstrasse (Halowa)Józefa PiłsudskiegoJózefa PiłsudskiegoLudwika Waryńskiego (27 VII 1945-II 1992) Adalbertstrasse (Adalberta)Na Piaski (droga)Głuchaja (1914)PlebańskaPlebańskaKirchsteigPlebańskaKostielnaja / Kościelna (1875, 1877, 1914)[Podgórska] nie istnieje Podgórska Zur Hohe (Na Górę)Podgórna/PodgórskaSmolenskaja / Smoleńska (1877)PodjaziePodjazie (jej część - ul. Waryńskiego, ob. Piłsudskiego)-PodjaziePodwalePodwaleWallstrasse (Wałowa)Targowa / PodwaleWłodimirskaja / Włodzimierska (1875, 1877) / Małaja (1914)PodzamczePodzamczeBurgstrasse (Zamkowa)PodzamczeNadbierieżnaja / Nadbrzeżna (1875) / Nadbrzegie (1877)PolnaPolnaFeldstrasse (Polna)PolnaIgnacego PotockiegoMariana Buczka (do 11 XII 1991)Hospitalstrasse (Szpitalna)Folwarczna/Ignacego PotockiegoKijewskaja/Kijowska (1877)Kazimierza PromykaKazimierza PromykaGerichtstrasse (Sądowa)PromykaPrzednia (1914)Mikołaja RejaMikołaja RejaMeisenstrasse (Sikorek)Mikołaja RejaJózefa RetingeraI Armii Wojska Polskiego (do 13 VI 2017)RolniczaRolniczaRandweg (Skrajna)RolniczaRybnaRybnaLudwigstrasseRybna/CerkiewnaSiergiejewskaja / Siergiejewska (1875, 1877) / Jatkowaja (1914)Rybny RynekRybny RynekFischmarkt (Rybny Rynek)Rybny RynekMiasnyje Riady (Stragany Mięsne) (1875) / Siergiejewskaja Płoszczad' [Rynek Różany w XVI w.]Jana Sączewskiego22 Lipca (27 VII 1945-11 XII 1991)Gartenstrasse (Ogrodowa)Sączewskiego (Sączewska)Sonczowskaja (1914)SieleckaSieleckaHüttenstrasse (Hutnicza)SieleckaSiemońska (cz. pn.)SiemońskaMühlenstrasse (Młyńska)SiemońskaSiemońska (cz. pd.) (od 1992)Juliana Marchlewskiego (1950-1992)Grenzstrasse (Graniczna)Graniczna (do 1950)Henryka SienkiewiczaHenryka SienkiewiczaFabrikstrasse (Fabryczna)Henryka SienkiewiczaZygmunta SierakowskiegoZygmunta SierakowskiegoKnappenstrasse (Ciasna)SierakowskiegoStanisława SkalskiegoJózefa Skalskiego (do 13 VI 2017)SłowiańskaSłowiańskaKlausstrasseDojazdowa / Bronisława Pierackiego (do 27 VII 1945)Stanisława StaszicaStanisława Staszica (Staszyca)Am Wasserwerk (Przy Wodociągach)Stanisława StaszicaCzęść ulicy Stawowejczęść ulicy Stawowej LompaSzkolnaSzkolnaSchulstrasse (Szkolna)SzkolnaRafała SznajderaWirgiliusza Chmielewskiego (do 13 VI 2017)nie istniałanie istniałanie istniałaWisławy SzymborskiejWawrzyńca Stalickiego (27 VII 1945 -13 VI 2017)Paryskabp. Adama Śmigielskiego9 Maja (do 13 VI 2017)ŚrodkowaŚrodkowaMittelgasse (Środkowa)ŚrodkowaTeatralnaJana Sobieskiego (do 1977)Akazienweg (Akacjowa)Jana Sobieskiego)Juliana Tuwima Juliana TuwimaAn den Garten (Na Ogrodach)OgrodowaAndrzeja Wajdy15 Grudnia (do 13 VI 2017)Engerweg (Wąska)Wąska (część)WiejskaWiejskaWiesenstrasse (Łąkowa)WiejskaWilczaWawrzyńca Stalickiego (od 17 VII 1945)Wolfbergerstrasse (Wilcza Góra)WilczaWolnościGrodziecka (do 1975)Flurstrasse (Łanowa)GrodzieckaWolskaWolskaZiegeleistrasse (Cegielniana)WolskaStanisława Wyspiańskiego Bartosza Głowackiego (do 1977) / Stanisława Wyspiańskiego (od 1977)Bauernstrasse (Rolnicza)Bartosza GłowackiegoStanisława WygodzkiegoWincentego Pstrowskiego (do 13 VI 2017)ZagórskaZagórskaFriedrichstrasse (Fryderyka)ZagórskaZamkowaZamkowaSchlosstrasse (Zamkowa)ZamkowaZamkowaja / Zamkowa (1875, 1877, 1914)[Zaułek] nie istnieje (przy ul. Modrzejowskiej)ZaułekHintergasse (Zaułek)ZaułekZawaleZawaleHinter dem Wall (Za Wałem)Nadbrzeżna / Zawale Zagorodnaja (Zamiejska) (1875, 1877, 1914)ZawodzieZawodzieAm Wasser (Za Wodą/Zawodzie)ZawodzieMokraja (1914)ZielonaZielona Grünstrasse (Zielona)Zielona (z częścią Prostej)Żwirki i WiguryŻwirki i WigurySteigerstrasse (Sztygarska)Ksawerowska / Żwirki i Wigurynie istnieje [pomiędzy Zamkową a Kościelną]nie istniejenie istniejenie istniejeMoskowskaja (1875, 1877) Ulice, które w 1951 r. znalazły się w granicach miasta Czeladź (kolonia Małobądz)
Nazwa współczesnaNazwa z okresu PRLNazwa z okresu okupacjiNazwa z okresu międzywojennego3 Szyb3 SzybAm WetterschachtBędzińska (część)BędzińskaBeuthenerstrasse (Bytomska)CzeladzkaDalekaDalekaWeiter Weg (Daleka)DalekaNowopogońskaNowopogońskaSosnowitzerstrasse (Sosnowiecka)NowopogońskaPiaskowaPiaskowaSandweg (Piaskowa)PiaskowaProstaProstaAlbrechtstrasse (Albrechta)ProstaRobotniczaRobotniczaGrubenstrasse (Kopalniana)Kopalnianaks. Skorupkiks. SkorupkiKarlstrasse (Karola)Księdza Skorupki
Nowe place i ronda pl. Bohaterów Getta Będzińskiego (28 VI 2004) pl. Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (28 II 2005) pl. kard. Jean-Marie Lustigera (28 I 2008) pl. ks. Mieczysława Zawadzkiego (27 V 2008) pl. prof. Włodzimierza Wójcika (21 V 2014) rondo Unii Europejskiej (30 IX 2005)
Przypisy Wyburzona podczas budowy nowego układu komunikacyjnego do Huty "Katowice" w latach 1974-78. Uchwałą z dnia 13 czerwca 2017 roku zniesiono nazwę nieistniejącej już ulicy.
Bibliografia Plan Będzina (tzw. plan Żmigroda) z ok. 1930 r., 1:12500 w: Będzin 1258-2008 Stadt Bendsburg O/S. Kreis Bendsburg. 1:10000 (niemiecki plan miasta z okresu II wojny światowej) Będzin 1358-2008, praca zbiorowa pod red. M.Z. Pulinowej, J. Sperki, A. Glimos-Nadgórskiej Będzin, plan miasta - spis ulic, Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne Katowice, Katowice 1992 uchwały Rady Miejskiej Będzina
Kategoria:Będzin Będzin Kategoria:Listy związane z językoznawstwem Kategoria:Listy związane z urbanistyką