Gliwicki Klub Sportowy „Piast” Spółka Akcyjna – polski klub piłkarski z siedzibą w Gliwicach, występujący w Ekstraklasie, mistrz Polski w sezonie 2018/2019.
Historia 18 czerwca 1945, w dzisiejszym klubie „Perełka” przy ulicy Zwycięstwa, powołano organizację sportową, którą 19 czerwca 1945 zarejestrowano w Zarządzie Miejskim jako Klub Sportowy Piast Gliwice. Klub zakładali wysiedleńcy z okolic LwowaSport, 12.11.2005, Artykuł „Lwowskie klimaty”..
Pierwszą sekcją jaka powstała była sekcja piłki nożnej. Trzon tamtej drużyny tworzyli repatrianci ze wschodu: Edward Metzger, Marian Prajsner, Stanisław Beliczyński, Jan Tajchman (bramkarz) i Mieczysław Hitnerowicz (kapitan drużyny). W pierwszym składzie Piasta znalazło się także kilku Ślązaków — Paweł Piechura, Stefan Ławnik, Przysambor, Wilhelm Malucha, Wilhelm Neugebauer. Tym piłkarzom nakazywano dostarczać urzędowe zaświadczenia o polskości pod rygorem utraty praw zawodnika. Zakazane było używanie takich zwrotów jak: „tor”, „torman” czy „szpil”.
W 1957 zespół Piasta zadebiutował w II lidze, w której spędził łącznie 35 sezonów. W tym okresie największe sukcesy drużyna święciła w latach 1975–1983. Gliwiczanie należeli wówczas do drugoligowej czołówki i kilka razy (1976, 1977, 1981) byli blisko awansu do najwyższej klasy rozgrywkowej. Ponadto piłkarze Piasta dwukrotnie (1978, 1983) docierali do finału Pucharu Polski, dwukrotnie jednak przegrywając, za pierwszym razem z Zagłębiem Sosnowiec 0:2, a za drugim z Lechią Gdańsk 1:2. Przemiany ustrojowe skomplikowały sytuację organizacyjno-finansową klubu, wskutek czego wiosną 1993 roku Piast Gliwice wycofał piłkarską drużynę seniorów z rozgrywek. Reaktywacja nastąpiła dopiero w 1997 r., kiedy w B-klasie gliwicki klub ponownie wystawił drużynę seniorską.
24 maja 2008 r. Piast wywalczył po 63 latach istnienia historyczny awans do Ekstraklasy po wyjazdowym zwycięstwie 1:0 z Polonią WarszawaII liga na www.90minut.. 9 sierpnia 2008 r. Piast wygrał pierwszy historyczny mecz w Ekstraklasie z Cracovią 2-0. Mecz rozegrany był na stadionie w Wodzisławiu Śląskim. Premierowy sezon zakończył na 11. miejscu.
Z awansem wiązały się konsekwencje organizacyjne: Piast stworzył latem 2009 spółkę akcyjną, w której miasto Gliwice objęło 51% udziałów, a klub 49%. W roku 2008 do sponsorowania Piasta na krótko włączył się Opel.
Kolejną konsekwencją awansu była konieczność modernizacji stadionu przy ulicy Okrzei, tak by spełniał wymogi licencyjne. W rundzie jesiennej 2008/2009 Piast grał na stadionie Odry w Wodzisławiu. Począwszy od kwietnia 2009 r. stadion Piasta przy ul. Okrzei, po przeprowadzeniu drobnych modernizacji, został warunkowo dopuszczony do goszczenia rozgrywek ekstraklasy. Pierwszy w historii mecz Piasta o mistrzostwo ekstraklasy w Gliwicach został rozegrany 3 kwietnia 2009 r. Piast wygrał 1-0 z Górnikiem Zabrze po golu Mariusza Muszalika. W sezonie 2009/2010 gliwicki klub zajął ostatnie miejsce w tabeli i został zdegradowany do I ligi. Ostatnie spotkanie w tamtym sezonie odbyło się 15 maja 2010 roku w Gliwicach, gdzie Piast przegrał 0-1 z Cracovią.
Jesienią 2010 r. rozpoczęto budowę nowego stadionu, którą zgodnie z planem zakończono w lipcu 2011 r. Stadion mieści 10 500 widzów (z możliwością dalszej rozbudowy o 5 tys.) i zaprojektowany został przez niemiecką firmę Bremer AG. Głównym wykonawcą przebudowy stadionu była firma Polimex-Mostostal, koszt budowy 54 137 254 zł. Nowy stadion Piasta Gliwice jest niemal wierną kopią niemieckiego Energieteam Arena, na którym swe mecze rozgrywa SC Paderborn. W czasie budowy nowego obiektu w sezonie 2010/2011 Piast ponownie grał na stadionie w Wodzisławiu Śl.
27 maja 2012 r. Piast Gliwice wywalczył awans do T-Mobile ekstraklasy zajmując pierwsze miejsce w tabeli I ligi. W 34 meczach sezonu 2011/2012 Piast Gliwice zdobył 64 pkt, odnotowując 19 zwycięstw, 7 remisów i 8 porażek. W sezonie 2012/2013 Piast zdobył 46 punktów, wygrywając 13 razy, 7 remisując, a 10 przegrywając, co dało 4. miejsce w rozgrywkach T-Mobile Ekstraklasy i pierwszy w historii awans do rundy kwalifikacyjnej Ligi Europy. Gliwicki zespół odpadł z rozgrywek pucharowych po dwumeczu z azerskim klubem Qarabağ Ağdam, przegrywając swoje spotkanie na wyjeździe 1-2 oraz remisując u siebie 2-2 (po dogrywce).
mały|upright|Feta po zdobyciu wicemistrzostwa Polski w 2016 roku
Po zakończonej rundzie jesiennej ekstraklasy w sezonie 2015/16 Piast niespodziewanie zajął 1. miejsce. Ostatecznie sezon ten zakończył na drugiej pozycji, przegrywając walkę o tytuł mistrzowski z Legią Warszawa. W następnych dwóch sezonach Piastowi nie udawało się walczyć o najwyższe cele, a rywalizował pod koniec sezonu o utrzymanie w grupie spadkowej. W sezonie 2017/18 Piast zapewnił sobie utrzymanie dopiero po zwycięstwie 4:0 w ostatniej kolejce z Bruk-bet Termalicą Niecieczą. Co nie udało się trzy lata wcześniej, stało się faktem w sezonie 2018/19 klub zdobył po raz pierwszy w swojej historii Mistrzostwo Polski z Waldemarem Fornalikiem w roli trenera. Piast zanotował świetną rundę rewanżową i przed rywalizacją w grupie mistrzowskiej zajmował 3. miejsce z 53 punktami i 7-punktową stratą do lidera którym była Lechia Gdańsk, wicelider Legia Warszawa również miała przewagę 7 punktów. Piast w ostatniej fazie rozgrywek wygrał 6 z 7 meczów, osiągając na koniec 72 punkty i wyprzedzając drugą Legię o 4 punkty. Mistrzostwo Piast zapewnił sobie w ostatnim meczu, po domowym zwycięstwie z Lechem Poznań 1:0.
27 października 2022 trenerem Piasta został Aleksandar Vuković.
Nazwy klubu (18.06.1945) – KS Piast Gliwice (23.05.1946) – KSM Piast Gliwice (lipiec/wrzesień 1947) – ZKSM Piast Gliwice (05.03.1949) – ZS Metal Piast Gliwice [fuzja z ZKSM Huta Łabędy, ZKS Walcownia Łabędy, RKS Jedność Rudziniec, RKS PZS Gliwice i ZKS Silesia Gliwice] (01.11.1949) – ZKS Stal Gliwice (11.03.1951) – ZKS Stal GZUT Gliwice (15.03.1955) – ZKS Piast Gliwice (20.01.1957) – KS Piast Gliwice (01.01.1961) – SKS Piast Gliwice (15.03.1964) – GKS Piast Gliwice [fuzja z GKS Gliwice i KS Metal Gliwice] (17.10.1983) – MC-W GKS Piast Gliwice (12.09.1989) – CWKS Piast-Bumar Gliwice (1989) – [fuzja z ZTS Łabędy (Gliwice)] (1990) – CWKS Bumar-Piast Gliwice (04.04.1990) – KS Bumar Gliwice (11.05.1990) – KS Bumar Łabędy (Gliwice) (01.07.1990) – KS Bumar Gliwice (1991) – KS Piast-Bumar Gliwice (01.07.1992) – MC-W GKS Piast Gliwice (01.08.1995) – KS Bojków Gliwice [fuzja z KS Bojków Gliwice] (15.09.1995) – KS Piast Bojków Gliwice (02.09.1996) – GKS Piast GliwiceŹródło: www.piastgliwice.eu.
Stadion mały|upright|Piast 2-1 Jagiellonia, 12 maja 2019
Spółka Akcyjna
Ze stowarzyszenia GKS „Piast” Gliwice w dniu 10 czerwca 2009 roku wyodrębniono spółkę akcyjną pn. GKS „Piast” SA (spółka przejęła od stowarzyszenia prowadzenie sekcji piłki nożnej seniorów, od tej daty są to dwa odrębne podmioty). W Urzędzie Miasta Gliwice doszło do spotkania, w którym zostały podpisane stosowne dokumenty. Stowarzyszenie GKS „Piast” Gliwice ma 49 procent akcji, a 51 procent akcji GKS „Piast” SA przejmie magistrat. Kapitał zakładowy spółki wyniesie 6,4 mln zł. – Budżet na przyszły sezon wyniesie przynajmniej 10 mln złotych
Sukcesy
Europejskie puchary mały|upright|Piast Gliwice – Qarabağ Ağdam
Źródło: uefa.com Puchar Mecze Z R P GZ GS Liga Europy UEFA 9 3 2 4 12 13 Liga Mistrzów UEFA 2 0 1 1 2 3 Łącznie 11 3 3 5 14 16 Sezon Rozgrywki Runda Przeciwnik Dom Wyjazd Ogólnie Wyniki i strzelcy 2013/14 Liga Europy 2Q Qarabağ FK 2–2 1–2 3–4, dogr. 1–2 (Marcin Robak), 2–2 (Mateusz Matras, Marcin Robak) 2016/17 Liga Europy 2Q IFK Göteborg 0–3 0–0 0–3 0–3, 0–0 2019/20 Liga Mistrzów 1Q BATE Borysów 1–2 1–1 2–3 1–1 (Piotr Parzyszek), 1–2 (Jakub Czerwiński) Liga Europy 2Q Riga FC 3–2 1–2 4–4, w.3–2 (Jakub Czerwiński, Jorge Félix (2)), 1–2 (Jorge Félix) 2020/21 Liga Europy 1Q Dynama Mińsk 2–0 (W)2-0 (Patryk Lipski, Jakub Świerczok) 2Q TSV Hartberg 3–2 (D)3-2 (Martin Konczkowski, Patryk Sokołowski, Michał Żyro) 3Q FC Kopenhaga 0–3 (W)0-3
Krajowe rozgrywki
Sezon Rozgrywki ligowe Puchar Polski(rozgrywki centralne) Uwagi Liga Miejsce 1956 III III liga – Przegrane baraże o awans. Awans dzięki reorganizacji rozgrywek. 1957 II II liga (gr. południowa) 3/12 – 1958 II liga (gr. południowa) 7/12 nie rozgrywano 1959 II liga (gr. południowa) 4/12 1960 II liga (gr. południowa) 3/12 1961 II liga 11/18 1962 II liga (gr. A) 2/8II runda 1962/1963 II liga 9/161/8 finału 1963/1964 II liga 14/16II runda 1964/1965 III Liga okręgowa (gr. Katowice, podgr. A) 2/12 1965/1966 Liga okręgowaII runda 1966/1967 III liga (gr. I) 3/16 1967/1968 III liga (gr. I) 1/16 1968/1969 II II liga 14/16 1969/1970 III III liga (gr. I) 1/16 1970/1971 II II liga 8/16 1971/1972 II liga 12/16I runda 1972/1973 II liga 5/16I runda 1973/1974 II liga (gr. południowa) 7/161/8 finału 1974/1975 II liga (gr. południowa) 3/161/16 finału 1975/1976 II liga (gr. południowa) 2/16 1976/1977 II liga (gr. południowa) 2/16 1977/1978 II liga (gr. południowa) 9/16 finał 1978/1979 II liga (gr. zachodnia) 9/161/16 finału 1979/1980 II liga (gr. zachodnia) 7/16III runda 1980/1981 II liga (gr. zachodnia) 2/161/16 finału 1981/1982 II liga (gr. zachodnia) 7/161/16 finału 1982/1983 II liga (gr. zachodnia) 4/16 finał 1983/1984 II liga (gr. zachodnia) 11/161/8 finału 1984/1985 II liga (gr. zachodnia) 7/16III runda 1985/1986 II liga (gr. zachodnia) 9/16III runda 1986/1987 II liga (gr. zachodnia) 3/16II runda 1987/1988 II liga (gr. zachodnia) 8/161/16 finału 1988/1989 II liga (gr. zachodnia) 15/161/16 finału 1989/1990 III III liga (gr. III) 5/20II runda 1990/1991 III liga (gr. V) 10/16 – Puchar Polski Katowickiego OZPN 1991/1992 III liga (gr. IV) 17/18II runda 1997/1998 VII Klasa Bhttps://www.piast.gliwice.pl/historia/sezon1997_98/s1997_98_tabele.htm 1/11 – 1998/1999 VI Klasa A (gr. Katowice, podgr. Zabrze)http://mogiel.net/POL/6-zab99.php 1/16 1999/2000 V Liga okręgowa (gr. Katowice IV)http://www.mogiel.net/~mizero/POL/5-kat400.php 1/16 2000/2001 IV IV liga (gr. śląska I) 1/13Wygrane baraże o awans z Victorią Jaworzno. 2001/2002 III III liga (gr. 3) 2/18 2002/2003 III liga (gr. 3) 1/16 2003/2004 II II liga 10/16 2004/2005 II liga 13/18faza grupowa Utrzymanie po barażach. 2005/2006 II liga 8/18I runda 2006/2007 II liga 8/181/16 finału 2007/2008 II liga 3/18I runda 2008/2009 I Ekstraklasa 10/161/16 finału 2009/2010 Ekstraklasa 16/161/8 finału 2010/2011 II I liga 5/181/16 finału 2011/2012 I liga 1/181/16 finału 2012/2013 I Ekstraklasa 4/161/8 finału Najwyżej sklasyfikowany klub z Górnego Śląska.Awans do eliminacji Ligi Europy. 2013/2014 Ekstraklasa 12/161/16 finału Marcin Robak królem strzelców (tylko 1 gol dla Piasta, 21 goli dla Pogoni Szczecin) 2014/2015 Ekstraklasa 12/161/4 finału Kamil Wilczek królem strzelców. 2015/2016 Ekstraklasa 2/161/16 finału Najwyżej sklasyfikowany klub z Górnego Śląska.Awans do eliminacji Ligi Europy. 2016/2017 Ekstraklasa 10/161/16 finału 2017/2018 Ekstraklasa 14/161/8 finału 2018/2019 Ekstraklasa 1/161/16 finału Najwyżej sklasyfikowany klub z Górnego Śląska.Awans do eliminacji Ligi Mistrzów. 2019/2020 Ekstraklasa 3/161/4 finału Najwyżej sklasyfikowany klub z Górnego Śląska.Awans do eliminacji Ligi Europy. 2020/2021 Ekstraklasa 6/161/2 finału 2021/2022 Ekstraklasa 5/181/8 finału 2022/2023 Ekstraklasa 5/181/8 finału 2023/2024 Ekstraklasa 10/181/2 finału 2024/2025 Ekstraklasa 10/181/4 finału 2025/2026 Ekstraklasa 15/181/8 finału
Skład Stan na 20 września 2026
Trenerzy mały|upright|Piotr Mandrysz - trener klubu w latach 2007–08 mały|upright|Marcin Brosz - trener klubu w latach 2010–14 mały|upright|Waldemar Fornalik - trener klubu w latach 2017–22
Feliks Śliwiński (1945–46) Mikołaj Beljung (1946–47) Karol Dziwisz (1947–48) Edward Metzger (1948–50) Gerard Wodarz (1950) Edward Metzger (1951–53) Adam Niemiec (1954–56) Mikołaj Beljung (1956–57) Edward Metzger (1957–59) Henryk Skromny (1959–60) Gerard Wodarz i Jerzy Kubiak (1960–61) Adam Niemiec (1961–62) Henryk Skromny (1962)