thumb|Uczep trójlistkowy thumb|Uczep amerykański thumb|Kwiatostan Bidens triplinervia Uczep (Bidens) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Liczba gatunków określana jest często na 150–250, czasem nawet 340 gatunków. W bazie taksonomicznej Plants of the World online liczba zweryfikowanych gatunków określona jest na 221. Rośliny te występują na całym niemal świecie, z wyjątkiem obszarów o bardzo zimnym klimacie. Większość gatunków pochodzi z obszaru Meksyku i sąsiadujących rejonów obydwu Ameryk. W Polsce rośnie dziko 7 gatunków, z czego tylko dwa lub trzy są rodzime.
Rośliny te często rosną w siedliskach wilgotnych, na brzegach wód, ale niektóre też na siedliskach bardzo suchych.
Kilka gatunków bywa uprawianych jako ozdobne, zwłaszcza uczep zapaliczkowaty B. ferulaefolius. Niektóre wykorzystywane są lokalnie jako rośliny lecznicze. Liczne gatunki to uciążliwe chwasty i gatunki inwazyjne, zwłaszcza uczep owłosiony B. pilosa w strefie międzyzwrotnikowej (w ciągu roku może wytworzyć do czterech pokoleń, rozwijając na jednej roślinie 6 tys. owoców).
Rozmieszczenie geograficzne thumb|Uczep zwisły thumb|Uczep owłosiony Rodzaj jest kosmopolityczny – ma zasięg obejmujący wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy, brak jego przedstawicieli lub występują tylko jako rośliny introdukowane na obszarach klimatu bardzo zimnego i na niektórych wyspach strefy tropikalnej (Madagaskar, Archipelag Malajski, Oceania). Najbardziej zróżnicowany jest w strefie międzyzwrotnikowej obu kontynentów amerykańskich, zwłaszcza w Meksyku. W Ameryce Północnej na północ od Meksyku obecnych jest 25 gatunków, w Afryce jest ich 63, w Europie rosną trzy gatunki rodzime i szereg introdukowanych.
Gatunki rodzime we florze Polski uczep trójlistkowy Bidens tripartita L. uczep śląski Bidens radiata Thuill., syn. B. radiatus Thuill. – gatunek o niepewnym statusie we florze Polski, zaliczany też do kenofitów uczep zwisły Bidens cernua L., syn. B. cernuus L.
Gatunki introdukowane w Polsce uczep amerykański Bidens frondosa L., syn. B. melanocarpus Wiegand – antropofit zadomowiony uczep owłosiony Bidens pilosa L. – efemerofit uczep zapaliczkowaty Bidens ferulaefolius (Jacq.) DC. – efemerofit uczep zwodniczy Bidens connata H.L. Mühl., syn. B. connatus H.L. Mühl. – antropofit zadomowiony
Morfologia Pokrój Rośliny jednoroczne (w Europie Środkowej tylko takie), byliny, krzewinki, krzewy do 1,5 m wysokości i pnącza osiągające do 4 m długości. Łodygi zwykle wzniesione, często silnie rozgałęzione na całej długości, czasem tylko w części szczytowej. Na przekroju okrągłe lub kanciaste, czasem kreskowane lub bruzdowane. Liście Naprzeciwległe, rzadziej okółkowe, w górze pędu czasem skrętoległe. Osadzone na ogonkach lub siedzące. Blaszki nagie lub owłosione, pojedyncze, złożone lub pierzastowcinane lub klapowane, całobrzegie, ząbkowane, piłkowane. Kwiaty Zebrane w koszyczki lub główki. Okrywy półkuliste, dzwonkowate do walcowatych, o średnicy od 4 mm (rzadko mniejsze) do 12 mm (rzadko większe). Listki okrywy zwykle w dwóch rzędach, wolne lub zrośnięte u samej nasady, jajowate do lancetowatych, zielone do błoniastych i łuskowatych. Osadnik płaski lub lekko wypukły. Kwiaty wsparte są plewinkami płaskimi lub łódeczkowatymi, zwykle odpadającymi. Brzeżne, płonne kwiaty języczkowe w liczbie kilku do ponad 20, choć czasem też ich brak. Przeważnie są żółte, rzadko tylko pomarańczowe, białawe lub pupurowe. Kwiaty rurkowate liczne, obupłciowe, żółte lub pomarańczowe, rzadko białe lub różowe, o krótkiej rurce, i 5 trójkątnych łatkach. Owoce Niełupki zwykle spłaszczone, nierówno 3–4-kanciaste, rzadziej niemal walcowate lub czterokanciaste o równych bokach, owłosionych lub nagich, często z zadziorkami lub sztywnymi włoskami na kantach. Puchu kielichowego brak lub trwały w postaci dwóch lub czterech ości pokrytych zadziorkowatymi ząbkami lub włoskami, rzadko nagimi.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny astrowatych Asteraceae, w obrębie której klasyfikowany jest do podrodziny Asteroideae i plemienia Coreopsideae.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Asteroideae Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza