Józef Aleksander Gałuszka (ur. 17 marca 1893 w Szczurowej, zm. 6 września 1939 pod Annopolem) – polski poeta, publicysta, pisarz, redaktor „Gazety Literackiej” (w latach 1931–1934).
Zarys biograficzny
Jego matką była Salomea Michalska, a ojcem Aleksander Gałuszka, pracujący jako rzeźbiarz w dworku rodu Kępińskich. Józef Gałuszka studiował na wydziale filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Walczył w I wojnie światowej po stronie Austrii (w latach 1914–1918) na froncie włoskim i rosyjskim oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. 17 września 1929 roku poślubił malarkę i literatkę Edytę Mertlik.
W 1933 został laureatem nagrody literackiej miasta Krakowa. Popularny w czasach międzywojennych; Stanisław Ignacy Witkiewicz namalował jego portret, a Bolesław Wallek-Walewski pisał muzykę do jego wierszy.
Popełnił samobójstwo 6 września 1939 roku, prawdopodobnie w obliczu tragedii narodowej. Jego grób znajduje się w Krakowie na Cmentarzu Salwatorskim (sektor SC13, rząd 1, nr grobu 9).
Poglądy Józef Gałuszka często pisał i publikował teksty uważane za antysemickie (np. na łamach Gazety Literackiej i Myśli Narodowej). Gałuszka należał do grona najbardziej aktywnych krytyków Juliana Tuwima, który był żydowskiego pochodzenia. Julian Tuwim kilkukrotnie odpowiedział wprost Gałuszce ostrymi artykułami i wydaje się, że kilku wierszach odniósł się do podobnych krytyków (więc być może także do Gałuszki). Gałuszka z tego powodu na łamach „Gazety Literackiej” zamieścił swój artykuł pt. O sparszywieniu obyczajów, w którym zaatakował Tuwima.
Ordery i odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1938 „za zasługi na polu literatury”.
Niektóre tomiki poezji 1919 – Promień i grom 1922 – Uśmiechy BogaUśmiechy Boga [wersja cyfrowa], polona.pl. 1925 – Gwiazda komandorii 1927 – Ludzie bez twarzy
Przypisy
Bibliografia
K. Czachowski, Gałuszka Józef, PSB, t. 7, 1948–1958, s. 259–260 R. Bergel, Współczesny Kraków literacki, t. 1, Kraków 1924, s. 36–45 Z. Grabowski, Poeci krakowscy, „Świat”, 1934, nr 2; Z. Grabowski, Poezja pod Wawelem, „Tygodnik Ilustrowany”, 1935, nr 4 – biografia pisarza Józef Gałuszka – zbiór prac Józefa Gałuszki
Linki zewnętrzne Gałuszka Józef Aleksander – notka biograficzna – esej Publikacje Józefa Gałuszki w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Laureaci Nagrody Miasta Krakowa Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy pisarze dwudziestolecia międzywojennego Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy samobójcy Kategoria:Polscy prozaicy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1939 Kategoria:Ludzie urodzeni w Szczurowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita)