thumb|Sumak garbarski Sumak (Rhus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny nanerczowatych. Obejmuje 51 gatunków akceptowanych, przy czym w dawniejszym szerokim ujęciu włączano tu ok. 250 gatunków. Większość gatunków z rodzaju występuje w Ameryce Północnej (od Kostaryki po Kanadę), jeden rośnie na Hawajach, 6 w Azji wschodniej, jeden (sumak garbarski R. coriaria) w Azji południowo-zachodniej i basenie Morza Śródziemnego, w tym w południowej Europie. W Polsce występuje często uprawiany i zadomowiony już antropofit – sumak octowiec R. typhina.

Ze względu na wysoką zawartość tanin rośliny te wykorzystywane są w garbarstwie. Szereg gatunków używanych jest też do produkcji barwników, wykorzystywanych leczniczo. Jadalne i wykorzystywane do wyrobu napojów są owoce sumaka octowca R. typhina, R. glabra i R. trilobata. Pędy tego ostatniego wykorzystywane były w plecionkarstwie. Sumak octowiec uprawiany jest jako ozdobny.

Morfologia thumb|Rhus trilobata Pokrój Krzewy i niskie drzewa osiągające zwykle do 10 m wysokości, czasem z pędami podziemnymi i rozgałęzieniami dychotomicznymi. Liście Zimozielone lub sezonowe, skrętoległe, nieparzystopierzasto złożone, trójlistkowe i jednolistkowe, ogonkowe i czasem z oskrzydloną osią liścia. Kwiaty Drobne, siedzące lub krótkoszypułkowe, zebrane w wyrastające na szczytach pędów wiechy i kłosy złożone. Okwiat z dwóch okółków złożony, 5-krotny. Pręcików jest 5. W kwiatach męskich zalążnia jest silnie zredukowana. W kwiatach żeńskich występują silnie zredukowane prątniczki, zalążnia jest górna, jednokomorowa i z pojedynczym zalążkiem, choć tworzona jest z trzech owocolistków. Owoce Kulistawe, jednonasienne pestkowce, z zewnątrz czerwone do brązowych, czasem ogruczolone i owłosione włoskami prostymi. mały|Pyłek. Powiększenie 40x

Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj należy do podrodziny Anacardioideae z rodziny nanerczowatych (Anacardiaceae). W tradycyjnym ujęciu był to rodzaj liczący najwięcej gatunków w rodzinie (ok. 200–250), ale ujęcie rodzaju uległo ograniczeniu po wyłączeniu z niego większości gatunków w osobne rodzaje: Baronia, Malosma, Searsia, Toxicodendron, a czasem jeszcze dodatkowo Melanococca i Terminthia (w najwęższym ujęciu w rodzaju Rhus zostaje ok. 35 gatunków). Mimo że wąskie ujęcie rodzaju potwierdzone zostało jako trafne w badaniach molekularnych na początku XXI wieku, to jego autorem był już w 1937 Fred Alexander Barkley. Cała grupa rodzajów określana jako kompleks Rhus jest kłopotliwa do klasyfikowania ze względu na szybkie różnicowanie taksonów i znaczny udział ewolucji retikularnej (siateczkowatej).

W węższym ujęciu rodzaj Rhus stanowi takson monofiletyczny dzielący się na dwa podrodzaje Rhus i Lobadium, w obrębie drugiego wyróżniane są cztery sekcje: Lobadium, Rhoeidium, Styphonia i Terebinthifolia.

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Nanerczowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza