thumb|Grób pułkownika Bolesława Krzyżanowskiego na Starym Cmentarzu w Tarnowie Bolesław Maria KrzyżanowskiSprostowano imiona pułkownika Krzyżanowskiego z „Bolesław Marian” na „Bolesław Maria”. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 256. (ur. 8 września 1897 w Jodłowej, zm. 5 listopada 1951 w Tarnowie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Jana i Władysławy z domu Tułeckiej, urodzony 8 września 1897 roku w Jodłowej, w ówczesnym powiecie pilzneńskim. W 1914 roku ukończył ośmioklasową Wyższą Szkołę Realną w Tarnowie, gdzie zadał egzamin dojrzałości. W 1911 roku, w trakcie nauki, wstąpił do Polskich Drużyn Strzeleckich. Tam też od 26 stycznia 1913 roku należał do „Strzelca”.

W czasie I wojny światowej, 6 sierpnia 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. Początkowo do 18 grudnia 1914 roku dowodził plutonem w 1 pułku piechoty, a następnie został dowódcą plutonu i kompanii w II baonie 5 pułku piechoty w składzie I Brygady. 23 maj 1915 roku został ranny w bitwie pod Konarami. 9 sierpnia 1917 roku, po kryzysie przysięgowym, złożył prośbę o zwolnienie z Legionów Polskich. 1 września tego roku wcielono go do armii austriackiej, gdzie otrzymał przydział do 57 pułku piechoty, wraz z którym walczył na froncie włoskim. Za postawę wykazaną w walce, 17 maja 1922 roku został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy.

13 listopada 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego. Przydzielono go do 5 pułku piechoty Legionów, gdzie dowodził kompanią, a następnie III batalionem. W trakcie wojny polsko-ukraińskiej walczył w obronie Lwowa, a następnie w wojnie z bolszewikami na froncie litewsko-białoruskim. 3 maj 1919 roku został ranny pod Wilnem. W tym też roku wyjechał do Francji, gdzie od 10 listopada studiował w Specjalnej Szkole Wojskowej w Saint-Cyr. Do Polski wrócił 1 sierpnia 1920 roku i został dowódcą batalionu w 13 pułku piechoty, a następnie od 30 sierpnia do 27 września tego roku dowodził batalionem w 36 pułku piechoty Legii Akademickiej.

Po zakończeniu działań wojennych został wykładowcą taktyki w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie pełniąc tę funkcję do 1 września 1922 roku. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 248. lokatą w korpusie oficerów piechotyLista starszeństwa oficerów zawodowych. Załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1922, s. 31.. W latach 1922–1924 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Wyższej Szkoły Wojennej na stanowisko asystenta. Następnie został kierownikiem przedmiotu w katedrze taktyki piechoty Wyższej Szkoły Wojennej, funkcję tę pełnił do 1928 roku. Następnie był kolejno: dowódcą 1 pułku piechoty Legionów w WilnieRocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 17, 165., I Oficerem Sztabu Inspektora Armii generała dywizji Stefana Dąb-Biernackiego w WilnieRocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 18, 419.Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 1 lipiec 1933 r. Dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”, Warszawa 1933, s. 6., dowódcą piechoty dywizyjnej 19 Dywizji Piechoty w Wilnie. 11 września 1938 roku został dowódcą 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu.

Jako dowódca 24 Dywizji Piechoty wziął udział w kampanii wrześniowej w składzie Armii „Karpaty”. W dniu 9 września 1939 roku na skutek niepowodzeń w walce i załamania psychicznego przekazał dowodzenie dywizją pułkownikowi Bolesławowi Schwarzenbergowi-Czernemu i zgłosił się do dyspozycji dowódcy Armii „Karpaty” generała dywizji Kazimierza Fabrycego. Po agresji ZSRR na Polskę przekroczył 18 września 1939 roku granicę polsko-rumuńską i został internowany. 8 lutego 1941 roku został przekazany przez władze rumuńskie Niemcom i przebywał kolejno w obozach jenieckich: Oflagu VIIC Laufen i Oflagu VI B Dössel.

W 1946 roku, po uwolnieniu z niewoli, wrócił do Polski i pracował w Muzeum Ziemi Tarnowskiej w Tarnowie.

Zmarł 5 listopada 1951 roku w Tarnowie. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Starym (sektor XXI-1-3).

Był żonaty i miał syna Stanisława Jana Marię (ur. 20 września 1925).

Awanse chorąży – 29 września 1914 roku podporucznik – 1 lipca 1915 roku kapitan – 1919 rok major – 1920 roku, zweryfikowany ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku podpułkownik – 1 grudnia 1924 roku ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 roku i 65. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty pułkownik – 24 grudnia 1929 roku ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 17. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6588 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 19 marca 1931 roku, s. 64.Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 11 listopada 1931 roku, s. 390. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej i wyszkolenia wojska”. Krzyż Walecznych czterokrotnie, po raz pierwszy w 1922 Złoty Krzyż Zasługi – 18 marca 1933 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych – 12 maja 1936 Krzyż Żelazny II klasy (niem. Eisernes Kreuz II Klasse)

Przypisy

Bibliografia

Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932. Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 13.

Kategoria:Absolwenci i studenci École spéciale militaire de Saint-Cyr Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Towarzystwa Sportowo-Gimnastycznego „Strzelec” Kategoria:Dowódcy 1 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Dowódcy 24 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy piechoty dywizyjnej 19 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Jeńcy Oflagu VI B Dössel Kategoria:Ludzie urodzeni w Jodłowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Pochowani na Starym Cmentarzu w Tarnowie Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy odznaczeni niemieckim Krzyżem Żelaznym Kategoria:Pułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Konarami 1915 Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Wykładowcy Wyższej Szkoły Wojennej Kategoria:Zmarli w 1951 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego internowani w Rumunii w czasie II wojny światowej