thumb|Języczka pomarańczowa (Ligularia dentata) Języczka (Ligularia Cass.) – rodzaj bylin z rodziny astrowatych. Należy do niego ok. 150 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Europę Środkową i Wschodnią oraz rozległe obszary Azji (bez jej południowych krańców). Centrum zróżnicowania stanowią Chiny, gdzie rosną 123 gatunki, w tym 89 endemitów. W Europie rosną dwa gatunki, z czego jeden rośnie jako rodzimy także w Polsce – języczka syberyjska L. sibirica. Rośliny te zasiedlają zwykle wilgotne lasy, często rosną nad strumieniami.
Liczne gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne. Do najpopularniejszych należy języczka pomarańczowa L. dentata i jej mieszańce oraz odmiany.
Morfologia Pokrój Byliny z krótkim kłączem i łodygą osiągającą do 2 m wysokości. Łodygi wyrastają zwykle pojedynczo z kłącza, są prosto wzniesione, u dołu otulone nasadami obumarłych liści. Pędy są nagie lub owłosione, korzenie tęgie lub cienkie. Liście Skrętoległe, dolne skupione w rozetę przyziemną. Ogonkowe, z rozszerzonymi nasadami ogonka pochwiasto obejmującymi łodygę. Blaszka okazała, dłoniasto lub pierzaście użyłkowana. Kształt ma zwykle nerkowaty lub zaokrąglony, rzadziej lancetowaty, eliptyczny lub jajowaty. Brzeg ząbkowany. Kwiaty Zebrane w liczne koszyczki, a te w baldachogroniaste lub groniaste, rzadziej kłosokształtne kwiatostany złożone, rzadko koszyczki są pojedyncze. Okrywy są walcowate lub dzwonkowate o średnicy rzadko od kilku, zwykle od 16 do 28 mm. Listki okrywy wyrastają w kilku rzędach, są prosto wzniesione i wolne, mają kształt eliptyczny, lancetowaty do równowąskiego, na końcach są zielone lub zaczerwienione, na skraju bywają błoniaste. Dno kwiatostanowe jest płaskie lub wypukłe i gładkie – bez plewinek. Kwiatów języczkowych jest kilka do kilkunastu, są one zwykle okazałe, pomarańczowe do ceglastoczerwonych. Są one słupkowe i płodne. W środkowej części koszyczka rozwijają się kwiaty obupłciowe rurkowate. Ich korona jest w dole rurkowata, zakończona 5 równowąskimi łatkami, barwy żółtopomarańczowej do pomarańczowej, brązowieje w czasie kwitnienia. Owoce Niełupki barwy słomiastej lub brązowej są elipsoidalne, czasem wrzecionowate lub walcowate, 5- lub 10-żebrowe i nagie. Puch kielichowy w postaci kilkudziesięciu do ponad stu czerwonawych, piórkowatych włosków.
Systematyka thumb|Ligularia dentata thumb|Ligularia fischeri thumb|Ligularia hodgsonii thumb|Ligularia stenocephala thumb|Ligularia wilsoniana
Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny astrowatych Asteraceae z podrodziny Asteroideae z plemienia Senecioneae i podplemienia Tussilagininae. W starszych ujęciach z rodzaju wyłączane były gatunki alpejskie z Chin w osobny rodzaj Cyathocephalum
Wykaz gatunków
Zastosowanie Niektóre gatunki ze względu na swój pokrój, bujne ulistnienie i ładne kwiaty są uprawiane jako rośliny ozdobne. Są to rośliny tworzące duże i silnie rozrastające się kępy. Nadają się głównie na wilgotne stanowiska, np. na obrzeża oczek wodnych. Rozmnaża się je przez nasiona wysiewane jesienią lub wiosną, albo przez sadzonki. Dość często żerują na nich ślimaki. Gatunki uprawiane w Polsce języczka dłoniasta Ligularia ×palmatiloba hort. języczka Fischera Ligularia fischeri (Ledeb.) Turcz. języczka Hessego Ligularia ×hessei (Hesse) Bergmans języczka japońska Ligularia japonica DC. języczka kaczeńcowata Ligularia calthifolia Maxim. języczka pomarańczowa Ligularia dentata (A. Gray) H. Hara języczka Przewalskiego Ligularia przewalskii (Maxim.) Diels języczka sachalińska Ligularia sachalinensis Nakai języczka strzelista, wąskogłówkowa Ligularia stenocephala Matsum. & Koidz. języczka Veitcha Ligularia veitchiana (Hemsl.) Greenm. języczka Vorobiewa Ligularia vorobievii Vorosch. języczka wielkolistna Ligularia macrophylla DC. języczka Wilsona Ligularia wilsoniana (Hemsl.) Greenm.
Przypisy
Kategoria:Asteroideae