mały|upright=1.5|Ziemia drohicka (1795) mały|upright=1.2|Ziemia drohicka i inne krainy historyczne Polski na tle współczesnych granic administracyjnych Ziemia drohicka, ziemia drohiczyńska – jednostka terytorialna pierwotnie od 1413 roku wchodząca w skład województwa trockiego, a od 1513 roku województwa podlaskiego. Głównym miastem województwa był Drohiczyn. Szlachta tej ziemi sejmiki odbywała w Drohiczynie, wybierając 2 posłów na sejm. Tam też był sąd grodzki. Sąd ziemski sprawowany był w Drohiczynie, Miedznej, Sokołowie Podlaskim, Mokobodach. Pierwotnie w jej skład wchodziła Ziemia mielnicka, do czasu jej wyodrębnienia w 1 połowie XVI wieku.
Pierwotna zachodnia granica ziemi drohickiej biegła do połowy XIV wieku od ujścia Nurca do Bugu rzekami Nurcem, Mienią, Lizą i Gręską.
W drugiej połowie XVI wieku ziemia drohicka obejmowała obszar 3550 km kwadratowych na którym znajdowało się 651 miejscowości (i osad), w tym: 9 miast, 641 wsi oraz 1 osada młyńska (Przekop). Spośród 9 miast tylko jedno – Drohiczyn – było własnością królewską, pozostałe 8 to własność szlachecka: Ciechanowiec, Miedzna (Międzylesie), Mokobody (Mąkobody), Mordy, Siemiatycze, Sokołów Podlaski (Sokołów), Węgrów i Wysokie Mazowieckie (Wysokie). Szacuje się, że najludniejsze miasta to Drohiczyn i Ciechanowiec (oba po ok. 2000 mieszkańców), najmniej mieszkańców liczyły Miedzna (ok. 600 osób) i Mokobody (ok. 300 osób). Struktura własnościowa przedstawiała się następująco: 638 osad było własnością szlachecką, 4 – królewską, 7 – duchowną, a pozostałe 2 stanowiły własność mieszaną: szlachecko-duchowną i królewsko-szlachecką. Struktura własności ziemi wyglądała następująco (dane we włókach): własność królewska (w tym „włóki miejskie”) to 204 włóki, duchowna to 91,25, wielka własność szlachecka – 1 610,75, średnia własność szlachecka – 155, drobna własność szlachecka – 201,75 oraz szlachta bezkmieca – 3 389,8 włók; łączna wielkość ziemi uprawnej w ziemi drohickiej wynosiła 5 652,55 włók. W ziemi drohickiej funkcjonowały 3 zamki: w Drohiczynie, Ciechanowcu i MiedznejWojewództwo podlaskie w drugiej połowie XVI wieku, pod red. M. Gochny, B. Szadego, cz. II: Komentarz, indeksy (Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, pod red. H. Rutkowskiego, M. Słonia, t. 8), Warszawa 2021, s. 153, 155, 160, 164, 171 oraz Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku. Wydanie zbiorcze, pod red. M. Słonia, cz. II: Komentarz, indeksy (Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku. Wydanie zbiorcze serii, pod red. H. Rutkowskiego i M. Słonia), Warszawa 2021, s. 857, 859, 864, 1083, 1090. zob. także: Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych – strona Atlas Fontium ..
Starostowie drohiccy (data przy nazwisku oznacza wzmiankę o piastowaniu stanowiska)
Jan syn Dobrogosta – wzmianka 31.01.1342 Jan – 24.07.1388 Przedbor – 1414 Mikita – 1416 (wzmianka „woyewoda drohiczensis”) Nasuta – 1430 Ondruszko Dowojnowicz – 1438 Michał Goliginowicz – 1445, 1448 Nasuta – 1450, 1458 Stefan Świejko – 1464 Piotr Paszkowicz Strumiłło – 1464, 1474 Nac – 1476 Iwaszko Ilnicz (ojciec Mikołaja i Jerzego) – 1476, 1478 Jerzy Niemirowicz (ojciec Jerzego) – 1479, 1480 Jakub Dowojnowicz – 1481, 1499 Jerzy Nieciecki – 1482 Jan Steczkowicz Dołubowski (zm. przed 5 kwietnia 1541 r.) – 1501, 1510 Jan Litawor Chreptowicz – 1509, 1512 Mikołaj Hlebowicz herbu Leliwa – 1512-1514 Jan Zabrzeziński – 1514, 1516 Niemira Hrymalicz – 1516 Jan Radziwiłł – 1518, zm. 1522 Piotr Kiszka – 1522, 1532, potem wojewoda trocki Iwan Sapieha (ur. 1486, zm. 1546) Andrzej Falkowicz – 1542, 1556 Mikołaj Kiszka (zm. 1587) h. Dąbrowa – starosta drohicki w latach 1556–1587, wojewoda podlaski Stanisław Steczko – prawdopodobnie mylne przypisanie urzędu Mikołaj Kiszka (zm. 1620) (ok. 1565-1620), starosta drohicki w latach 1588–1620 Krzysztof Brzozowski, pisarz ziemski bielski – 1620 Adam Olędzki, sędzia drohiczyński – 1621, 1625 Marcin Leśniowolski – 1625-1643 Marek Wodyński, kasztelan podlaski – 1643-1646 Zbigniew Ossoliński h. Topór, podstoli nurski, kasztelan czerski (zm. 25.07.1679), starosta drohicki w latach 1646–1679 Marek Butler – 1679, 1690 Jan Butler (brat Marka i Aleksandra) – 1690-1700 Aleksander Butler (ponownie) – 1700-zm. 1708 Jakub Ossoliński – spór o starostwo z Butlerami Marek Antoni Butler (syn Aleksandra) – 1708 Franciszek Maksymilian Ossoliński (1676-1756), starosta drohicki w latach 1710–1716 Jan Stanisław Ossoliński (brat Franciszka) – 1716-1757 Aleksander Maciej Ossoliński (syn Jana) – 1757-1774 Jan Onufry Ossoliński (syn Aleksandra) – 1774-1812
Zobacz też Podlasie, ziemia mielnicka, ziemia bielska
Przypisy
Kategoria:Podlasie