250px|thumb|Franciszek z Asyżu u Honoriusza III (Giotto) Gwardian – w zgromadzeniach zakonnych funkcjonujących według reguły zakonnej Franciszka z Asyżu kadencyjny przełożony domu zakonnego.
W czasie tworzenia zakonu przez Franciszka z Asyżu, jednym z jego założeń było odcięcie się od istniejących dotychczas zasad organizacyjnych zakonów, dlatego w swojej Pierwszej Regule, która powstała w 1209 lub w 1210, w rozdziale VI, zabronił zakonnikom sprawowania funkcji przeora, a także tytułowania kogokolwiek w ten sposób. Niemniej, ani Pierwsza Reguła, ani tzw. Reguła zatwierdzona (Regula secunda), która 29 listopada 1223 otrzymała akceptację papieża Honoriusza III, nie zawierają żadnych szczegółowych informacji na temat organizacji zakonu i jego struktury. W regułach tych nie jest również określona funkcja gwardiana.
Gwardiani (guardiano) istnieli jednak od samego początku zakonu, co znajduje potwierdzenie w dokumentach zachowanych z tamtego okresu. Wśród tych dokumentów są trzy, których autorem był Franciszek z Asyżu: List do ministra (1217), List do Zakonu (1220), oraz Testament (po 1223).
Zwyczaj mianowania gwardianów przez ministrów prowincjalnych wykształcił się we franciszkańskich prowincjach zaalpejskich.
Zobacz też
Archimandryta Prowincjał
Przypisy
Bibliografia ABC chrześcijanina. Mały słownik, Sylwester Zalewski (red.), Warszawa 1999.
! Kategoria:Zakony franciszkańskie Kategoria:Urzędy i tytuły kościelne