thumb|

Kupryt – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od składu chemicznego minerału, którego głównym składnikiem jest miedź (łac. cuprum = miedź).

Charakterystyka Właściwości

Tworzy kryształy izometryczne, o pokroju igiełkowym, włóknistym (chalkotrychit) o postaci ośmio-, dwunastościanu, rzadziej sześcianu. Występuje w skupieniach zbitych, włóknistych, skorupowych, proszkowych, ziarnistych, ziemistych, pręcikowych. Tworzy też naskorupienia i naloty. Jest kruchy, półprzezroczysty lub przezroczysty (cienkie okruchy przeświecają), często zawiera domieszki miedzi lub żelaza. Tworzy paragenezy z miedzią. Reaguje z kwasami i amoniakiem (rozpuszcza się).

Występowanie Pospolity minerał strefy utleniania złóż kruszców miedzi, zwłaszcza chalkozynu i bornitu. Jest także produktem redukcji chalkantytu. Występuje także sporadycznie jak produkt ekshalacji wulkanicznych. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: azuryt, malachit, tenoryt, chryzokola, miedź rodzima, goethyt, kalcyt, chalkopiryt.

Miejsca występowania: Na świecie: Namibia, USA, Boliwia, Kongo, Chile, Rosja, Australia, Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Rumunia.

W Polsce: występuje w okolicach Kielc i Chęcin w Górach Świętokrzyskich, w Rudawach Janowickich i na Pogórzu Kaczawskim na Dolnym Śląsku i w Karpatach.

Zastosowanie lokalne źródło otrzymywania miedzi (88,8% Cu), cenny dla kolekcjonerów, czasami kryształy wykorzystują jubilerzy (okazy gemmologiczne występują w Namibii), największy okaz znaleziony został w 1974 r., miał średnicę 15 cm, ważył 2100 gramów.

Zobacz też

azuryt malachit tenoryt miedź rodzima

Przypisy

Bibliografia J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer” W-wa 2005 A. Bolewski: Mineralogia szczegółowa, Wyd. Geologiczne W-wa 1965 W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma – Press” 2003

Linki zewnętrzne artykuł o kuprycie na stronie Webmineral.com artykuł o kuprycie na stronie Mindat.org

Kategoria:Tlenki i wodorotlenki (minerały) Kategoria:Miedź