thumb|245px|Popiersie Zdzisława Rajewskiego w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie Zdzisław Adam Rajewski (ur. 22 października 1907 w Dubinie, zm. 2 czerwca 1974 w Warszawie) – polski archeolog, profesor, dyrektor Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, Rady Naukowej Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN od 1953.
Życiorys Był synem Antoniego i Gabrieli z Wybieralskich. Ukończył Gimnazjum Państwowe im. Marii Magdaleny w Poznaniu, a następnie studia Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Poznańskiego (1927–1931). W 1936 roku uzyskał doktorat za pracę Wielkopolskie cmentarzyska rzędowe okresu wczesnodziejowego.
Od 1934 do 1939 wspólnie z Józefem Kostrzewskim kierował badaniami w Biskupinie, a także innymi badaniami wykopaliskowymi (m.in. w Komorowie), ratowniczymi (w Szelejewie) i powierzchniowymi na terenie Wielkopolski. Wraz z Kostrzewskim należał do twórców polskiej szkoły archeologicznej, wdrażał nowoczesne metody w muzealnictwie i wystawiennictwie.
W 1936 poślubił Ludmiłę Durczewską, z którą miał trzy córki: Elżbietę (żona Zbigniewa Bukowskiego), Sławę (żona Krzysztofa Nowińskiego - archeologa, redaktora naczelnego Spotkania z Zabytkami) i Jolantę.
Po II wojnie światowej był współzałożycielem Instytutu Zachodniego i dyrektorem Oddziału Instytutu w Lesznie (1 kwietnia 1945 do 30 czerwca 1946). Od lipca 1946 był wicedyrektorem Instytutu Badań Starożytności Słowiańskich przy UP (od 1950 jako Kierownictwo Badań nad Początkami Państwa Polskiego).
W lipcu 1948 powołany na dyrektora Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie.
Był redaktorem czasopism, m.in. Wiadomości Archeologicznych, Materiałów Starożytnych, Materiałów Wczesnośredniowiecznych, Archeologii Polski. Należał do Rady Naukowej Instytutu Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk, Rady Programowej Muzealnictwa w Ministerstwie Kultury i Sztuki, polskiego komitetu International Council of Museums, Międzynarodowej Unii Nauk Pro- i Protohistorycznych, prezydium Unii Archeologii Słowiańskiej.
Organizował wystawy, m.in. „Początki Państwa Polskiego”, „Hallstatt” (we współpracy z Naturhistorisches Muzeum w Wiedniu).
Zmarł nagle 2 czerwca 1974 w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A35-2-5)Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze.
Publikacje Wielkopolskie cmentarzyska rzędowe okresu wczesnodziejowego [w:] Przegląd Archeologiczny 1937, tom 6. Biskupin i jego okolice. 10 tysięcy lat historii.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1 maja 1953) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) „za zasługi na polu pracy naukowej”. Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek kultury i sztuki. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego Złota Odznaka „Za opiekę nad zabytkami” Złota Odznaka „Za zasługi dla województwa warszawskiego” Medal „Zasłużony dla Archeologii Polskiej”
Nagrody Państwowa Nagroda Naukowa II stopnia (zespołowa) w dziedzinie nauk humanistycznych za dotychczasowe wyniki badań wykopaliskowych i koncepcyjnych, dotyczących powstania Państwa Polskiego (29 lipca 1950) Nagroda Województwa Bydgoskiego I stopnia w dziedzinie kultury i nauki (1960) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt osiągnięć w dziedzinie archeologii (1965) Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy za osiągnięcia w dziedzinie upowszechniania kultury (1965)
Uwagi
Przypisy Jasnosz Stanisław: Wspomnienie o profesorze doktorze Zdzisławie Rajewskim. Z żałobnej karty. w: Kronika Miasta Poznania 3/1975, s. 137-140
Bibliografia Janosz Stanisław, Zdzisław Rajewski (1907–1974), „Fontes Archaelogici Posnanienses”, t. 24 (1973), s. 280–282. Kurnatowska Zofia, Zgon Zdzisława Rajewskiego (22 X 1907 – 2 VI 1974), „Slavia Antiqua”, 21 (1974), s. 291–292. Janosz Stanisław: Wspomnienie o profesorze doktorze Zdzisławie Rajewskim. Z żałobnej karty [w:] Kronika Miasta Poznania 3/1975, s. 137–140, fot.
Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie związani z Biskupinem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Gryfa Pomorskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za zasługi dla województwa warszawskiego” Kategoria:Odznaczeni Złotą odznaką „Za opiekę nad zabytkami” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy archeolodzy Kategoria:Polscy muzealnicy Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1974