Wacław Roman Jagas (ur. 5 grudnia 1922 w Suwałkach, zm. 18 grudnia 2018 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, generał dywizji Wojska Polskiego.
Życiorys Syn Alfreda i Róży. W 1940 wraz z rodziną wywieziony na Syberię, pracował przy wyrębie tajgi. W 1943 zmobilizowany do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. W sierpniu 1943 ukończył Szkołę Podchorążych tej dywizji w Sielcach nad Oką i jako dowódca plutonu fizylierów uczestniczył w bitwie pod Lenino. Walczył na prawym skrzydle wprowadzonych do akcji sił dywizyjnych. Następnie pod Smoleńskiem przygotowywał podoficerów dla nowo tworzącej się 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta. Po ukończeniu wyższej szkoły strzeleckiej w Sołniecznogorsku uczestniczył w pracach organizacyjnych przy formowaniu pod Berdyczowem 1 Brygady Piechoty Zmotoryzowanej 1 Korpusu Pancernego pełniąc funkcję dowódcy 1 kompanii strzeleckiej. W trakcie ofensywy 2 Armii Wojska Polskiego na odcinku Nysy Łużyckiej dowodził kompanią desantową na czołgach – brał udział w forsowaniu Nysy, uczestniczył w walkach pod Budziszynem i nad Sprewą aż do Drezna. Szlak bojowy ukończył nad Łabą, a następnie uczestniczył w wyzwalaniu północno-zachodniej części Czechosłowacji.
Po zorganizowaniu batalionu ochrony granicy z Czechosłowacją, stacjonującego pod Głubczycami w 1946 jako dowódca grupy manewrowej WOP (samodzielnego batalionu konno-zmotoryzowanego) brał udział w walkach z UPA w rejonie Baligrodu.
Po ukończeniu Akademii Sztabu Generalnego WP im. gen. Karola Świerczewskiego w 1951 pełnił szereg odpowiedzialnych funkcji dowódczych, sztabowych i w szkolnictwie wojskowym Wojska Polskiego. Był kolejno: dowódcą 21 Dywizji Piechoty w Lidzbarku Warmińskim (1953–1955), szefem sztabu 8 Korpusu Armijnego w Olsztynie, szefem Zarządu Organizacyjnego Sztabu Generalnego WP (1957–1965), zastępcą dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego do spraw liniowych (1965–1969), attaché wojskowym, morskim i lotniczym Ambasady PRL w Moskwie (1969–1973), zastępcą komendanta Akademii Sztabu Generalnego WP do spraw liniowych (1973–1978) oraz prezesem masowej organizacji paramilitarnej – Ligi Obrony Kraju (1978–1982). Na stopień generała brygady awansowany w lipcu 1960, a na stopień generał dywizji w październiku 1974. W latach 1982–1986 był zastępcą Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej do spraw szkolenia poza wojskiem. Był wówczas zastępcą gen. broni Tadeusza Tuczapskiego. Od 1986 roku przebywał w dyspozycji MON. 30 marca 1988 przeniesiony w stan spoczynku w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego (65 roku życia)Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom II: I–M, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 34..
Służył w Wojsku Polskim przez 45 lat, z czego 28 lat w stopniu generalskim.
Działacz społeczny. Długoletni prezes Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego. W latach 1984–1985 – przewodniczący Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa. Od maja 1985 do 1990 był członkiem Prezydium Zarządu Głównego ZBoWiDWierni tradycjom walki o wolność i demokrację - wierni Polsce Ludowej /w/ "Trybuna Robotnicza", nr 104, 6 maja 1985, s. 1-2. W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]..
Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera FII-11-12).
Życie prywatne Oboje jego rodzice zmarli na Syberii. Ojciec Alfred został pochowany w 1941 w tajdze w miejscowości Tajszet, obwód Irkuck, matka Róża z domu Korewa pochowana w 1945 w Kraju Ałtajskim. Miał brata Henryka, lekarza weterynarii, oficera rezerwy, uczestnika wojny obronnej 1939, który całą okupację przebywał w niewoli niemieckiej w Oflagu w Lubece, siostrę Marię, która przez całą wojnę przebywała w obozie koncentracyjnym Ravensbrück oraz siostrę Krystynę, również wywiezioną na Syberię. Mieszkał w Warszawie. Żonaty z Aliną z domu Dominiewską, Małżeństwo miało córkę i synaJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom II: I–M, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 32–34..
Odznaczenia i wyróżnieniaJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom II: I–M, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 32–34 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1978) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1972) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1958) Order Sztandaru Pracy I klasy (1987) Order Sztandaru Pracy II klasy (1963) Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1946) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Bitwy pod Lenino (1988)W 45 rocznicę LWP, "Za Wolność i Lud", nr 45, 5 listopada 1988, s. 10. Srebrny Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (dwukrotnie - 1943, 1945) Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1968) Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Brązowy Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Medal „Za udział w walkach o Berlin” Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej (1973)"Żołnierz Wolności", nr 295, 13 grudnia 1973, s. 5. Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1985)Posiedzenie Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, "Trybuna Ludu", nr 144, 22 czerwca 1985, s. 6. Złota odznaka „Za opiekę nad zabytkami” (1985)Posiedzenie Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, "Trybuna Ludu", nr 144, 22 czerwca 1985, s. 6. Złoty Medal „Za zasługi dla Ligi Obrony Kraju” Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Odznaka Grunwaldzka Odznaka Kościuszkowska Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1962)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 5, 21 marca 1962, s. 1. Medal "Za długoletnią, ofiarną służbę" (nadany przez ministra obrony narodowej, 1988) Medal pamiątkowy „Za zasługi dla Warszawskiego Okręgu Wojskowego” Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 (Czechosłowacja, 1946) Order Czerwonego Sztandaru (Związek Radziecki) Order Przyjaźni Narodów (Związek Radziecki, 1973) Medal „Za umacnianie braterstwa broni” (Związek Radziecki, 1984)Radzieckie odznaczenia dla generałów i oficerów WP /w/ Trybuna Robotnicza, nr 243, 11 października 1984, s. 5 Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki) Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki) Odznaka „25-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1970)Jubileuszowe medale dla generałów ludowego Wojska Polskiego, "Żołnierz Wolności", nr 137, 12 czerwca 1970, s. 2. Medal jubileuszowy „Trzydziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1975) Medal jubileuszowy „Czterdziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki, 1985)Miałem zaszczyt dowodzić polskim batalionem, "Za Wolność i Lud", nr 24, 15 czerwca 1985, s. 6-7. Medal jubileuszowy „60 lat Sił Zbrojnych ZSRR” (Związek Radziecki) Honorowa Odznaka Radzieckiego Komitetu Weteranów Wojny "Za uczestnictwo w antyfaszystowskiej wojnie wyzwoleńczej" (Związek Radziecki, 1978)Uroczysta akademia w Moskwie z udziałem polskiej delegacji, "Żołnierz Wolności", nr 241, 11 października 1978, s. 5. Wpis do „Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich” (1985)
Przypisy
Bibliografia Henryk P. Kosk, Generalicja polska: popularny słownik biograficzny, tom I, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1998, . Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990, tom II: I–M, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 32–34, (z fotografią) J. Kuropieska, Od października do marca, Dom Wydawniczy BGW, Warszawa 1992 P. Martell, G.P. Hayes, World military leaders, Bowker, New York 1974 A. Mazur, Order Krzyża Grunwaldu: monografia historyczna, Stowarzyszenie Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Grunwaldu, Warszawa 2005 T. Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1991 Pamięć wiecznie żywa. 40 lat działalności Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, Warszawa 1988 J. Stroynowski, ed., Who is who in the Socialist countries of Europe: a biographical encyclopedia of more than 12,600 leading personalities in Albania, Bulgaria, Czechoslovakia, German Democratic Republic, Hungary, Poland, Romania, Yugoslavia, K.G. Saur Pub., 1989 Wojsko Ludowe, 1985, nr 6 Za Wolność i Lud, nr 18 (1115) z 4 maja 1985, s. 9 Dane o odznaczeniach na podstawie kroniki w kwartalniku „Wojskowy Przegląd Historyczny” (1960–1989)
Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej w ZSRR Kategoria:Attachés wojskowi PRL Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Generałowie dywizji ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Dowódcy 21 Dywizji Piechoty (LWP) Kategoria:Prezesi Ligi Obrony Kraju Kategoria:Przewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (PRL) Kategoria:Absolwenci Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Polscy działacze społeczni Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lenino (1943) Kategoria:Uczestnicy forsowania Nysy Łużyckiej (1945) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Budziszynem (1945) Kategoria:Uczestnicy walk z ukraińskim podziemiem zbrojnym 1939–1947 (Polska Ludowa) Kategoria:Wyróżnieni wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich (1972–1989) Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Bitwy pod Lenino Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za umacnianie braterstwa broni” Kategoria:Odznaczeni medalem „Za Zasługi dla Ligi Obrony Kraju” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym Czechosłowackim 1939 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Przyjaźni Narodów Kategoria:Ludzie urodzeni w Suwałkach Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2018