thumb|Béla Kun przemawia 10 czerwca 1919 w Koszycach, zajętych przez Węgierską Armię Czerwoną Słowacka Republika Rad () – efemeryczne państwo istniejące w południowej i wschodniej Słowacji w połowie 1919 roku. mały|Węgierski plakat propagandowy zatytułowany Nie lękajcie się!, obrazujący węgierską inwazję na Czechosłowację
Geneza Po ogłoszeniu w październiku 1918 roku powstania Węgierskiej Republiki Ludowej, nowy rząd zaproponował Słowakom autonomię w zamian za pozostanie w ramach ich państwa. Słowacy odrzucili ofertę i wraz z Czechami utworzyli państwo czechosłowackie. W listopadzie 1918 roku teren Słowacji został zajęty przez wojska czeskie, z czym rząd Węgier nie mógł się pogodzićVölgyes,Iván: Hungary in Revolution, 1918-19: Nine Essays,. University of Nebraska Press (1971).. Sytuacja uległa dalszej zmianie, gdy Komunistyczna Partia Węgier, wespół z socjaldemokratami, w marcu 1919 roku przejęła władzę na Węgrzech, tworząc tam państwo o nazwie Węgierska Republika Rad. Rewolucjoniści węgierscy nie zaakceptowali utraty Słowacji (i innych obszarów które Węgry straciły po 1918 roku) i dokonały uderzenia na CzechosłowacjęToma (1958), s. 203..
Historia Na zajętych terenach południowej i wschodniej Słowacji, proklamowano 16 czerwca 1919 roku powstanie Słowackiej Republiki Rad ze stolicą w PreszowieToma (1958), s. 207., na czele której stanął czeski dziennikarz i działacz komunistyczny Antonín Janoušek. W skład rządu weszli głównie radykalni socjaldemokraci czescy i słowaccyToma (1958), s. 208.. Rewolucyjny rząd w trakcie krótkiego czasu działania znacjonalizował banki, wprowadził system emerytalny oraz zwolnił z podatków najbiedniejszych chłopów. Rząd rozpoczął również formowanie armii słowackiejToma (1958), s. 210..
Pod naciskiem państw Ententy i kontrofensywy czechosłowackiej, wojska węgierskie opuściły terytorium Słowacji. Pozbawiona wsparcia Słowacka Republika Rad została zlikwidowana 7 lipca 1919 roku przez wojska czechosłowackie wraz ze wspomagającą je 1 Brygadą Górską Armii HalickiejVermes (1973), s. 502..
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Dąbkowski, Ukraiński ruch narodowy 1912-1923, Warszawa 1985. Jelinek, Yeshayahu (1958). «Nationalism in Slovakia and the Communists, 1918-1929». Slavic Review 35 (1): 65–85. Toma, Peter A. (1958). «The Slovak Soviet Republic of 1919». American Slavic and East European Review 17 (2): 203–215. Vermes, Gabor (1973). «The Agony of Federalism in Hungary under the Karolyi Regime, 1918/1919». East European Quarterly 6 (4): 487–503. Völgyes, Iván (1971). Hungary in Revolution, 1918-19: Nine Essays. University of Nebraska Press. s. 219. .
Kategoria:Słowacja w XX wieku Kategoria:Preszów Kategoria:Państwa historyczne w Europie Kategoria:Dawne republiki socjalistyczne