Bronisław Bończak (ur. 10 lutego 1898 w Bierzwiennej, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – kapitana marynarki Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Stanisława i Felicji ze Śniecikowskich urodzony 10 lutego 1898 w Bierzwiennej, w ówczesnym powiecie kolskim guberni kaliskiej. Działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. W 1920 kształcił się w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w szeregach Flotylli Wiślanej. W sierpniu 1920 na krótki czas wyznaczono go oficerem mundurowym I batalionu pułku morskiego, następnie jako podchorąży służył w I eskadrze lotnictwa morskiego w Pucku. Po awansie na podporucznika marynarki, 1 listopada 1921 został skierowany na II Tymczasowy Kurs Instruktorski dla Oficerów w Toruniu, który ukończył 1 października 1923 w stopniu porucznika marynarki. W okresie od 1923 do 1929 zajmował różne stanowiska we Flocie w Gdyni, m.in. oficera ordynansowego komendanta Portu Wojennego. W 1929 przeniesiono go do Flotylli Pińskiej, a w 1930 powrócił do Gdyni na oficera wachtowego ORP „Wilia”.
Od 1932 służył we Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej w Pińsku. W 1933 został dowódcą na monitorze rzecznym ORP „Warszawa”, natomiast w latach 1935–1936 był dowódcą kompanii rekruckiej w Kadrze Flotylli Rzecznej. W maju 1939 wyznaczono go pełniącym obowiązki dowódcą III dywizjonu bojowego, z którym brał udział w kampanii wrześniowej. 17 września wykonał rozkaz samozatopienia jednostek pływających w związku z wkroczeniem Armii Czerwonej i objął dowództwo nad oddziałami wycofującymi się z Płotnicy. 25 września dostał się do niewoli sowieckiej, był przetrzymywany w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 60.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majoraDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi Medal Niepodległości – 16 września 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, major Bronisław Bończak został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, przy I Liceum Ogólnokształcącym im. Józefa Chełmońskiego w Łowiczu.
Zobacz też
jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Przypisy
Bibliografia Jan Sawicki [red:] Kadry Morskie Rzeczypospolitej, Tom II: Polska Marynarka Wojenna, Część I, Korpus oficerów 1918-1947, Szkoła Morska, Gdynia 1996, .
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Dowódcy polskich monitorów rzecznych Kategoria:Kapitanowie marynarki II Rzeczypospolitej Kategoria:Marynarze Flotylli Wiślanej w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Marynarze Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej w kampanii wrześniowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1940