Płyn pozakomórkowy, płyn zewnątrzkomórkowy – płyn występujący w przestrzeni pozakomórkowej organizmu. Jest on obficie wydzielany przez komórki, ponieważ zapewnia im odpowiednie środowisko zewnętrzne. Płynami pozakomórkowymi są: osocze krwi i chłonka (limfa); płyn tkankowy (śródmiąższowy) – wypełniający przestrzenie międzykomórkowe niektórych tkanek (np. mięśniowej); płyn znajdujący się w jamach wewnątrz ciała wyścielonych błoną surowiczą (opłucną, osierdziem, otrzewną); płyn mózgowo-rdzeniowy – w komorach i kanałach mózgu oraz rdzenia kręgowego.
W obrębie płynu pozakomórkowego wydziela się płyn transcelularny, który stanowi jego 2,5%.
Płyn pozakomórkowy zawiera znacznie więcej sodu (ponad połowa jego zawartości znajduje się w przestrzeni pozakomórkowej) i mniej potasu (prawie cała jego zawartość znajduje się wewnątrz komórek).
U ludzi stężenie glukozy jest utrzymywane przez homeostazę na poziomie około 5 mM.
Wartość pH płynu pozakomórkowego jest ściśle regulowane przez bufory i waha się około wartości 7,4.
Objętość płynu pozakomórkowego wynosi typowo 15 litrów (z czego 12 l to płyn śródmiąższowy, a 3 l to osocze).
Skład płynu pozakomórkowego Główne kationy: sodowy (Na+, 140 mM) wapniowy (Ca2+, 2 mM)
Główne aniony: chlorkowy (Cl−, 110 mM) wodorowęglanowy (HCO3−, 26 mM)
Płyn pozakomórkowy jest uboższy w białka w porównaniu do płynu wewnątrzkomórkowego.
Zobacz też środowisko wewnętrzne płyn ustrojowy płyn infuzyjny
Przypisy
Kategoria:Płyny ciała