right|150px| Oficerska Szkoła Topografów – szkoła Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej.
Historia szkoły W styczniu 1918 dowództwo Polskiej Siły Zbrojnej (PSZ) (Polnische Wehrmacht) w porozumieniu z niemieckim Urzędem Pomiarowym utworzyło w Warszawie Wojskową Szkołę Mierniczą. Zadaniem Szkoły było przygotowanie oficerów wojskowej służby geograficznej do pomiarów topograficznych na ziemiach polskich. Kierownictwo Szkoły składało się z oficerów niemieckich – topografów i triangulatorów. Słuchaczami byli wyłącznie Polacy – oficerowie armii zaborczych i Legionów, w większości po studiach technicznych, podlegający dowództwu PSZ. W Szkole działały 3 sekcje: triangulacyjna, topograficzna i fotogrametryczna. Wykłady były po niemiecku. Tempo nauczania w trybie wojennym. Po czterech miesiącach wykładów oficerów kierowano do prac w polu. Szkoła przetrwała do listopada 1918 roku, do czasu rozbrojenia Niemców.
12 listopada 1918 roku zgodnie z rozkazem ówczesnego kierownika Ministerstwa Spraw Wojskowych pułkownika Jana Wroczyńskiego Szkoła rozpoczęła działalność pod kierownictwem polskiego dowództwa pod taką samą nazwą. Była to pierwsza wojskowa szkoła techniczna w odrodzonym Państwie. Zajęcia rozpoczęto 13 listopada. Obsadę Szkoły określał Rozkaz dzienny ministra Spraw Wojskowych nr 14 z 19 grudnia 1918. Dyrektorem nauk wyznaczono majora Józefa Kreutzingera. 6 lutego 1919 roku Szkołę przemianowano na Oficerskie Kursy Miernicze i podporządkowano szefowi Sztabu Generalnego. Komendantem został pułkownik Jan Morawski. W pierwszym kursie uczestniczyło 61 oficerów. 23 lipca 1919 roku Kursy przemianowano na Oficerską Szkołę Topografów i Geodetów, a 11 października tego roku na Oficerską Szkołę Topografów przy Instytucie Wojskowo-Geograficznym i podporządkowano kierownikowi Wydziału II Topograficznego, na prawach referatu. W czasie wojny polsko-bolszewickiej nauka w Szkole była przerwana. W walkach zginęło kilku oficerów skierowanych na front.
W 1922 roku Szkołę podporządkowano szefowi WIG. Nauka trwała w niej dwa lata. Okres nauki dzielił się na kurs zimowy – teoretyczny i kurs letni – praktyczny. W Szkole wykładali wybitni profesorowie: Edward Warchałowski, Stanisław Lenkiewicz, Franciszek Kępiński, Stanisław Staszewski. Wykładali też oficerowie Francuskiej Misji Wojskowej.
8 listopada 1923 roku na dwuletni kurs zostało odkomenderowanych 22 oficerów, w tym 13 z korpusu osobowego piechoty, 7 z artylerii oraz po jednym z jazdy i geografów.
W 1924 roku Szkoła otrzymała statut wyższej uczelni. 3 listopada 1924 roku na dwuletni kurs zostało powołanych 22 oficerów, w tym 10 z korpusu piechoty, 1 z korpusu kawalerii, 6 z korpusu artylerii, 3 z korpusu inżynierii i saperów, 1 z korpusu saperów kolejowych i 1 z korpusu geografów.
W czerwcu 1925 roku Szkoła została przeorganizowana i otrzymała nazwę „Szkoła Służby Wojskowo–Geograficznej” przy WIG (kurs jednoroczny bez statusu wyższej uczelni). Pod tą nazwą funkcjonowała do 1927 roku. Z dniem 1 października 1925 na roczny kurs zostało przeniesionych służbowo 10 oficerów, w tym 3 z korpusu osobowego piechoty, 6 z artylerii i jeden z administracji. 1 listopada tego roku absolwenci kursu normalnego 1923/25 zostali przydzieleni do WIG.
1 października 1926 na roczny kurs przeniesienienia służbowe otrzymało 19 oficerów, w tym 2 piechoty, 12 artylerii, oraz po jednym z kawalerii, lotnictwa, uzbrojenia, taborów i marynarki wojennej.
W 1926 Szkoła opuściło 22 absolwentów kursu normalnego OST 1924/26 i 10 absolwentów rocznego kursu 1925/26 (absolwenci zostali przydzieleni do WIG na okres jednego roku tj. od 1 października 1926 do 30 września 1927).
W 1929 roku wznowiono działalność Szkoły Topografów w związku z nowymi zadaniami armii. Czas nauki został skrócony do 10 miesięcy. Do Szkoły przyjmowano tylko poruczników. Absolwenci byli przydzielani do WIG, gdzie przechodzili specjalizację topograficzną, triangulacyjną i fotogrametryczną. Po dwóch latach praktyki mogli przechodzić na etat WIG.
22 listopada 1934 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski przedłużył do dwóch lat okres nauczania w Oficerskiej Szkole Topografów, ustalił nowy program nauczania i zasady wykorzystania absolwentów. Ponadto ustalił, że kandydaci będą przyjmowani co drugi rok, począwszy od 1936 roku, oraz przedłużył (do dwóch lat) okres szkolenia słuchaczom przyjętym na kurs dziesięciomiesięczny w 1934 roku. Warunki przyjęcia pozostały bez zmian. Pierwszy rok studiów obejmował kurs topografii, natomiast drugi rok studiów obejmował kurs geodezji, kartografii i reprodukcji. Po ukończeniu szkoły absolwenci byli przydzielani, w zależności od indywidualnych uzdolnień, do wydziałów fachowych Wojskowego Instytutu Geograficznego. Po dwuletniej praktyce bądź w czasie jej trwania, absolwenci mogli być przeniesieni na wniosek szefa WIG do Instytutu w granicach obowiązującego etatuDziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 9 z 22 listopada 1934 roku, poz. 180..
23 sierpnia 1937 minister spraw wojskowych gen. dyw. Tadeusz Kasprzycki zatwierdził program studiów i warunki przyjmowania na dwuletni kurs 1937/39 Oficerskiej Szkoły Topografów przy Wojskowym Instytucie Geograficznym i następne kursy, rozpoczynące się co drugi rokDz. Rozk. MSWojsk. Nr 11 z 23 sierpnia 1937, poz. 134..
Szkoła działała do września 1939 roku. Komendantem Szkoły był ppłk Mieczysław Szumański. W dwudziestoleciu międzywojennym przy Szkole były organizowane kursy kreślarzy i drukarzy.
23 września 1935 roku kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych, generał brygady Tadeusz Kasprzycki zatwierdził wzór i regulamin odznaki naukowej absolwentów Oficerskiej Szkoły TopografówDziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 23 września 1935 roku, poz. 98.. Odznaki były nadawane na podstawie zarządzenia ministra spraw wojskowych ogłoszonego w Dzienniku Personalnym MSWojsk. Pierwsze nadanie odznak zostało ogłoszone 11 listopada 1936 rokuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 11 listopada 1936 roku, s. 27–28..
Komendanci szkoły mjr Józef Kreutzinger płk Jan Morawski mjr Aleksander Karbowski (1924) ppłk Mieczysław Szumański
Absolwenci ppłk geogr. Stefan Gąsiewicz mjr geogr. Stanisław Adamski (1921) kpt. piech. Tadeusz Antoni Skinder (kurs 1922/24) mjr dypl. obs. Władysław Bohuszewicz mjr inż. Romuald Salnicki por. piech. Bronisław Słupeczański (kurs 1923/25) kpt. dypl. piech. Tadeusz Szumowski kpt. sap. Władysław Weryho (kurs 1924/26) kpt. piech. Zygmunt Wroczyński (kurs 1924/26) kpt. Bazyli Indżja – oficer kontraktowy kpt. Dawid Wacznadze – oficer kontraktowy kpt. inż. Bronisław Dzikiewicz rtm. Władysław Biełobradek
Kurs 1937–1939 por. piech. Stanisław Burbeła por. piech. Czesław Drażba †1940 Charków por. piech. Bolesław Stanisław Kłaczyński por. piech. Zygmunt Koźlikowski SZP/ZWZ, †14 I 1942 KL Mauthausen por. piech. Tadeusz Antoni Moszyński por. piech. Andrzej Markiewicz †1940 Charków por. piech. Alfons Stryszek por. piech. Adam Stysioł ZWZ/AK, †27 VIII 1943 por. piech. Jan Sylwester Woźniak ppor. piech. Czesław Grzegorzewski †1940 Charków por. kaw. Tadeusz Biały †1940 Charków por. sap. Kazimierz Wojewoda
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Stanisław Rutkowski, Zarys dziejów polskiego szkolnictwa wojskowego, wyd. MON Warszawa 1970 Eugeniusz Kowalski, Wojsko Polskie 1936–1939, wyd. MON Warszawa 1964
Kategoria:Szkolnictwo wojskowe II Rzeczypospolitej Kategoria:Służba geograficzna Wojska Polskiego Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Warszawie Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1918 Kategoria:Polskie szkoły wojskowe rozwiązane w 1939