Bell XV-3 był pierwszym statkiem powietrznym o zmiennej geometrii wirników. Można go zaklasyfikować jako zarówno samolot, jak i śmigłowiec. Tak jak poprzednicy, XV-3 miał silniki w kadłubie, które napędzały śmigła znajdujące się na końcu skrzydeł. XV-3 potrafił sprawnie latać, jednak pojawiła się duża liczba problemów z konstrukcją, stabilnością oraz aerodynamiką samolotu.
Projekt i rozwój Pierwszy zbudowany egzemplarz został oblatany 23 sierpnia 1955 roku. Lot w zawisie nie przebiegł całkowicie zgodnie z planem, a problem ze stabilnością doprowadził do gwałtownego lądowania. 23 sierpnia 1956 roku podczas lotu testowego XV-3 pilot doświadczalny na wysokości 60 metrów, obrócił wirniki o 20 stopni do przodu, co natychmiast doprowadziło do bardzo silnych drgań skutkujących utratą kontroli nad samolotem doświadczalnym i lądowaniem awaryjnym. Pilot doznał poważnych obrażeń. Zebrane dane ostatecznie wykazały, że wirniki trójłopatowe były całkowicie nieodpowiednie dla XV-3.D.
Opracowanie modyfikacji i wdrożenie ich w drugim prototypie (4148) zajęło dwa lata. Średnica wirnika została zmniejszona z 7,32 m do 7,01 m. Wirnik trójłopatowy został zastąpiony wirnikiem dwułopatowym. Maszty zostały znacznie skrócone, a skrzydła z pylonami śmigieł zostały ustabilizowane i usztywnione dodatkowymi rozpórkami. Usterzenie otrzymało również dodatkowy statecznik pionowy.
Drugi, udoskonalony model zaliczył pierwszy lot 12 grudnia 1958 a 18 grudnia 1958 roku wykonano pierwsze pełne przejście z trybu śmigłowca do trybu samolotu. W późniejszym locie XV-3 osiągnął prędkość 220 km/h w konfiguracji samolotowej.
Począwszy od 1959 roku, XV-3 był testowany w Bazie Sił Powietrznych Edwards. Pomimo znacznych zmian i ciągłych modyfikacji, drgania udało się zredukować, ale nigdy całkowicie wyeliminować tak jak i problemów ze stabilnością. Z tego powodu XV-3 został ostatecznie uziemiony w 1962 roku. W sumie w powietrzu spędził 125 godzin podczas 270 lotów.
Bell kontynuował jeszcze testy XV-3 w tunelu aerodynamicznym NASA przez kolejne sześć lat. Podczas jednego z tych testów, w 1968 roku, doszło do awarii lewego pylonu wirnika. XV-3 został tak poważnie uszkodzony, że nie można go było odbudować.
Zachowany egzemplarz eksponowany jest w National Museum of the United States Air Force w Dayton (Ohio).
XV-3 nie wszedł do produkcji seryjnej, ale ułatwił projekt oraz realizację budowy nowoczesnego statku powietrznego CV-22 Osprey, który był pierwszym na świecie samolotem z odchylanymi wirnikami w czynnej służbie w siłach zbrojnych USA od 2005 roku.
Podobne konstrukcje V-22 Osprey Bell XV-15 AgustaWestland AW609 Curtiss-Wright X-19
Przypisy
Kategoria:Bell Kategoria:X-plane Kategoria:Amerykańskie samoloty doświadczalne Kategoria:Zmiennowirnikowce