Wacław Scaevola-Wieczorkiewicz (ur. 25 czerwca 1890 w Brzozowej, zm. 7 grudnia 1969 w Genewie) – generał brygady Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się w rodzinie ziemiańskiej Józefa i Julii z Tomaszewskich. Ukończył gimnazjum im. Stanisława Staszica i zdał maturę w Lublinie w 1910, a następnie studiował do 1914 w Akademii Ziemiańskiej (Hochschule für Bodenkultur) w Wiedniu zdobywając zawód dyplomowanego rolnika. Od 1911 do 1914 był członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich. Przybrał wówczas pseudonim Rene Scewola, który potem stał się częścią jego nazwiska. W 1912 roku po odbyciu oficerskiego szkolenia wojskowego mianowany został podporucznikiem. Od 6 sierpnia 1914 do lipca 1917 służył w Legionach Polskich. Walczył między innymi pod Nowym Korczynem, Anielinem, Laskami i Limanową. Ranny pod Marcinkowicami, skierowany do szpitala na Śląsku. Szczególnie wyróżnił się w bitwie pod Konarami. W 1915 roku awansowany do stopnia kapitana piechoty, obejmuje dowództwo III batalionu 1 pułku piechoty. Po kryzysie przysięgowym 24 lipca 1917 został internowany w Forcie Beniaminów. Był wśród organizatorów buntu przeciwko władzom obozowym. Za karę wywieziony w głąb Niemiec do twierdzy Werl.
W Wojsku Polskim od 8 listopada 1918, awansowany do stopnia majora. W listopadzie organizował w Lublinie ochotniczy oddział do walki o Lwów. 6 czerwca 1919 roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy I batalionu 23 pułku piechotyDziennik Rozkazów Wojskowych Nr 71 z 28 czerwca 1919 roku, poz. 2300.. Od 15 sierpnia 1919 roku jako pułkownik dowodził 9 pułkiem piechoty Legionów. W czasie wojny polsko-bolszewickiej walczył na czele 9 pp Leg., a w ostatniej fazie wojny dowodził VI Brygadą Piechoty i w zastępstwie 3 Dywizją Piechoty. W 1921 stanął na czele Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia Armii w Rembertowie. Od 1923 był dowódcą 31 pułku Strzelców Kaniowskich. W latach 1923–1925 studiował w Akademii Wojskowej w Paryżu. W 1926 czasowo pełnił obowiązki I zastępcy szefa Sztabu Generalnego. W czerwcu 1926 zastąpił generała brygady Jana Hempla na stanowisku dowódcy 24 Dywizji Piechoty i Garnizonu JarosławDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 22 z 05.06.1926 r.. W 1927 roku mianowany generałem brygady. W Jarosławiu działał na rzecz rozwoju kultury, ochrony zabytków (członek Okręgowej Komisji Konserwatorskiej) i sportu. Stał na czele delegatury Ligi Morskiej i Kolonialnej. Był honorowym prezesem wojskowego klubu sportowego „Ognisko” i patronował Oddziałowi Związku Strzeleckiego „Strzelec”. W 1935–1939 był pierwszym przewodniczącym Stowarzyszenia Miłośników JarosławiaBiogram Wacława Scaevoli Wieczorkiewicza i kierował sekcją konserwacji zabytków (1935–1939). Wspólnie z architektem Mieczysławem Demkowiczem-Dobrzańskim zorganizował prace konserwatorskie na terenie opactwa Benedyktynek.
6 kwietnia 1929 roku poślubił w Warszawie Janinę Awenartusówną, z którą miał dwóch synów: Tomasza (1930–2017) i Bohdana Wojciecha (ur. 10 stycznia 1932). 7 listopada 1931 wojewoda lwowski zezwolił mu na zmianę nazwiska rodowego Wieczorkiewicz na Scaevola-Wieczorkiewicz. Został osadnikiem wojskowym w osadzie Laski w gminie Porozów (ziemię otrzymał tam również por. Julian Wieczorkiewicz).
Od 12 października 1935 do wybuchu II wojny światowej był dowódcą Okręgu Korpusu nr X w Przemyślu. W maju 1936 został prezesem zarządu Okręgowego Towarzystwa Przyjaciół Związku Strzeleckiego w Przemyślu. W połowie 1936 Rada miasta Jarosławia przyznała mu tytuł honorowego obywatela miasta (dyplom wręczono w połowie 1937).
W czasie kampanii wrześniowej był dowódcą etapów najpierw Armii „Kraków”, a następnie Armii „Karpaty”. W 1940 przedostał się przez Węgry do Francji, gdzie służył w Inspektoracie Wyszkolenia Naczelnego Wodza. Po klęsce Francji działał w ruchu oporu. Działał też w organizacjach polonijnych. W 1943 roku osiedlił się w Szwajcarii, pracował w Towarzystwie Asekuracyjnym.
Zmarł w Genewie i został pochowany na tamtejszym cmentarzu św. Jerzego (Cimetière de Saint-Georges).
Awanse porucznik – 10 października 1914 kapitan piechoty – 1915 major – 1918 podpułkownik – 1920 pułkownik – 1920 generał brygady – 1927
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 71 (17 maja 1921)Dekret Wodza Naczelnego L. 2980 z 17 maja 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 21, poz. 820. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 630 „za zasługi na polu pracy niepodległościowej i organizacji wojska”. Krzyż Niepodległości (20 stycznia 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi (19 marca 1931) „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Znak Pancerny” Znak oficerski „Parasol” Odznaka za Rany i KontuzjeNa podstawie fotografii Komandor Orderu Legii Honorowej (Francja, 1936) Order Pogromcy Niedźwiedzia III klasy (Litwa) Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa)Dziennik Personalny MSWojsk. Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r.
Upamiętnienie W 1992 roku jego imię otrzymała dotychczasowa ulica 8 marca na Kolonii Oficerskiej, a w 2010 roku 14. dywizjon artylerii samobieżnej w Jarosławiu.
Przypisy
Bibliografia
Mierzwiński Z., Generałowie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1995. Kosk Henryk P., Generalicja polska t. II M-Ż, Pruszków 2001, . Kostka-Bieńkowska Zofia, Honorowi obywatele Jarosławia 1857–2003, Jarosław 2009. Kostka-Bieńkowska Zofia, Monografia Stowarzyszenia Miłośników Jarosławia, Jarosław 2013.
Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Dowódcy 9 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Dowódcy 24 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Honorowi obywatele Jarosławia (Polska) Kategoria:Internowani w Beniaminowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni odznaką „Znak Pancerny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni znakiem oficerskim tzw. „Parasolem” Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Osadnicy wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Pogromcy Niedźwiedzia Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Konarami 1915 Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Wojskowi związani z Jarosławiem (Polska) Kategoria:Wojskowi związani z Przemyślem Kategoria:Zmarli w 1969 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Szwajcarii po II wojnie światowej Kategoria:Patroni jednostek Wojska Polskiego