Federalne Ministerstwo Zdrowia () jest najwyższym organem federalnym odpowiedzialnym za politykę zdrowotną Niemiec. Jego siedziby znajdują się w Bonn i Berlinie. Kluczowym zakresem działania resortu jest przygotowywanie projektów ustaw, rozporządzeń i wytycznych administracyjnych, które regulują niemiecki system ochrony zdrowia.

Historia Nazwy ministerstwa: 1991–2002 – Federalne Ministerstwo Zdrowia (), 2002–2005 – Federalne Ministerstwo Zdrowia i Zabezpieczenia Społecznego (), od 2005 – ponownie Federalne Ministerstwo Zdrowia.

Zakres działalności i główne zadania Ochrona zdrowia publicznego i systemu opieki Ministerstwo prowadzi działania na rzecz ochrony zdrowia publicznego i przeciwdziałania chorobom. Ustawa o ochronie przed infekcjami stanowi podstawę do działań profilaktycznych, doradczych i zwiększających odpowiedzialność obywateli. Określa również wzmocnienie publicznego systemu zdrowia. BMG odpowiada także za tworzenie ram prawnych dotyczących produkcji, badań klinicznych, dopuszczeń, dystrybucji i nadzoru nad produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi, zapewniając ich jakość, skuteczność i bezpieczeństwo. Ważnym zadaniem jest również zapewnienie bezpieczeństwa biologicznych produktów leczniczych, takich jak preparaty krwiopochodne.

Badania, prewencja i innowacyjne formy opieki Wspiera badania i działania profilaktyczne oraz rozwija nowe struktury opieki, szczególnie w zakresie zdrowia psychicznego, chorób niezakaźnych (np. nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzyca), opieki nad osobami przewlekle chorymi, zdrowia dzieci oraz wsparcia osób zakażonych HIV i chorych na AIDS. W ramach monitorowania zdrowia zbierane i analizowane są dane dotyczące sytuacji zdrowotnej społeczeństwa, a wyniki służą polityce zdrowotnej, nauce i społeczeństwu w ramach sprawozdawczości zdrowotnej.

Cyfryzacja i dostęp do informacji zdrowotnych Cyfryzacja w systemie opieki zdrowotnej i pielęgnacyjnej odgrywa coraz większą rolę. Na podstawie strategii cyfryzacji ministerstwo wspiera transformację cyfrową i ramy prawne dla wykorzystania danych zdrowotnych w opiece i badaniach. Istotnym elementem systemu zdrowotnego są świadomi pacjenci i ubezpieczeni. Kompetencje zdrowotne, czyli umiejętność wyszukiwania, oceny i wykorzystania informacji zdrowotnych, są kluczowe dla skutecznego funkcjonowania systemu. Ministerstwo udostępnia wiarygodne i zrozumiałe informacje m.in. za pośrednictwem Narodowego Portalu Zdrowia, a także prowadzi działania informacyjne dotyczące zagrożeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych.

Kształcenie i dopuszczenie do zawodów medycznych Dopuszczenie do wykonywania zawodów medycznych oraz ich kształcenie są uregulowane prawem federalnym. BMG opracowuje projekty regulacji dotyczących kształcenia, by zapewnić jednolity poziom jakości świadczeń zdrowotnych w całym kraju.

Współpraca międzynarodowa i działania w ramach UE Polityka zdrowotna w wymiarze europejskim i międzynarodowym jest istotnym aspektem pracy BMG. W warunkach globalizacji i wzajemnych powiązań z innymi krajami, zwłaszcza w Europie, konieczne jest wspólne działanie wobec zagrożeń transgranicznych. Do najważniejszych wyzwań należą rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych, zapobieganie pandemiom i ich zwalczanie, choroby niezakaźne (np. nowotwory), skutki zmian klimatycznych dla zdrowia, dywersyfikacja łańcuchów dostaw leków oraz niedobory kadry w opiece zdrowotnej, zwłaszcza w pielęgniarstwie.

BMG reprezentuje stanowisko rządu federalnego w gremiach takich jak UE, Rada Europy, WHO, OECD, a także w ramach G7 i G20. Współpraca obejmuje m.in. działania z państwami sąsiednimi, krajami członkowskimi UE i partnerami globalnymi, np. Indiami, Japonią, USA i Ukrainą. W polityce multilateralnej ministerstwo wspiera umacnianie instytucji zdrowia globalnego, zwłaszcza WHO.

Równość zdrowotna i integracja społeczna BMG działa na rzecz zdrowotnej równości szans, wspierając 23,9 mln osób z doświadczeniem migracyjnym w Niemczech (stan na 2023). Prowadzi działania informacyjne w wielu językach i wspiera modelowe projekty, np. w zakresie integracji kulturowej, rekrutacji i integracji kadr, prewencji oraz poprawy bazy danych. Współpracuje z organizacjami krajowymi i międzynarodowymi, aby wspólnie usuwać bariery w dostępie do opieki zdrowotnej.

Jednostki podporządkowane Robert Koch-Institut (RKI) to centralna jednostka federalna w zakresie zdrowia publicznego i narodowy instytut zdrowia publicznego. Instytut analizuje, ocenia i prowadzi badania nad chorobami o dużym zasięgu i znaczeniu zdrowotnym. Odgrywa również rolę systemu wczesnego ostrzegania wobec nowych zagrożeń zdrowotnych. RKI prowadzi także stałe komisje naukowe, w tym Stałą Komisję ds. Szczepień (STIKO), odpowiada za koordynację sprawozdawczości zdrowotnej oraz nadzoruje użycie ludzkich komórek embrionalnych.

Paul-Ehrlich-Institut (PEI) odpowiada za bezpieczeństwo i dostępność skutecznych biomedykamentów. Jego kompetencje obejmują dopuszczanie do obrotu, konsultacje naukowe, nadzór nad badaniami klinicznymi, kontrolę produktów i ocenę skutków ubocznych. Instytut nadzoruje szczepionki, immunoglobuliny, preparaty komórek macierzystych, leki krwiopochodne, alergeny, tkanki oraz nowoczesne terapie, jak terapia genowa. Jego badania służą jakości, skuteczności i bezpieczeństwu terapii biotechnologicznych.

Bundesinstitut für Öffentliche Gesundheit Od lutego 2025 roku dawna Federalna Centrala ds. Edukacji Zdrowotnej (BZgA) nosi nazwę Federalnego Instytutu Zdrowia Publicznego (, BIÖG). Instytut ten rozwija struktury sprzyjające promocji zdrowia i prewencji w oparciu o standardy międzynarodowe. BIÖG łączy wiedzę z zakresu danych zdrowotnych (RKI) z kompetencjami komunikacyjnymi dawnej BZgA. Oferuje wsparcie merytoryczne i materiałowe dla społeczeństwa i specjalistów, reaguje na wyzwania zdrowotne związane ze zmianami klimatu, stylu życia i postępem technologicznym. Kooperacja z RKI stanowi kluczowy element strategii działań BIÖG.

Bundesinstitut für Arzneimittel und Medizinprodukte Federalny Instytut ds. Leków i Wyrobów Medycznych (, BfArM) to niezależny federalny instytut podległy BMG, zatrudniający ok. 1350 pracowników w Bonn i Kolonii. Prowadzi działania w zakresie dopuszczania leków, poprawy ich bezpieczeństwa, oceny ryzyka związanego z wyrobami medycznymi oraz nadzoru nad substancjami psychoaktywnymi. Instytut prowadzi również niezależne badania naukowe i dostarcza informacji dla całego systemu opieki zdrowotnej. Nie prowadzi działań reklamowych i finansuje się głównie z opłat urzędowych oraz zleceń EMA i innych podmiotów. Wszystkie działania BfArM są realizowane w interesie publicznym i bez nastawienia na zysk.

Lista ministrów Lp. Zdjęcie Imię i nazwisko(partia polityczna) ObjęcieurzęduObjęcie urzędu – pierwszy dzień urzędowania – zaprzysiężenie. ZłożenieurzęduZłożenie urzędu – ostatni dzień urzędowania. Długośćurzędowania Rząd Minister zdrowia 1. bezramki|90pxElisabeth Schwarzhaupt(CDU) (1901–1986)14 XI 196113 XII 1962 dni Czwarty rząd Konrada Adenauera14 XII 196211 X 1963 Piąty rząd Konrada Adenauera17 X 196326 X 1965 Pierwszy rząd Ludwiga Erharda26 X 196530 XI 1966 Drugi rząd Ludwiga Erharda 2. bezramki|90px(SPD) (1907–1996)1 XII 196621 X 1969 dniKäte Strobel urzędowała łącznie jako minister w dwóch gabinetach 2205 dni. Rząd Kurta Georga Kiesingera Minister ds. młodzieży, rodziny i zdrowia (2.) bezramki|90px(SPD) (1907–1996)22 X 196915 XII 1972 dni Pierwszy rząd Willy’ego Brandta 3. bezramki|90pxKatharina Focke(SPD) (1922–2016)15 XII 197216 V 1974 dni Drugi rząd Willy’ego Brandta16 V 197414 XII 1976 Pierwszy rząd Helmuta Schmidta 4. bezramki|90pxAntje Huber(SPD) (1924–2015)16 XII 19764 XI 1980 dni Drugi rząd Helmuta Schmidta6 XI 198028 IV 1982 Trzeci rząd Helmuta Schmidta 5. bezramki|90pxAnke Fuchs(SPD) (1937–2019)28 IV 19821 X 1982 dni 6. bezramki|90px Heiner Geißler(CDU) (1930–2017)4 X 198229 III 1983 dni Pierwszy rząd Helmuta Kohla30 III 198326 IX 1985 Drugi rząd Helmuta Kohla 7. bezramki|90px Rita Süssmuth(CDU) (ur. 1937)26 IX 19856 VI 1986 dniRita Süssmuth urzędowała łącznie jako minister w dwóch gabinetach 1170 dni. Minister ds. młodzieży, rodziny, kobiet i zdrowia (7.) bezramki|90px Rita Süssmuth(CDU) (ur. 1937)6 VI 198612 III 1987 dni Drugi rząd Helmuta Kohla12 III 19879 XII 1988 Trzeci rząd Helmuta Kohla 8. bezramki|90pxUrsula Lehr(CDU) (1930–2022)9 XII 198818 I 1991 dni Minister zdrowia 9. bezramki|90pxGerda Hasselfeldt(CSU) (ur. 1950)18 I 19916 V 1992 dni Czwarty rząd Helmuta Kohla 10. bezramki|90pxHorst Seehofer(CSU) (ur. 1949)6 V 199217 XI 1994 dni17 XI 199426 X 1998 Piąty rząd Helmuta Kohla 11. bezramki|90pxAndrea Fischer(Sojusz 90/Zieloni) (ur. 1960)27 X 199812 I 2001 dni Pierwszy rząd Gerharda Schrödera 12. bezramki|90pxUlla Schmidt(SPD) (ur. 1949)12 I 200122 X 2002 dniUlla Schmidt urzędowała łącznie jako minister w trzech gabinetach 3211 dni. Minister zdrowia i zabezpieczenia społecznego (12.) bezramki|90pxUlla Schmidt(SPD) (ur. 1949)22 X 200222 XI 2005 dni Drugi rząd Gerharda Schrödera Minister zdrowia (12.) bezramki|90pxUlla Schmidt(SPD) (ur. 1949)22 XI 200528 X 2009 dni Pierwszy rząd Angeli Merkel 13. bezramki|90pxPhilipp Rösler(FDP) (ur. 1973)28 X 200912 V 2011 dni Drugi rząd Angeli Merkel 14. bezramki|90pxDaniel Bahr(FDP) (ur. 1976)12 V 201117 XII 2013 dni 15. bezramki|90pxHermann Gröhe(CDU) (ur. 1961)17 XII 201314 III 2018 dni Trzeci rząd Angeli Merkel 16. bezramki|90pxJens Spahn(CDU) (ur. 1980)14 III 20188 XII 2021 dni Czwarty rząd Angeli Merkel 17. bezramki|90pxKarl Lauterbach(SPD) (ur. 1963)8 XII 20216 V 2025 dni Rząd Olafa Scholza 18. bezramki|90pxNina Warken(CDU) (ur. 1979)6 V 2025nadal dni Rząd Friedricha Merza

Uwagi

Przypisy

Zdrowia Kategoria:Opieka zdrowotna w Niemczech