thumb|240px|Klucz szwedzki do rur – w pozycji jak na rysunku – należy obracać zgodnie z ruchem wskazówek zegara
Klucz szwedzki (szw. rörtång) – rodzaj klucza nastawnego, w którym zakres rozwartości szczęk regulowany jest płynnie. Pod tym określeniem znane są w Polsce dwa narzędzia: klucz do rur i klucz nastawny do śrub, które wynalazł Szwed Johan Petter Johansson.
W 1888 roku Johan Petter Johansson opatentował klucz nastawny do rur, któremu nadał nazwę „żelazna ręka”. Regulacja wstępnej rozwartości szczęk roboczych klucza odbywa się poprzez pokręcanie nakrętki umieszczonej na jednym ramieniu dźwigni. Uchwycenie elementu wkręcanego odbywa się poprzez dociśnięcie obu ramion rękojeści klucza do siebie. Jest on przystosowany do chwytania elementów o kształcie walcowym, na przykład rur. Trwałe ich mocowanie zapewniają niesymetryczne nacięcia szczęk i odpowiednia geometria dźwigni dodatkowo wzmacniająca zacisk w przypadku prawidłowego kierunku obrotu, dlatego przy odkręcaniu należy odpowiednio zmienić kierunek obrotu klucza.
W Polsce jako klucz szwedzki znany jest także klucz nastawny do śrub, w którym rozstaw szczęk regulowany jest przekładnią ślimakową. Patent na taki klucz uzyskał również Johan Petter Johansson w 1892 roku. Chociaż właściwą nazwą jest klucz nastawny, czasem nazywa się go również kluczem angielskim.
Zobacz też żabka (narzędzie) klucz francuski
Przypisy
Kategoria:Narzędzia ślusarskie Kategoria:Hydraulika