Józef Gabriel Stempkowski (Stępkowski) herbu Suchekomnaty, znany jako Straszny JózefAntoni Józef Rolle, Straszny Józef w: Opowiadania historyczne. Seria 3 t. 1 Warszawa-Kraków 1882 Wyd. Gebethner i Wolff, Wł. L. Anczyc i Spółka, s. 169-222 wersja elektroniczna, (ur. 1710, zm. 1793) – wojewoda kijowski w latach 1785–1790, kasztelan kijowski w latach 1772–1785, generał lejtnant wojsk koronnych w latach 1777–1784, rotmistrz wojsk koronnychKawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 212., kawaler Orderu Orła Białego, konsyliarz Rady Nieustającej, zasłynął z brutalnego tłumienia koliszczyzny.
Życiorys Syn Jakuba Ignacego (zm. 1763), kasztelana żarnowskiego i Teresy Geschaw. Poślubił Franciszkę Tarkowską herbu Klamry, córkę Stefana Tarkowskiego, kasztelana brzesko-litewskiego. Z małżeństwa przyszło na świat trzech synów i dwie córki, m.in. Honorata.
W 1764 roku był elektorem Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwa kijowskiego i posłem tego województwa na sejm elekcyjnyAkt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 67..
Komisarz z rycerstwa w Komisji Wojskowej Koronnej w latach 1765–1770Antoni Sozański, Imienne spisy osób duchownych, świeckich i wojskowych, które w pierwszych ośmiu latach panowania króla Stanisława Poniatowskiego od 1764-1772 r. w rządzie lub przy administracyi Rzeczypospolitéj udział brały [...]. Cz. 1, Tablice i rejestr, Kraków 1866, s. 10. i z Senatu w 1775 rokuKolęda warszawska na rok 1775, Warszawa 1775 [b.n.s]. Poseł na sejm 1766 roku z województwa wołyńskiegoRozalia Kosińska, Sejmiki poselskie 1766 roku, w: Kwartalnik Historyczny 2019, T. 125, nr 4, s. 879.. Oboźny polny koronny, był członkiem konfederacji radomskiej 1767 rokuKorwin [Kossakowski] S., Trzeci Maj i Targowica, Kraków 1890, s. 226.. W załączniku do depeszy z 2 października 1767 roku do prezydenta Kolegium Spraw Zagranicznych Imperium Rosyjskiego Nikity Panina, poseł rosyjski Nikołaj Repnin określił go jako posła właściwego dla realizacji rosyjskich planów na sejmie 1767 roku za którego odpowiada król, poseł województwa lubelskiego na sejm 1767 rokuНосов Б. В. Установление российского господства в Речи Посполитой. 1756–1768 гг. Moskwa, 2004, s. 663.. Jako poseł wszedł w skład delegacji, wyłonionej pod naciskiem posła rosyjskiego Nikołaja Repnina, powołanej w celu określenia ustroju RzeczypospolitejAleksander Kraushar, Książę Repnin i Polska, Warszawa 1900 t. II , s. 318..
Brał udział także w tłumieniu konfederacji barskiej oraz w tłumieniu koliszczyzny. Członek konfederacji 1773 rokuRyszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: Kwartalnik Historyczny, LXXIX, nr 3, 1972, s. 559.. Jako członek delegacji na Sejmie Rozbiorowym 1773-1775 był przedstawicielem opozycjiRyszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: Kwartalnik Historyczny, LXXIX, nr 3, 1972, s. 557, 559.. W latach 1777–1778 był szefem pułku 5 koronnego Przedniej Straży. Był członkiem Komisji Skarbowej Koronnej w 1784 rokuVolumina Legum, t. IX, Kraków 1889, s. 10.. 18 września 1773 roku podpisał traktaty cesji przez Rzeczpospolitą Obojga Narodów ziem zagarniętych przez Rosję, Prusy i Austrię w I rozbiorze PolskiVolumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 20-48.. Członek konfederacji Andrzeja Mokronowskiego w 1776 rokuVolumina Legum, t. VIII, Petersburg 1860, s. 527.. Konsyliarz Departamentu Wojskowego Rady Nieustającej w 1788 rokuKalendarzyk Polityczny Na Rok Przestępny 1788, Warszawa 1788, [b.n.s].
W 1773 kawaler Orderu Orła Białego, w 1769 odznaczony Orderem Świętego Stanisława.
Inicjator budowy pałacu w Łabuniu na Wołyniu, którego projektantem był Efraim Szreger. W tej luksusowej rezydencji, do której meble sprowadzano z Francji, Stempkowski gościł Stanisława Augusta Poniatowskiego. Koszty te spowodowały jednak bankructwo Stempkowskiego, który uciekł przed wierzycielami do Warszawy, a pałac, ograbiony przez wierzycieli, został rozebrany przez miejscową ludnośćTadeusz Chrzanowski, "Kresy, czyli obszar tęsknot", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010, s. 34.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie konfederacji Adama Ponińskiego 1773 Kategoria:Członkowie konfederacji Andrzeja Mokronowskiego 1776 Kategoria:Członkowie delegacji sejmu nadzwyczajnego (1767–1768) do pertraktowania z posłem rosyjskim Kategoria:Członkowie delegacji Sejmu Rozbiorowego (1773–1775) Kategoria:Członkowie Komisji Skarbowej Koronnej Kategoria:Elektorzy Stanisława Augusta Poniatowskiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo kijowskie) Kategoria:Generałowie lejtnanci armii koronnej Kategoria:Kasztelanowie kijowscy Kategoria:Komisarze Komisji Wojskowej Koronnej (Senat) Kategoria:Komisarze Komisji Wojskowej Koronnej (stan rycerski) Kategoria:Konfederaci radomscy Kategoria:Konsyliarze Departamentu Wojskowego Rady Nieustającej Kategoria:Oboźni polni koronni Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita) Kategoria:Posłowie na sejm elekcyjny 1764 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1766 Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny delegacyjny (1767–1768) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo kijowskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo lubelskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo wołyńskie) Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego Józef Gabriel Kategoria:Sygnatariusze traktatu polsko-austriackiego I rozbioru Polski Kategoria:Sygnatariusze traktatu polsko-pruskiego I rozbioru Polski Kategoria:Sygnatariusze traktatu polsko-rosyjskiego I rozbioru Polski Kategoria:Uczestnicy walk konfederacji barskiej (strona rosyjska) Kategoria:Uczestnicy walk z powstaniami kozackimi w I Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1710 Kategoria:Wojewodowie kijowscy Kategoria:Zmarli w 1793 Kategoria:Oficerowie Dywizji Bracławsko-Kijowskiej