thumb|300px|Żołnierze służby logistycznej Logistyka wojskowa (ang. military logistics) – służba powołana do organizowania i realizacji dostaw zaopatrzenia i świadczenia usług związkom operacyjnym, związkom taktycznym oraz pozostałym jednostkom i instytucjom sił zbrojnych.
Także dział sztuki wojennej o planowaniu i realizacji dostaw zaopatrzenia i świadczenia usług, część logistyki obronnej.
Każde państwo ponosi z zasady odpowiedzialność za zabezpieczenie logistyczne swoich sił zbrojnych, a także wraz z właściwym dowództwem NATO odpowiada wspólnie za wielonarodowe operacje NATO. Ułatwia to standaryzacja oraz zamienność sprzętu (zamienność części i podzespołów, uzbrojenia i sprzętu wojskowego, paliwa oraz głównych środków bojowych), a także zastosowanie odpowiednich procedur. Jednak wykonywanie wspólnych zadań, jak również sytuacje nadzwyczajne, mogą wymusić wzajemną pomoc logistyczną – w tym także w zakresie uzupełnienia środków bojowych i materiałowych.
Historia Militarny aspekt postrzegania logistyki wywodzi się z języka francuskiego, w którym logistique odnosi się do spraw zakwaterowania, zaopatrzenia i przemieszczania wojsk. W taki właśnie sposób po raz pierwszy logistykę zdefiniował w swojej książce Zarys sztuki wojennej Antoine-Henri Jomini. Wykazał, że klęska wojsk napoleońskich pod Moskwą w dużej mierze spowodowana była słabością systemu zaopatrywania. Nie potwierdziło się powiedzenie, że „Teren żywi armię”, a strategia wojsk rosyjskich polegająca na „wciąganiu” wojsk w głąb nieprzyjaznego terytorium oraz taktyka „spalonej ziemi” załamała ofensywę francuską. W swoich pracach podkreślał, że problematykę zaopatrywania wojsk walczących należy rozpatrywać w ścisłym powiązaniu z zapleczem krajowym.
Nieco później teorię i praktykę logistyki wojskowej (militarnej) rozwijali przedstawiciele amerykańskich sił morskich. Do prekursorów współczesnej logistyki obronności należy zaliczyć admirała A.T. Mahana. Utożsamiał on logistykę z całokształtem procesów gospodarczych niezbędnych do zabezpieczenia sprawnego funkcjonowania sił morskich, a problematykę analiz i przygotowań wojennych rozszerzył o procesy związane z mobilizacją i gotowością gospodarki narodowej do wsparcia sił zbrojnych.
Kolejnym prekursorem logistyki był komandor G.C. Thorpe. W swojej książce Logistyka czysta, nauka o przygotowaniu wojny z 1917, przedstawił naukowe podstawy funkcjonowania wojskowego systemu logistycznego. Według niego logistyka obok strategii decyduje o sukcesie militarnym. W strukturze logistyki wyróżniał logistykę teoretyczną, która określa cel, zakres i metody funkcjonowania oraz logistykę praktyczną, w skład której wchodzi zaopatrywanie, transport, finanse oraz produkcja na potrzeby sił zbrojnych i zamówienia wojskowe. Opowiadał się za wprowadzeniem do sił zbrojnych logistycznych organów kierowania i powoływania funkcjonalnych pionów logistyki pod kierownictwem szefa sztabu.
Po II wojnie światowej globalny zakres działań wojennych narzucił logistyce bardzo szeroki zakres zadań związanych z zabezpieczeniem logistycznym walczących wojsk. Postrzegano go w wymiarze obejmującym gospodarkę i siły zbrojne. Do upowszechnienia teorii nowoczesnej logistyki szczególnie zasługi położył kontradmirał H.E. Eccles. W swoich publikacjach postrzegał logistykę jako ogniwo spinające gospodarkę narodową z siłami zbrojnymi. Klasyfikując sztukę wojenną, podzielił ją na trzy dyscypliny: strategię, taktykę i logistykę.
Zabezpieczenie logistyczne wojsk Proces dostaw zaopatrzenia oraz świadczenia usług specjalistycznych i gospodarczo-bytowych niezbędnych wojskom do szkolenia i walki to zabezpieczenie logistyczne wojsk.
Celem zabezpieczenia logistycznego jest utrzymanie wysokiej zdolności bojowej wojsk, w określonym czasie, pozwalającym na osiągnięcie zamierzonych celów. Nakierowane ono jest na zaspokojenie potrzeb wojsk w zakresie uzbrojenia i sprzętu wojskowego oraz środków bojowych i materiałowych niezbędnych do szkolenia i walki, utrzymanie w sprawności technicznej uzbrojenia i sprzętu wojskowego w okresie pokoju oraz zachowanie zdolności stanów osobowych sprawności technicznej uzbrojenia i sprzętu wojskowego do prowadzenia działań bojowych
Zabezpieczenie logistyczne obejmuje: Przedsięwzięcia logistyczne zabezpieczenie materiałowe gromadzenie, przechowywanie, wydawanie i dostarczanie środków bojowych i materiałowych wykorzystanie zasobów miejscowych i zdobyczy wojennej świadczenie usług gospodarczo-bytowych zabezpieczenie transportu i ruchu wojsk przedsięwzięcia organizacyjno-techniczne związane z realizacją przewozów wojskowych oraz towarzyszących im prac przeładunkowych przedsięwzięcia przygotowania utrzymania sieci transportowej znaczenia obronnego kierowanie ruchem wojsk zabezpieczenie techniczne obsługiwanie techniczne (w tym usługi metrologiczne i specjalne urządzeń poddozorowych) rozpoznanie techniczne:prowadzi się je we wszystkich rodzajach działań taktycznych poprzez: patrol rozpoznania i pomocy technicznej, patrol rozpoznania technicznego, grupę ewakuacyjno-remontową, posterunek obserwacji technicznej oraz czynią to wszyscy użytkownicy uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Informacje zebrane z rozpoznania technicznego są przeznaczone w szczególności do podejmowania decyzji w zakresie ewakuacji i remontu; ewakuację techniczną; remont uzbrojenia i sprzętu wojskowego; zaopatrywanie w techniczne środki materiałowe. infrastruktura inne zaspokojenie potrzeb bytowych jeńców wojennych – polega na zapewnieniu im wyżywienia i pomocy medycznej do czasu ewakuacji do obozów dla jeńców wojennych zabezpieczenie techniczno-lotniskowe grzebanie poległych i zmarłych – organizuje szef logistyki zgodnie z wytycznymi dowódcy związku taktycznego (oddziału). Uroczystościom pogrzebowym nadaje się oprawę zgodną z ceremoniałem wojskowym. Miejsca pochówku powinny odpowiadać wymaganiom sanitarnym i przeciwepidemicznym. Ewidencję poległych i zmarłych żołnierzy, ze wskazaniem miejsc pochowania, prowadzi sztab związku taktycznego (oddziału) Zabezpieczenie medyczne przedsięwzięcia profilaktyki zdrowotnej przedsięwzięcia leczniczo-ewakuacyjne przedsięwzięcia sanitarno-higieniczne i przeciwepidemiczne ochronę sanitarną żołnierzy przed skutkami użycia broni masowego rażenia zaopatrywanie w sprzęt i materiały medyczne Przedsięwzięcia personalno-administracyjne
System logistyczny System logistyczny tworzą logistyczne organy kierowania oraz jednostki logistyczne dysponujące potencjałem: materiałowym, technicznym, medycznym i transportowym. Ponadto w procesie dostaw zaopatrzenia i świadczenia usług walczącym wojskom wykorzystywany jest również terenowy potencjał logistyczny.
Logistyczne organy kierowania pod względem kompetencyjnym dzielą się na koncepcyjno-planistyczne oraz organizacyjno-wykonawcze.
Terenowy potencjał logistyczny – to zakłady, urządzenia i instalacje świadczące usługi specjalistyczne i gospodarczo-bytowe oraz sprzęt techniczny i środki materiałowe znajdujące się na obszarze prowadzonych działań, które w ramach współdziałania wojskowo-cywilnego mogą być wykorzystane w zabezpieczeniu logistycznym walczących wojsk.
Mobilne jednostki logistyczne to pułki, bataliony i kompanie logistyczne posiadające w swojej strukturze organizacyjnej pododdziały zaopatrzenia, remontowe lub medyczne, a także samodzielne oddziały i pododdziały: zaopatrzenia, transportowe, remontowe, ewakuacji sprzętu, wzmocnienia medycznego, samochodów sanitarnych, masowego tankowania, rurociągów dalekosiężnych oraz rurociągów przeprawowych.
Stacjonarne jednostki logistyczne to rejonowe bazy materiałowe, okręgowe warsztaty techniczne i rejonowe warsztaty techniczne oraz wojskowe rejony lecznicze, samodzielne bazy amunicji, stacjonarne kompanie remontowe i wojskowe komendy transportu.
Współczesne jednostki logistyczne WP GodłoNazwa jednostkiMiejsce stacjonowania30px1 Pomorska Brygada LogistycznaBydgoszcz30px10 Opolska Brygada LogistycznaOpole30px1 Regionalna Baza LogistycznaWałcz30pxOddział Zabezpieczenia Garnizonu StołecznegoWarszawa30px2 Regionalna Baza LogistycznaWarszawa30px3 Regionalna Baza LogistycznaKraków 30px4 Regionalna Baza LogistycznaWrocław
Przypisy
Bibliografia