Islandia jest republiką.
Symbole narodowe Flaga: czerwony krzyż z białą obwódką na niebieskim tle (więcej). Godło: tarcza z flagą Islandii (biała obwódka zastąpiona srebrną - heraldycznie srebro zastępuje się barwą białą), oparta na płycie bazaltowej, podtrzymują duchy cztery opiekuńcze kraju opisane przez Snorriego Sturlusona w Heimskringla: byk, orzeł, smok (lub gryf) i olbrzym (więcej: Herb Islandii). Hymn narodowy: Lofsöngur (O Guð vors lands - O Boże ziemi naszej) (1874, słowa: Matthias Jochumsson, muzyka: Sveinbjörn Sveinbjörnsson). Język urzędowy: islandzki. Święto narodowe: 17 czerwca – rocznica proklamacji republiki Islandii (1944) i rocznica urodzin bohatera narodowego Jóna Sigurðssona.
Prezydent Prezydent wybierany w wyborach powszechnych, bezpośrednich co 4 lata; w przypadku braku innych kandydatur poza urzędującym prezydentem wybory nie odbywają się; liczba kadencji nie jest ograniczona. Prezydenci rezydują w Bessastadir koło Rejkjawiku.
Prezydenci Islandii: Halla Tómasdóttir, 2024– Guðni Th. Jóhannesson, 2016–2024 Ólafur Ragnar Grímsson, 1996–2016 Vigdís Finnbogadóttir, 1980–1996 Kristján Eldjárn, 1968–1980 Ásgeir Ásgeirsson, 1952–1968 Sveinn Björnsson, 1944–1952
Rząd Premier wskazywany przez prezydenta. Rząd wskazywany przez premiera, zatwierdzany przez Parlament. Choć konstytucja islandzka gwarantuje największe uprawnienia prezydentowi, a znacznie mniejsze premierowi, to rząd posiada faktyczne prawo inicjatywy ustawodawczej i często je wykorzystuje.
Premierzy Islandii: Geir Haarde, od czerwca 2006 do stycznia 2009 Jóhanna Sigurðardóttir od lutego 2009 do maja 2013 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson od maja 2013 do kwietnia 2016 Sigurður Ingi Jóhannsson od kwietnia 2016 do stycznia 2017 Bjarni Benediktsson od stycznia do listopada 2017 Katrín Jakobsdóttir od 30 listopada 2017
Parlament Parlament Islandii, Althing, jest jednoizbowy. Zasiada w nim 63 parlamentarzystów, wybieranych co 4 lata w wyborach bezpośrednich, które przebiegają według ordynacji proporcjonalnej (52 mandaty rozdzielane są w okręgach wyborczych, a 11 to mandaty wyrównawcze). Czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje obywatelom Islandii powyżej 18. roku życia. W Islandii obowiązuje zakaz łączenia mandatu parlamentarnego i sprawowania funkcji członka rządu (incompatibilitas). Althing: posiada prawo inicjatywy ustawodawczej (projekty mogą składać zarówno komisje parlamentarne, jak i sami deputowani) oraz uchwala ustawy akceptuje zmiany w konstytucji (o zatwierdzeniu zmian decyduje większość 2/3 głosów oddanych za projektem, przy czym musi to być już nowy parlament, zwołany po uchwaleniu przez poprzedni propozycji zmiany konstytucji) zatwierdza wprowadzenie ustawodawstwa wyjątkowego w sytuacjach nadzwyczajnych składa prezydenta z urzędu za pomocą referendum (wniosek o przeprowadzenie referendum w tej sprawie zostaje uchwalony większością kwalifikowaną 3/4 ogólnej liczby deputowanych) decyduje o dymisji rządu (wotum nieufności).
Instytucja ombudsmana Althingu W Islandii ombudsman istnieje od 1987 roku (najpóźniej spośród państw skandynawskich). Obecnie funkcjonowanie tej instytucji reguluje ustawa z 1997 roku.
Kadencja ombudsmana trwa 4 lata. Jest on powoływany przez Althing i musi spełniać takie same kryteria, jak kandydat na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym. Jego immunitet jest ograniczony (nie może być przeciwko niemu prowadzone postępowanie dotyczące sprawy, którą się zajmuje). Odwoływany jest większością kwalifikowaną 2/3 głosów ogólnej liczby posłów. W określonych sytuacjach może mieć zastępcę.
Ombudsman Althingu:
sprawuje nadzór nad ochroną praw i wolności obywatelskich przed organami państwowymi, osobami fizycznymi i prawnymi oraz innymi podmiotami naruszającymi te prawa wszczyna postępowanie na skutek wniesienia skargi, z własnej inicjatywy lub z urzędu prowadzi postępowanie przed Althingiem i przed sądami ma dostęp do wszelkich informacji związanych ze sprawą, oprócz informacji związanych z tajemnicą państwową dotyczących bezpieczeństwa państwowego i stosunków międzynarodowych
Od 1995 roku w Islandii funkcjonuje także instytucja Ombudsmana do spraw Dzieci, który jest powoływany przez premiera na 5-letnią kadencję. Pełni funkcję opiniodawczą i doradczą.
Partie polityczne Zobacz też: Partie polityczne Islandii
Ważniejsze partie polityczne i ich liderzy: Partia Niepodległości (konserwatywna) - Bjarni Benediktsson Partia Postępu (liberalna, agrarystyczna) - Sigmundur Davíð Gunnlaugsson Sojusz (socjaldemokratyczna) - Árni Páll Árnason Ruch Zieloni-Lewica (ekosocjalistyczna, feministyczna) - Katrín Jakobsdóttir Świetlana Przyszłość - Heiða Kristín Helgadóttir Partia Piratów - Birgitta Jónsdóttir
Wyniki wyborów z 27 kwietnia 2013 (frekwencja 81,4%): Partia Niepodległości - 26,7%, Partia Postępu - 24,4%, Sojusz - 12,9%, Ruch Zieloni-Lewica - 10,9%, Świetlana Przyszłość - 8,2%, Partia Piratów - 5,1%.
Islandia Kategoria:Polityka Islandii