thumb|Podkarpacka Brygada ON thumb|Obrona Narodowa w 1939 Jarosławski Batalion Obrony Narodowej (batalion ON „Jarosław”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.
Formowanie i zmiany organizacyjne Batalion został sformowany na podstawie zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych L.dz. 1135/Tjn. z 6 kwietnia 1938, w składzie Podkarpackiej Brygady ON, według etatu batalionu ON typu I.
Jednostką administracyjną i mobilizującą dla batalionu ON „Jarosław” był 39 pułk piechoty Strzelców Lwowskich w Jarosławiu
Latem 1939 zamierzano przeformować pododdział według etatu batalionu ON typu IV, lecz brak uzbrojenia nie pozwolił na realizację tego przedsięwzięcia.
Od lipca 1939 batalion wraz z macierzystą Podkarpacką Brygadą Obrony Narodowej wszedł w skład formowanego Pododcinka obronnego nr 3 „Sanok”. 27 sierpnia w związku z mobilizacją alarmową Jarosławski batalion ON został podporządkowany dowódcy 3 Brygady Górskich Strzelców powstałej z przemianowania pododcinka nr 3. W trakcie mobilizacji pod względem materiałowym uzyskał uzupełnienia z 39 pułku piechoty w Jarosławiu. Podczas mobilizacji młodsza kadra dowódcza i młodsi rezerwiści zostali wycofani z batalionu celem mobilizacji do jednostek liniowych. Uzupełniono batalion ochotnikami od lat 17 po przeszkoleniu w Przysposobieniu Wojskowym i starszymi rezerwistami do lat 42. Część młodszych oficerów i podoficerów zastąpiono starszymi oficerami rezerwy i stanu spoczynku. Batalion etatowo liczył ok. 400 żołnierzy i posiadał broń starego typu francuską w postaci kb i kbk, rkm i ckm. Do broni francuskiej posiadano niezbyt dużą ilość amunicji, granatów ręcznych wystarczyło dla 50% stanu. Batalion ON „Jarosław” w całości był od 15 sierpnia na ćwiczeniach w rejonie Komańczy.
Podczas drugiego przydziału broni dla formacji Obrony Narodowej w lipcu-sierpniu 1939 batalion otrzymał 130 sztuk karabinów Berthier wraz z 4500 szt. amunicji do nich, 12 sztuk lkm Bergmann wz.1915 wraz z 6000 sztuk amunicji do nich. Do końca nie jest pewne ile batalion otrzymał lkm, ile zdał do napraw lub ze względu na zużycie, przed rozpoczęciem działań wojennych. W zamian za przekazane lkm Bergmann wz.1915, batalion mógł otrzymał rkm Chauchat wz.1915 na amunicję produkcji francuskiej. Dodatkowo do batalionu przydzielono nieustaloną bliżej ilość garłaczy karabinowych typu VB.
Obsada personalna batalionu w marcu 1939 roku: dowódca batalionu – kpt. Władysław Bolesław Bochenek (*) dowódca 1 kompanii ON „Jarosław” – kpt. Stanisław Kubarski (*) dowódca 2 kompanii ON „Przeworsk” – kpt. adm. (piech.) Marcin Kosiński (*) dowódca 3 kompanii ON „Lubaczów” – kpt. adm. (piech.) Wincenty Stanisław Loster (*) Jarosławski batalion ON w kampanii wrześniowej Batalion wszedł w skład odcinka „Płonna” dowodzonego przez kpt. Władysława Bochenka. W związku z tym, zadaniem oddziału była osłona przełęczy karpackich na kierunku: Medzilaborce-Przełęcz Łupkowska-Radoszyce-Komańcza-Zagórz. Organizował obronę na rubieży Wisłok Wielki-Komańcza wraz z Komisariatem Straży Granicznej „Komańcza” w I rzucie odcinka. W II rzucie odcinka obronę organizował batalion ON „Przemyśl”.
Od chwili mobilizacji do 8 września batalion w tym rejonie prowadził prace inżynieryjno-fortyfikacyjne. Był wsparty przez pododdział saperski ze składu 4 pułku saperów z Przemyśla, który przygotował do wysadzenia tunel łupkowski i most na granicy słowackiej do Komańczy. Ponieważ planowano przygotowanie obrony na Sanie, 8/9 września batalion przegrupował się w rejon Zarszyna w celu zablokowania drogi Sanok-Rymanów. Po opanowaniu Rymanowa przez oddziały niemieckiej 1 Dywizji Górskiej. Około godz. 16 Jarosławski batalion ON dotarł do Sanoka następnie na rozkaz batalion wycofał się do Krościenka, który osiągnął 10 września o godz. 19.00. 1 kompania ON „Jarosław” pozostała jako ubezpieczenie na zachód od miasta. Po przełamaniu obrony batalionu Obrony Narodowej „Sanok” w Uhercach Mineralnych i batalionu Obrony Narodowej „Przemyśl” w Stefkowej oddział pościgowy „Geiger” z niemieckiej 1 Dywizji Górskiej zaatakował pozycje 1 kompanii i o godz. 23.00 wdarł się do Krościenka. Wywołało to panikę wśród żołnierzy batalionu, którzy w rozproszeniu wycofali się w kierunku Starzawy. Tam po uporządkowaniu szeregów, uszczuplony znacznie batalion wycofał się pod Chyrów, by 11 września znaleźć się w rejonie Starego Sambora. Następnie marszem przez Stary Sambor, Spas dotarł do Wołczy. Z połączonych batalionów ON „Jarosław” i ON „Sanok” w Strzelbicach zebrano 9 oficerów i 210 strzelców. Dowództwo 3 Brygady Górskiej Strzelców przeprowadziło reorganizację rozbitych batalionów ON i 13 września kpt. Władysław Bochenek sformował II batalion, który wszedł w skład 3 pułku strzelców górskich mjr. Wacława Wawrzyńca Majchrowskiego. Wziął on udział w natarciu na Stary Sambor przeciwko niemieckiej 57 Dywizji Piechoty (15-17 września). Działania te trwały do wieczora 17 września, kiedy to zgrupowanie płk. Jana Stefana Kotowicza otrzymało zadanie utrzymania Turki. Zadanie to batalion wykonał i 19 września na Przełęczy Użockiej przekroczył granicę węgierską.
Obsada personalna we wrześniu 1939 dowódca batalionu – kpt. Władysław Bolesław Bochenek adiutant batalionu – por. rez. Henryk Wincenty Klimczyk oficer gospodarczy – ppor. rez. […] Stec lekarz – por. rez. lek. dr Władysław Michał Armeński dowódca plutonu ckm –
1 kompania ON „Jarosław” dowódca kompanii – ppor. kontr. Mieczysław Eugeniusz Szybkowski dowódca I plutonu – ppor. rez, Wiesław Felicjan Porębski dowódca II plutonu – ppor. rez. Czesław Bojarski dowódca III plutonu – ppor. rez. Andrzej Błyszczak
2 kompania ON „Przeworsk” dowódca kompanii – kpt. Marcin Kosiński dowódca I plutonu – por. rez. Seweryn Przedzimirski dowódca II plutonu – ppor. rez. Józef Wiktor Sroka dowódca III plutonu – ppor. rez. Władysław Pilipiec
3 kompania ON „Lubaczów” dowódca kompanii – kpt. Wincenty Loster dowódca I plutonu – ppor.rez. Stanisław Łuczyński dowódca II plutonu – ppor. rez. Józef Walenty Tuczyński dowódca III plutonu – ppor. rez. Eugeniusz Siwak szef kompanii – sierż. Romuald Sochajko Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Jarosław, Batalion ON Kategoria:Polskie jednostki obrony narodowej utworzone w 1938 Jarosław, Batalion ON Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Jarosławiu