Wilhelm Stekel (ur. 18 marca 1868 w Bojany, zm. 5 czerwca 1940 w Londynie) – austriacki lekarz i psychoanalityk.
Życiorys Pochodził z żydowskiej rodziny, był synem kupca. Do gimnazjum uczęszczał w Czerniowcach. Studiował medycynę na Uniwersytecie Wiedeńskim, studia ukończył 10 czerwca 1893 roku. W roku 1902 poznał Sigmunda Freuda, który poprowadził jego psychoanalizę. To właśnie on zachęcił Freuda do organizowania tak zwanych zebrań środowych – na jednym z nich Stekel poznał Alfreda Adlera, z którym w 1911 roku powołał do życia „Zentralblatt der Psychoanalyse”.
Stekel prowadził w Wiedniu własną praktykę analityczną – jednym z jego pacjentów (w 1914 roku) był Otto Gross. W ruchu psychoanalitycznym znany był przede wszystkim za sprawą swych badań nad interpretacją marzeń sennych i symboli. Jego postępowanie intuicyjne doprowadziło do poważnych różnic poglądów w obrębie ruchu. W końcu Freud zdystansował się od niego i Adlera. W ten sposób Stekel i Adler razem z Hannsem Sachsem i Ottonem Rankiem założyli czasopismo „Imago”.
Choć Stekel wystąpił z Wiedeńskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego, nie przestał być wydawcą „Zentralblatt der Psychoanalyse” – prowadził czasopismo aż do wybuchu I wojny światowej. Mimo że próbował pojednać się z Freudem, próby te pozostały bezowocne.
W 1931 roku założył kwartalnik „Psychoanalytische Praxis” – miał on być czymś w rodzaju uzupełnienia „Zentralblatt für Psychotherapie” wydawanego w Niemczech przez Allgemeine Ärztliche Gesellschaft für Psychotherapie, któremu w owym czasie przewodniczył Ernst Kretschmer. Po dojściu do władzy nazistów Stekel przekształcił swe czasopismo i wydawał je pod tytułem „Psychotherapeutische Praxis – Vierteljahresschrift für praktische ärztliche Psychotherapie” w latach 1934–1937 w Wiedniu. W 1938 roku, dzięki zaproszeniu Tavistock Clinic, udało mu się emigrować do Wielkiej Brytanii. Zmarł śmiercią samobójczą 5 czerwca 1940 roku w Londynie.
Wybrane prace Ueber Coitus im Kindesalter. Eine hygienische Studie. Wiener medizinische Blätter XVI, 18. April 1895, S. 247–249 Die Ursachen der Nervosität. Neue Ansichten über deren Entstehung und Verhütung. Hygienische Zeitfragen II. Verlag Paul Knepler, Wien 1907 Nervöse Angstzustände und ihre Behandlung. Urban & Schwarzenberg, Berlin-Wien 1908 Dichtung und Neurose. Bausteine zur Psychologie des Künstlers und des Kunstwerkes. J.F. Bergmann, Wiesbaden 1909 Die Sprache des Traumes. Eine Darstellung der Symbolik und Deutung des Traumes in ihren Beziehungen zur kranken und gesunden Seele für Ärzte und Psychologen. J.F. Bergmann, Wiesbaden 1911 Die Träume der Dichter. Eine vergleichende Untersuchung der unbewußten Triebkräfte bei Dichtern, Neurotikern und Verbrechern. J.F. Bergmann, Wiesbaden 1912 Störungen des Trieb- und Affektlebens (die parapathischen Erkrankungen). Berlin und Wien: Urban & Schwarzenberg 1912–1928 Band I: Nervöse Angstzustände und ihre Behandlung. 1912 (2. Aufl.) Band II: Onanie und Homosexualität. Die homosexuelle Parapathie. 1923 Band III: Die Geschlechtskälte der Frau. Eine Psychopathologie des weiblichen Liebeslebens. 1920 Band IV: Die Impotenz des Mannes. Die psychischen Störungen der männlichen Sexualfunktion. 1920 Band V: Psychosexueller Infantilismus. Die seelischen Kinderkrankheiten der Erwachsenen. 1922 Band VI: Impulshandlungen. Wandertrieb, Dipsomanie, Kleptomanie, Pyromanie und verwandte Zustände. 1922 Band VII: Der Fetischismus. Dargestellt für Ärzte und Kriminalogen. 1923 Band VIII: Sadismus und Masochismus. 1925 Band IX: Zwang und Zweifel. Für Ärzte und Mediziner dargestellt. Erster Teil. 1927 Band X: Zwang und Zweifel. Für Ärzte und Mediziner dargestellt. Zweiter Teil. 1928 Fortschritte und Technik der Traumdeutung. Weidmann, Wien-Leipzig-Bern 1935. Die Technik der analytischen Psychotherapie. Eine zusammenfassende Darstellung auf Grund dreissigjähriger Erfahrung. Verlag Hans Huber, Bern 1938 The Autobiography of Wilhelm Stekel – The Life Story of a Pioneer Psychoanalyst. Ed: Emil Gutheil, New York, Liveright 1950
Bibliografia B. Nitzschke: „Stekel Wilhelm”. W: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 13, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 2007–2010, , s. 203.
Linki zewnętrzne Wilhelm Stekel – dzieła w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Austriaccy lekarze Kategoria:Austriaccy psychoanalitycy Kategoria:Austriaccy samobójcy Kategoria:Freudyści Kategoria:Urodzeni w 1868 Kategoria:Zmarli w 1940