Ziemia łęczycka (łac. Terra Lanciciensis) – kraina historyczna, stanowiąca część ziemi łęczycko-sieradzkiej. Także jednostka terytorialna średniowiecznego państwa polskiego i region etnograficzny, opisany przez Oskara Kolberga w jego monumentalnym dziele „Lud” w tomie „Łęczyckie”.
Położenie mały|Ziemia łęczycka i inne krainy historyczne Polski na tle współczesnych granic administracyjnych Ziemia łęczycka graniczy na północy z Kujawami, na zachodzie z Wielkopolską (ziemią kaliską), na południu i południowym zachodzie z ziemią sieradzką (granica przebiega na Nerze i Wolbórce), na południowym wschodzie z ziemią sandomierską (część Małopolski, granica przebiega na Pilicy) i z Mazowszem (ziemią rawską, ziemią sochaczewską, ziemią gostynińską) na północnym wschodzie.
W ziemi łęczyckiej leżą obecnie następujące powiaty i miasto na prawach powiatu:
powiat łęczycki, powiat zgierski, powiat kutnowski, powiat poddębicki, powiat brzeziński, Łódź, powiat pabianicki, powiat łódzki wschodni, powiat tomaszowski, powiat łowicki, powiat gostyniński, powiat kolski.
Historia W początkach regionu największym jego miastem była Łęczyca. Od przełomu XI i XII w. do 1231, Łęczyca była stolicą prowincji łęczyckiej (jednej z ośmiu we wczesnopiastowskiej Polsce), obejmującej dzisiejszą ziemię łęczycką, ziemię sieradzką i trzy kasztelanie zapilickie (nadpilickie). Po śmierci Bolesława III Krzywoustego prowincja stała się oprawą wdowią jego żony, księżnej Salomei. Po jej śmierci (1144) prowincja stała się częścią dzielnicy senioralnej i przypadła Bolesławowi IV Kędzierzawemu. Prowincja łęczycka została przekształcona przez Kondrada I mazowieckiego w 1231 r. w księstwo łęczyckie, które istniało do 1352 r. W 1239 r. (lub 1243) księstwo utraciło kasztelanie zapilickie, a w 1264 r. z księstwa łęczyckiego zostało wydzielone księstwo sieradzkie. Ziemia łęczycka (okrojone księstwo łęczyckie) weszła w skład Królestwa Polskiego po jego zjednoczeniu przez Władysława I Łokietka. W latach 1352–1793 ziemia ta stanowiła odrębne województwo łęczyckie, które wchodziło w skład Prowincji Wielkopolskiej. Województwo dzieliło się na 3 powiaty ze stolicami w Łęczycy, Orłowie i Brzezinach. Województwo łęczyckie delegowało do Senatu aż 5 przedstawicieli. Byli to: wojewoda łęczycki, kasztelan łęczycki, oraz kasztelanii: inowłodzki, konarski i brzeziński. Obecnie w niemal w całości leży na obszarze województwa łódzkiego, niewielki obszar należy do województwa mazowieckiego (powiat gostyniński) i województwa wielkopolskiego (gmina Kłodawa i gmina Grzegorzew). Herb Jan Długosz zawarł opis herbu ziemi łęczyckiej w XV-wiecznej kronice w tych słowach:
Herb stanowiła tarcza herbowa dzielona w pas, gdzie w prawym srebrnym polu połulew czerwony i w lewym czerwonym polu połuorzeł srebrny razem ukoronowane.
Herb był używane następnie przez województwo łęczyckie. Obecnie do herbu nawiązuje jeden z elementów herbu województwa łódzkiego.
Miasta W ziemi łęczyckiej leżą następujące miasta: Lp. Miasto Liczba mieszkańców Dawny powiat Obecne województwo 1. 20px Łódź 658 444 brzeziński, łęczycki 20px łódzkie 2. 20px Tomaszów Mazowiecki 58 089 brzeziński 20px łódzkie 3. 20px Zgierz 54 012 łęczycki 20px łódzkie 4. 20px Kutno 41 231 łęczycki 20px łódzkie 5. 20px Aleksandrów Łódzki 22 090 łęczycki 20px łódzkie 6. 20px Konstantynów Łódzki 19 161 łęczycki 20px łódzkie 7. 20px Ozorków 18 259 łęczycki 20px łódzkie 8. 20px Łęczyca 13 183 łęczycki 20px łódzkie 9. 20px Koluszki 12 143 brzeziński 20px łódzkie 10. 20px Brzeziny 11 995 brzeziński 20px łódzkie 11. 20px Żychlin 7647 orłowski 20px łódzkie 12. 20px Poddębice 6853 łęczycki 20px łódzkie 13. 20px Kłodawa 5919 łęczycki 20px wielkopolskie 14. 20px Krośniewice 4047 łęczycki 20px łódzkie 15. 20px Rzgów 3442 brzeziński 20px łódzkie 16. 20px Stryków 3401 brzeziński 20px łódzkie 17.23x23px Wolbórz 2275 brzeziński20x20px łódzkie 18. 20px Dąbie 1727 łęczycki 20px wielkopolskie 19. 20px Piątek 1569 łęczycki 20px łódzkie 20. 20px Ujazd 1539 brzeziński 20px łódzkie 21. 20px Grabów 1003 łęczycki 20px łódzkie 22. 20px Dąbrowice 948 łęczycki 20px łódzkie 23. 20px Parzęczew 919 łęczycki 20px łódzkie 24. 20px Inowłódz 829 brzeziński 20px łódzkie Zobacz też krainy historyczne w Polsce ziemia łęczycko-sieradzka kasztelania łęczycka kasztelania brzezińska prowincja i księstwo łęczyckie województwo łęczyckie (I Rzeczypospolita) województwo łódzkie w różnych okresach historycznych województwo łódzkie
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Ziemia łęczycko-sieradzka Kategoria:Regiony historyczne Polski Kategoria:Historia Łęczycy