Rysperydon, risperidon (INN risperidonum) – organiczny związek chemiczny z wieloma grupami funkcyjnymi, pochodna , lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji. Stosuje się go w leczeniu schizofrenii i zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, a także w przypadku agresywnych i autodestrukcyjnych zachowań związanych z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Nie wykazuje działania cholinolitycznego.
Został opracowany przez i wprowadzony do lecznictwa w 1994 roku.
Znajduje się na liście leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia. Jest dostępny jako lek generyczny.
Wskazania thumb|Jeden z preparatów rysperydonu
Schizofrenia Rysperydon jest stosowany w leczeniu ostrych i przewlekłych psychoz schizofrenicznych oraz stanów psychotycznych z objawami pozytywnymi i negatywnymi. Lek zmniejsza również objawy depresyjne i lękowe związane ze schizofrenią.
Zaburzenia afektywne dwubiegunowe Leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji, w tym rysperydon, są skuteczne w leczeniu objawów maniakalnych w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych.
Autyzm W zestawieniu z placebo, stosowanie rysperydonu pomaga zmniejszyć niektóre problematyczne zachowania u dzieci ze spektrum autyzmu, w tym agresję wobec innych, samookaleczanie się i gwałtowne zmiany nastroju. Dane potwierdzające jego skuteczność wydają się być bardziej przekonujące niż dla alternatywnych metod leczenia farmakologicznego. Dowody na skuteczność rysperydonu u nastolatków i młodych dorosłych z autyzmem są mniej przekonujące. Niektórzy zalecają stosowanie risperidonu i aripiprazolu wyłącznie u pacjentów z bardzo poważnymi trudnościami behawioralnymi, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wywołanych przez leki.
Inne Lek stosowany jest również w leczeniu zaburzeń lękowych, obsesyjno-kompulsyjnych, zespołu Tourette’a, depresji lekoopornej oraz zaburzeń odżywiania (w tym przypadku stosowany jest pozarejestracyjnie).
Objawy uboczne Częstymi objawami ubocznymi podczas stosowania rysperydonu są: bezsenność, pobudzenie, lęki oraz bóle głowy. Rzadko występującymi objawami są: senność, zmęczenie, zawroty głowy, zaparcia, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, priapizm, akatyzja.
Preparaty Rysperydon dostępny jest w postaci tabletek, roztworu doustnego oraz proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań.
W Polsce wszystkie preparaty zawierające rysperydon dostępne są wyłącznie na receptę – do obrotu dopuszczono:
Orizon – roztwór doustny, 1 mg/ml – Orion Corporation Orizon – tabletki powlekane, ½/1/2/3/4 mg – Orion Corporation Ranperidon – tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, 1/2/3/4 mg – Ranbaxy (Poland) Sp. z o.o. Rileptid (x) mg – tabletki powlekane, x = 1/2/3/4 mg – Egis Pharmaceuticals PLC Risperidon Vipharm – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg/ml – Vipharm S.A. Risperon – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg – Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne LEK-AM Sp. z o.o. Rispolept (preparat oryginalny) – roztwór doustny, 1 mg/ml – Janssen-Cilag International N.V Rispolept (preparat oryginalny) – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg – Janssen-Cilag International N.V Rispolept Consta – proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, 25/37,5/50 mg – Janssen-Cilag International N.V Ryspolit – roztwór doustny, 1 mg/ml – Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A. Ryspolit – tabletki powlekane, 1/2/3/4 mg – Zakłady Farmaceutyczne POLPHARMA S.A. Torendo Q-Tab (x) mg – tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, x = 1/2 mg – Krka, Novo Mesto
Bibliografia
Uwagi
Przypisy
Kategoria:ATC-N05 Kategoria:Atypowe leki przeciwpsychotyczne Kategoria:Izoksazole Kategoria:Piperydyny Kategoria:Pirymidyny Kategoria:Delta-Laktamy Kategoria:Związki fluoroaromatyczne Kategoria:Związki policykliczne