Bronisław Czech (ur. 25 lipca 1908 w Zakopanem, zm. 5 czerwca 1944 w obozie koncentracyjnym w Auschwitz) – polski narciarz, trzykrotny olimpijczyk, taternik, ratownik górski, instruktor narciarski, pilot i instruktor szybowcowy. Uznawany za najwszechstronniejszego narciarza okresu międzywojennego.

Był 24-krotnym mistrzem Polski w konkurencjach narciarskich. Wielokrotnie uczestniczył w narciarskich mistrzostwach świata, najlepsze wyniki odnosząc w kombinacji norweskiej (piąta lokata w 1927 oraz czwarta w 1929). Na igrzyskach olimpijskich w 1928 zajął dziesiąte miejsce w kombinacji norweskiej; w 1932 był w niej siódmy. Był trzykrotnym rekordzistą Polski w długości skoku (60,5 m i 62,5 m w 1928 w Sankt Moritz oraz 63 m w 1929 w Zakopanem) i pierwszym polskim narciarzem o klasie międzynarodowej. Potrafił zatańczyć na nartach walca, tj. stworzyć taki ciąg ewolucji na nartach, że sprawiały one wrażenie, jakby rzeczywiście tańczył. Wziął udział w ośmiu wyprawach ratunkowych TOPR. Kilkakrotnie brał udział w sztafecie Zakopane – Morskie Oko – Zakopane, kiedy sztafeta jego klubu SN PTT zajmowała pierwsze miejsce. Od 1932 był trenerem narciarskim, prowadził szkołę narciarstwa zjazdowego na Kasprowym Wierchu.

Życiorys Był synem Józefa (mechanika kotłowego i palacza w Wodoleczniczym Zakładzie doktora Andrzeja Chramca, a także skrzypka i znanego cyklisty) oraz Stanisławy z Namysłowskich (hafciarki, wyróżniającej się talentem artystycznym), którzy osiedlili się w Zakopanem w 1884. Miał troje rodzeństwa: brata Władysława, również narciarza i taternika (1905–1973), oraz siostry – starszą Stanisławę (1903–1993) i młodszą Janinę (1916–2005), obie były malarkami na szkle, narciarkami i taterniczkami. Najpierw rodzina mieszkała w małym domu pod adresem Chramcówki 2, później przy dawnym Rynku pod numerem 5.

Od szóstego roku życia Bronisław uczył się w Ludowej Szkole Męskiej przy ulicy Nowotarskiej w Zakopanem, osiągał od razu dobre wyniki w nauce. W wieku lat 10 poszedł do prywatnego gimnazjum w willi „Liliana” przy ul. Sienkiewicza, musiał jednak przerwać naukę ze względu na wysokie czesne. Później uczył się w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem (studiował w latach 1924–1927), najpierw ślusarstwa, później ciesielstwa. Był też wolnym słuchaczem w warszawskim Centralnym Instytucie Wychowania Fizycznego (1932–1934), gdzie zdał maturę, co dało mu dyplom nauczyciela wf i tytuł instruktora narciarstwa.

Poza sportami górskimi Czech uprawiał też lekkoatletykę i tenis stołowy. Jeździł także na motocyklu i pływał na kajakach, grał na skrzypcach i akordeonie. Poza tym malował na papierze, rzeźbił w drewnie, pisał wiersze. Malować zaczął w wieku kilkunastu lat pod opieką pejzażysty Zefiryna Ćwiklińskiego. Od szesnastego roku życia malował na szkle, najczęściej motywy kwiatów. W czasie uwięzienia w obozie koncentracyjnym w Auschwitz-Birkenau tworzył m.in. z pamięci pejzaże tatrzańskie.

Bronisław Czech był człowiekiem skromnym, nie opowiadał wiele o swoich osiągnięciach wspinaczkowych. Dopiero Witold Henryk Paryski na podstawie szkiców i notatek Czecha opracował opisy dróg przez niego wytyczonych.

Przebieg kariery sportowej thumb|Bronisław Czech (1928) thumb|Bronisław Czech (1929) thumb|Skok z Wielkiej Krokwi w 1930 thumb|W czasie zjazdu w 1933 thumb|Slalom w 1939 thumb|Trening w Tatrach w 1939

Lata 1925–1926 Pierwszy start Bronisława Czecha na nartach miał miejsce 18 stycznia 1925 na Lipkach w biegu na 5 km w zawodach zorganizowanych przez sekcję narciarską zakopiańskiego Sokoła. Czech zajął w nim pierwsze miejsce w kategorii juniorów. W lutym zdobył w Krynicy tytuł mistrza Polski juniorów w skokach po osiągnięciu 17 m oraz 17,5 m. Tydzień później w mistrzostwach Zakopanego uplasował się na dziesiątej pozycji.

Rok 1926 był dla Czecha rokiem przejścia do kategorii seniorskiej. Zanim to nastąpiło wygrał dwa juniorskie konkursy skoków na Krokwi. W grudniu po raz pierwszy wystąpił w zawodach najwyższej grupy wiekowej i zakończył je zwycięstwem.

Lata 1927–1930 W 1927 Czech zwyciężył w trzech konkursach skoków w Zakopanem i we dwóch III klasy we Lwowie; na Krokwi był również trzeci i piąty. W mistrzostwach rodzinnego miasta zajął szóstą pozycję. Zaczął też startować w konkursach zagranicznych. Został międzynarodowym mistrzem Austrii w kombinacji norweskiej (12 kilometrów pokonał w 50 minut i 50 sekund), a w skokach osiągnął odległość 33,5 m, ustanawiając rekord skoczni w Raksie. W drugiej serii silny wiatr zniósł go cztery metry w lewo, poza nawis śnieżny, który kończył się na ok. 27 m. Polak upadł na lód i stoczył się ze stromego zbocza. W lutym wystartował w mistrzostwach świata w Cortinie d’Ampezzo. Zajął piąte miejsce w kombinacji i dwunaste w biegu na 18 km. Zdobył tytuły mistrza Polski w kombinacji i w sztafecie 5 × 10 km, wygrał też mistrzostwo kraju w skokach III klasy. W Plebiscycie Przeglądu Sportowego na 10 Najlepszych Sportowców Polski zajął 6. miejsce. Otrzymał wówczas od czytelników 2956 głosów.

W styczniu 1928 wygrał kolejne trzy konkursy skoków w Zakopanem; zwyciężył także w kombinacji norweskiej. 22 stycznia zdobył tytuł mistrza Zakopanego w skokach, a tydzień później zwyciężył w mistrzostwach Krynicy. Pierwszymi igrzyskami olimpijskimi Czecha były igrzyska w Sankt Moritz. W biegu do kombinacji klasycznej (nazywaną wtedy biegiem złożonym) zajął piąte miejsce, wyprzedzając m.in. mistrza świata w biegach i kombinacji Otakara Německiego. W konkursie skoków swoją próbę zakończył upadkiem na 56. metrze. W drugiej serii osiągnął 60,5 m i został sklasyfikowany na 23. miejscu. Ostatecznie zajął w kombinacji 10. miejsce z łączną punktacją 12 635 pkt. W otwartym konkursie skoków oba skoki (56,5 m i 62,5 m) miał z upadkiem. Zajął 37. lokatę. Potem, po raz pierwszy w karierze, zdobył złoty medal mistrzostw kraju w skokach narciarskich. Oddał skoki na 58 m i 61 m, zostając dzięki tej drugiej odległości rekordzistą Wielkiej Krokwi. Wynik ten poprawił o dwa metry rok później. Był najlepszy także w MP w kombinacji i w sztafecie. W grudniu zajął drugie miejsce w konkursie skoków otwierającym sezon zimowy w Zakopanem, zwyciężył także na otwarcie skoczni w Kowańcu. W Plebiscycie Przeglądu Sportowego zajął drugą pozycję (53 416 głosów), przegrywając jedynie z mistrzynią olimpijską, Haliną Konopacką.

thumb|Kasprowy Wierch, miejsce zwycięskiego biegu Czecha podczas zawodów FIS w 1929 W styczniu 1929 zdobył na skoczni na polanie Przysłop pod Baranią Górą tytuł mistrza Śląska, a w zawodach o tytuł najlepszego skoczka Zakopanego był czwarty. Podczas narciarskich mistrzostw świata FIS rozegranych w Zakopanem wygrał w biegu zjazdowym z Kasprowego Wierchu. Rozegrano go w dniu 2 lutego w dwu etapach. Pierwszy ciągnął się ze szczytu „Kasprowej Góry” na Halę Gąsienicową, drugi z Kopy Magury na Halę Olczyską. Do startu zgłosiło się 31 zawodników. Pierwszy etap wygrał Czech z przewagą 18 sekund nad rywalem, Brackenem. W przerwie spotkał się z obserwującym zmagania ze specjalnej trybuny prezydentem Rzeczypospolitej Ignacym Mościckim. Po krótkiej rozmowie prezydent pożegnał go, życząc mu zwycięstwa w drugim etapie. Bracken odrobił w nim 15 sekund, ale to Polak był zwycięzcą. Wziął potem udział w zawodach kombinacji. W konkursie skoków osiągnął dwukrotnie odległość około 60 m. W końcowej klasyfikacji kombinacji uplasował się na czwartym miejscu, tracąc do medalowej pozycji 0,64 pkt.Hermann Hansen, Knut Sveen: VM på ski '97. Alt om ski-VM 1925-1997. Adresseavisens Forlag, Trondheim 1996. . W konkursie skoków znalazł się na dziesiątej pozycji, po skokach na 50 m i 53,5 m; tym samym zdobył złoty medal mistrzostw Polski. Zdobył też kolejne tytuły mistrza kraju: w dwuboju, zjeździe, biegu na 18 km i w sztafecie. Stanął na najniższym stopniu w lutowym międzynarodowym konkursie skoków w Krynicy, przegrywając z Sigmundem Ruudem i Recknaglem. Startował także w narciarskich mistrzostwach Czechosłowacji w Szczyrbskim Jeziorze (czwarte miejsce w biegu na 18 km i szóste w skokach). Następnie brał udział w mistrzostwach HDW w Westerowie, gdzie zajął pierwsze miejsce w skokach i biegu zjazdowym. Potem startował w mistrzostwach Finlandii w Lahti (zawody rozgrywano w dniach 8–9 marca) i uplasował się na dziewiątej lokacie w biegu na 15 km, i siódmej w kombinacji norweskiej. W konkursie skoków był piąty (osiągnął 38 m oraz 35,5 m). Był też drugi w konkursie skoków w Helsingforsie, otrzymując najwyższą notę za styl. Na jego ręce złożył gratulacje poseł polski Franciszek Charwat. 26 grudnia ponownie wygrał na otwarcie sezonu skokowego w Zakopanem. W Plebiscycie Przeglądu Sportowego obronił drugie miejsce, otrzymując 123 784 głosy.

Rok 1930 Czech rozpoczął od udziału w mistrzostwach Podhala, w których to zajął dziewiąte miejsce. W mistrzostwach Polski w skokach był tym razem czternasty. Podczas zawodów FIS w Oslo startował we wszystkich konkurencjach: kombinacji norweskiej (28. miejsce), biegu na 17 km (63.), skokach (34.) i biegu na 50 km (53.). 9 marca zajął drugie miejsce w międzynarodowym konkursie na Wielkiej Krokwi. Wygrał mistrzostwa Polski w sztafecie, a w Plebiscycie na Sportowca Roku został sklasyfikowany na ósmym miejscu (7 464 głosy). Został również odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi „za zasługi położone w charakterze zawodnika narciarza przez zajmowanie czołowych miejsc w zawodach międzynarodowych i propagandę przez to Polski zagranicą”15 lutego 1930 ..

Lata 1931–1935 11 stycznia 1931 wygrał konkurs skoków w Zakopanem. Kilka tygodni później Czech i Stanisław Marusarz wzięli udział w konkursie skoków narciarskich zorganizowanym we włoskiej miejscowości Ponte di Legno, gdzie Czech zajął drugie, a Marusarz czwarte miejsce. Już po zakończeniu konkursu organizatorzy zaproponowali uczestnikom bicie rekordu ich skoczni i zarazem rekordu świata. Zgłosiło się tylko dwóch zawodników: Czech i Marusarz. Ten pierwszy uzyskał 79,5 metra, a za swój skok z upadkiem na zeskoku – wskutek którego stracił przytomność i doznał pęknięcia torebki stawu skokowego – otrzymał puchar z napisem Recordo mondiale – rekord świata.

Lokalni działacze bardzo chcieli nadać wyczynowi Czecha miano rekordu świata, jednak z powodu upadku skok ten nie jest dziś powszechnie uznawany za rekord. Podczas wieczornego rozdania nagród Włosi mieli zamiar wręczyć polskiemu narciarzowi za pobicie rekordu czek na 15 000 lirów, ale ten honorowo odmówił jego przyjęcia. Wynik Czecha był odległościowo najlepszym w historii do 24 lutego tamtego roku, kiedy 81,5 m skoczył Sigmund Ruud. Czech zdobył w lutym złoty medal MP w skokach w Łabajowie. Wicemistrza Marusarza pokonał o dwa punkty. W klasyfikacji międzynarodowej zajął trzecie miejsce. Dzień wcześniej w konkursie na tym samym obiekcie był również trzeci. Triumfował także w krajowym czempionacie w sztafecie. W marcu zajął drugie miejsce w Memoriale śp. por. Zbigniewa Wóycickiego w skokach, ustępując tylko Marusarzowi. W Plebiscycie Przeglądu Sportowego 1931 był dziewiąty z 3191 głosami.

thumb|Skocznie w Lake Placid w 2006 thumb|Skok z Wielkiej Krokwi w 1934