Sława (dawn.Od końca wojny do połowy lat sześćdziesiątych. Sława Śląska; ) – miasto w zachodniej Polsce, województwie lubuskim, w powiecie wschowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sława. Położone jest na Pojezierzu Leszczyńskim, nad Jeziorem Sławskim.

Pod względem historycznym Sława leży na Dolnym ŚląskuMarian Biskup, „Wojna Pruska”, czyli wojna Polski z zakonem krzyżackim z lat 1519–1521. U źródeł sekularyzacji Prus Krzyżackich, część II, Wydawnictwo Pojezierze, Olsztyn 1991, , s. 173.. Miasto dzieli się na dwie części: miejską oraz wypoczynkową (z plażą, ośrodkami wypoczynkowymi i polem namiotowym). W Sławie corocznie w lipcu odbywa się Międzynarodowy Kongres Brydża Sportowego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 4290 mieszkańców, a jego powierzchnia wynosiła 14,9 km².

Nazwa „Sława” jest słowem spotykanym wyłącznie u narodów słowiańskich i ma korzenie przedchrześcijańskie. Według jednej z teorii pierwotnie nazwa wywodzi się od mokradeł, gdyż w języku staropolskim slava, slova oznaczały rzekę, zaś slovo – błotoTadeusz Lehr-Spławiński: O pochodzeniu i praojczyźnie Słowian. Poznań 1946, s. 79, 80.. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia pierwotną nazwę miasta jako „Sława”, podając jej znaczenie Ehrenheim, Ruhmvoller Ort, czyli „szanowany dom, miejscowość pełna sławy”. Nazwa została później fonetycznie zgermanizowana na Schlawa i utraciła swoje pierwotne znaczenie. W 1937 roku nazwę niemiecką zmieniono na Schlesiersee. W 1481 wzmiankowane pod nazwą Slaw.

Polska nazwa „Sława” jest wymieniona m.in. w książce Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej Józefa Lompy, wydanej w Głogówku w 1847, w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego z 1889 oraz Skorowidzu Niemiecko-Polskim i Polsko-Niemieckim miast, miasteczek i większych wsi Prus Książęcych i Królewskich, W. Ks. Poznańskiego i Śląska z 1919.

W 1946 oficjalnie zatwierdzono nazwę SławaRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)..

Historia thumb|left|Rynek Początki miasta nie są znane, wzmiankowane po raz pierwszy było w 1312. Założone zostało prawdopodobnie przez pierwszego księcia głogowskiego, Konrada (1251–1273), lub jego syna Henryka III (1273–1309). W roku 1312 była już znaczącym miastem i siedzibą dystryktu. Potwierdzone jest to dokumentem dotyczącym podziału terytorialnego księstwa między synów Henryka III. Slave cum suo districtu (Sława z jej okręgiem) przypadła Henrykowi IV. W roku 1468 Henryk XI głogowski sprzedaje miasto rodowi Rechenbergów z Borowa Polskiego. W latach 1655–1887 miasto należało do Barwitzów hrabiów von Fernemont. Oni to w latach 1732–1735 zbudowali barokowy pałac, wykorzystując częściowo mury dawnego zamku z XV wieku.

W 1834 istniała tu komora celna. W XIX wieku Sława była ośrodkiem przemysłu tkackiego. W 1937 administracja nazistowska zastąpiła słowiańsko brzmiącą nazwę Schlawa ahistoryczną formą Schlesiersee. W czasie II wojny światowej w mieście znajdowała się filia niemieckiego obozu koncentracyjnego Groß-Rosen. Więźniarkami były głównie Żydówki z okupowanej Polski i Węgier, sprowadzone z obozów koncentracyjnych Groß-Rosen, Auschwitz-Birkenau i Theresienstadt. Niedostateczne racje żywnościowe, brak ogrzewania zimą oraz fatalne warunki sanitarne doprowadziły do powszechnego rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, głodu i zgonów wśród więźniarek; ponadto niemieccy strażnicy znęcali się nad więźniarkami fizycznie i psychicznie. 21 stycznia 1945 r. obóz został zlikwidowany, a wciąż żyjące więźniarki zostały wysłane na marsz śmierci w kierunku Zielonej Góry, a następnie do Volarów w okupowanej przez Niemców Czechosłowacji, co przeżyły nieliczne.

W 1945 miasto włączono do Polski, a jego dotychczasową ludność wkrótce wysiedlono do Niemiec. Do 1946 roku Sława była siedzibą powiatu i Państwowego Urzędu Repatriacyjnego, które przeniesiono później do Głogowa. W mieście uruchomiono, jako pierwszy na zachodnich Ziemiach Odzyskanych, urząd pocztowy (założycielem był Jan Grellus z Kościana). Wymiana poczty odbywała się początkowo dwa razy w tygodniu za pomocą posłańca rowerowego do KaszczoruHieronim Szczegóła, Początki władzy ludowej w powiecie głogowskim, w: Zeszyty Lubuskie, nr 6/1969, Lubuskie Towarzystwo Kultury, Zielona Góra, 1969, s. 77.. 1 stycznia 1955 Sławę przeniesiono do powiatu wschowskiegoRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1954 r. ().. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Demografia mały|Urząd Miasta i Gminy w Sławie mały|Jezioro Sławskie w 2015 roku thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Sławy w 2014 roku

Ludzie związani ze Sławą

Zabytki mały|lewo|Kościół św. Michała Archanioła mały|Barokowy pałac w Sławie mały|Park miejski Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, wybudowany w 1604 roku, zniszczony w XVIII wieku, następnie odrestaurowany w 1830 r. W kościele znajduje się kamienna ambona z XVII wieku oraz rzeźba Jezusa Frasobliwego z XVI wieku kościół ewangelicki, obecnie noszący wezwanie Miłosierdzia Bożego z lat 1834–1836, z 46-metrową wieżą zespół pałacowy, XVII-XIX wieku, przebudowany w początku XX wieku: pałac, barokowy z roku 1735, do roku 2006 siedziba domu dziecka oficyna z basztą brama park, otaczający pałac, 26 ha domy, ul. Chopina 7, 9, 20, z XVIII wieku/XIX wieku dom, ul. Powstańców Śląskich 5, murowano-szachulcowy, z XVIII wieku/XIX wieku domy, ul. Reja 1 murowano-szachulcowy; nr 2, 3, 5, 6, 7, z XVIII wieku, XIX wieku domy, Rynek 1, 2, 3, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 20, 23, 27, 29, z XVIII wieku/XIX wieku, XX wieku domy, ul. Waryńskiego 1, 3, 5, 7, 9, 11, 15, 17, z połowy XIX wieku, XX wieku domy, ul. Wschowska 5, 8, z początku XIX wieku inne zabytki: wiele pomników przyrody, w tym najgrubszy okaz sosny czarnej na terenie Polski – 3,7 m obwodu.

Gospodarka mały|Fontanna mały|Aleja Gwiazd

Nad Jeziorem Sławskim znajduje się wiele ośrodków turystyczno-wypoczynkowych i sportowych (pole namiotowe, baza gastronomiczna). Przemysł spożywczy to przede wszystkim duża liczba zakładów mięsnych.

Co środę i sobotę jest organizowany targ miejski znajdujący się obok cmentarza.

Transport Drogowy Przez Sławę przebiegają następujące drogi wojewódzkie:

Szklarka Radnica - Sulechów (S3, DK32) - Sława - Wschowa (DW305) Sława - Lubięcin (DW315)

Kolejowy Na przedmieściach jest stacja kolejowa Sława Śląska. Dworzec i linia kolejowa są nieczynne.

Lokalne stowarzyszenia Cantate Deo – chór kościelny założony 29 listopada 2008 Koło Łowieckie „Ryś” – założone w 1946 Stowarzyszenie Witosława

Wspólnoty wyznaniowe Kościół rzymskokatolicki: parafia św. Michała Archanioła Świadkowie Jehowy: zbór Sława (Sala Królestwa ul. Topolowa 24)

Sport W mieście funkcjonuje klub piłkarski Miejski Klub Sportowy „Sparta” Sława, który został założony w 1945 i występuje w klasie B. Zespół domowe mecze rozgrywa na Stadionie Miejskim w Sławie. Na tym stadionie również swoje mecze rozgrywa III-ligowy Klub Sportowy „Dąb” Przybyszów.

mały|Tablica pamiątkowa na nagrobku Franciszka Niewidziajły

Współpraca Miejscowości partnerskie: Esneux, Belgia Luckau, Niemcy

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Serwis internetowy Urzędu Miejskiego w Sławie

Kategoria:Miasta w województwie lubuskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIV wieku