mały|Grób Witolda Hensla na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Witold Hensel (ur. 29 marca 1917 w Gnieźnie, zm. 22 listopada 2008 w Warszawie) – polski archeolog, mediewista, profesor zwyczajny, doktor habilitowany, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, poseł na Sejm PRL IX kadencji, od 1982 do 1983 członek prezydium Tymczasowej Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego„Dziennik Polski”, r. XXXVIII, nr 223 (11 807), Kraków, 20 grudnia 1982, s. 2..
Życiorys Urodził się w wielodzietnej rodzinie Maksymiliana i Marianny z Formanowiczów (1880–1951). Był najmłodszym bratem Mirosławy Marii (1902–1992), Felicji Zuzanny (1903–1958), Mariana (1904–1979), Izabelli (1906–1993), Janiny Zofii Burwiel (1907–1982), N. (1908–1908), Wandy Ewy (1909–1910), Anatoli Gertrudy Sabiny Radwańskiej 1 v. Ładygin (1912–1985) i Romualda Edmunda Adama (1914–2001). Ukończył gnieźnieńskie gimnazjumDawid Jung, Stary gmach I Liceum im. B. Chrobrego: znani absolwenci szkoły [w:] 13 pomysłów na Gniezno i okolice. Przewodnik tematyczny dla turystów (red. nauk. Armin Mikos von Rohrscheidt), Gniezno 2016, s. 127.. W latach 1951–1956 profesor na Uniwersytecie Poznańskim, od 1954 na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1954 dyrektor Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN w Warszawie (obecnie Instytut Archeologii i Etnografii PAN). Współpracownik poznańskiej szkoły archeologicznej kierowanej przez profesora Józefa Kostrzewskiego.
Współorganizator i pierwszy Prezes Unii Archeologii Słowiańskiej w latach 1965–1967. Od 1965 członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk. Na Uniwersytecie Poznańskim współdziałał m.in. z profesorami Kazimierzem Tymienieckim, Gerardem Labudą, Henrykiem Łowmiańskim, Karolem Zygmunciakiem oraz Janem Czekanowskim.
Kierownik badań archeologicznych w Polsce (Poznań od 1954 do 1989, Kruszwica), Bułgarii, Francji oraz Algierii.
Zasiadał w komitecie wykonawczym rady krajowej PRON. Był posłem IX kadencji na Sejm PRL od 13 października 1985 do 3 czerwca 1989 z ramienia Stronnictwa Demokratycznego.
Był przewodniczącym Komitetu Inicjatyw Społecznych i Naukowych przy PAN, a także redaktorem naczelnym periodyku PAN pt. Archaeologia Polona. W latach 1988–1990 był członkiem Rady Ochrony Pamięci Walk i MęczeństwaSkład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011. radaopwim.gov.pl. [dostęp 2015-08-12].. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego.
Na dorobek naukowy Witolda Hensla składa się m.in. ponad 800 prac i publikacji.
Był mężem Marii z Chmielewskich, a ich dziećmi są: Zdzisław Hensel – były szef kancelarii PAN i specjalista od archeometalurgii oraz były podsekretarz stanu w MENiS, Leszek Hensel – były ambasador w Bośni i Hercegowinie, starszy kustosz Muzeum Historycznego m.st. Warszawy, Barbara Hensel-Moszczyńska, Wojciech Hensel – tłumacz i turkolog, w latach 1992–1997 ambasador RP w Turcji.
Zmarł w Warszawie, pochowany 27 listopada 2008 obok swojej żony na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 143-3-3).
Kierownik badań archeologicznych 1936–1937: Gniezno, Polska 1937: Kłecko, Polska 1938: Poznań, Polska 1946–1953: Poznań, Polska 1950–1951: Szczecin, Polska 1951–????: Kruszwica, Polska 1961–1962: Wenecja, Włochy 1962: Swisztow, Bułgaria 1963–1968: Styrmen, Bułgaria 1964–1965: St. Jean-le-Froid, Francja 1964: Montaigut, Francja 1965: Condorcet, Francja 1969: Algier, Algieria 1969–1977: Odercy, Bułgaria 1974: Tlemcen, Algieria 1975–1982: Debreste, Jugosławia 1975–1980: Czersk, Polska 1981, 1984: Murano, Włochy 1982–????: Capaccio Vechia, Włochy
Publikacje (wybrane) Witold Hensel opublikował ponad 500 prac różnej wielkości.
Czy mieszkańcy Biskupina trudnili się rybołówstwem, t.11, s. 148–153, 1936 Przedmioty drewniane z grodu kultury łużyckiej w pow. żnińskim, [w:] J. Kostrzewski (red.), s. 54–61, 1938 35 lat działalności naukowej Józefa Kostrzewskiego, Slavia Antiqua, t.1, s. 3–37, 1948 Potrzeba przygotowania wielkiej rocznicy, 1946 Kłamstwa nauki niemieckiej o Słowianach, Warszawa 1947 Studia nad osadnictwem Wielkopolski wczesnohistorycznej (t.1–7), 1948–1987 Słowiańszczyzna wczesnośredniowieczna, Zarys kultury materialnej, Warszawa 1952 Sztuka społeczeństw paleolitycznych, 1957 Poznań w zaraniu dziejów. Od paleolitu do połowy XIII w., Wrocław 1958 Poznań we wczesnym średniowieczu (red.), 1959 Najdawniejsze stolice Polski, 1960 Polska przed tysiącem lat, Ossolineum, Wrocław 1960 (3 wydania) Archeologia o początkach miast słowiańskich, Wrocław 1963 Die Slaven in frühen Mittelalter, 1965 La Naissance de la Pologne, 1966 Anfänge der Städte bei den Ost- un Westslaven, 1967 Ziemie polskie w pradziejach, Warszawa 1969 Archeologia i prahistoria, 1971 Początki państwa polskiego i jego kultury, Warszawa 1971 Polska starożytna 1973 (3 wydania) Archeologia żywa 1973 (2 wydania) Ur- und Frühgeschichte Polens, 1974 U źródeł Polski średniowiecznej, Ossolineum, Wrocław 1974 Skąd przyszli Słowianie, 1984
Członkostwa Korporacja Studentów Uniwersytetu Poznańskiego „Surma” członek honorowy Jugosłowiańskiego Towarzystwa Archeologicznego (1966) członek honorowy Ośrodka Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie (1968) członek honorowy Polskiego Towarzystwa Archeologicznego (1970) członek zagraniczny Akademii Nauk NRD (1975) członek Macedońskiej Akademii Nauk (1977) członek rzeczywisty Niemieckiego Instytutu Archeologicznego (od 1978)
Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (28 września 1954) („w 10. rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”). Medal Rodła Medal 10-lecia Polski Ludowej (14 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 14 stycznia 1955 r. nr 0/126 - na wniosek Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” Odznaka Honorowa Miasta Poznania Medal im. Mikołaja Kopernika PAN Medal „Lux et Laus” przyznany przez Stały Komitet Mediewistów Polskich za wyjątkowe zasługi w badaniach historycznych (2007) Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy) Order Cyryla i Metodego I klasy (Bułgaria)Kto jest kim w Polsce. Warszawa: Interpress, 1989, s. 398.
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Państwowa II stopnia za pracę pt. Słowiańszczyzna wczesnośredniowieczna. Zarys kultury materialnej (1955) Nagroda Państwowa II stopnia (1966) Doktor honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (17 listopada 1986)
Przypisy
Bibliografia Strona sejmowa posła IX kadencji. Kto jest kim w Polsce 1984, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1984, s. 294.
Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Członkowie Korporacji Akademickiej Surma Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Członkowie Tymczasowej Rady Krajowej PRON Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Gnieźnie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Rodła Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Miasta Poznania Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Cyryla i Metodego Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej Kategoria:Politycy Stronnictwa Demokratycznego (1944–1989) Kategoria:Politycy związani z Poznaniem Kategoria:Polscy archeolodzy Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Posłowie z Listy Krajowej (PRL) Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 2008