Przygody barona Münchhausena (niem. Wunderbare Reisen zu Wasser und zu Lande, Feldzüge und lustige Abenteuer des Freiherrn von Münchhausen, fr. Aventures du baron de Münchhause) – powieść Rudolfa Ericha Raspego (1737–1794), wydana po raz pierwszy anonimowo w 1785 roku w Londynie w języku angielskim. W latach 1786 i 1788 Gottfried August Bürger dokonał przekładu na język niemiecki, rozszerzając tekst opowiadań Raspego; to niemieckie opracowanie stało się podstawą wielu późniejszych wydań w innych językach.
Baron Münchhausen, niemiecki żołnierz armii rosyjskiej był postacią prawdziwą. Książka jednak zawiera elementy fantastyczne. Powieść zaliczana jest czasami do fantastyki, albo do typowych książek dla młodzieży; historyk literatury Julian Krzyżanowski określił ją mianem „Zbioru facecji łgarskich, zwł. myśliwskich”J. Krzyżanowski, s. 264.. Dla fantastycznych, zupełnie nieprawdopodobnych opowieści ukuto termin münchhauseniada.
Polskie wydania W Polsce powieść jest znana przede wszystkim w tłumaczeniu Marcina Januszkiewicza (Przygody Münchhausena) na podstawie niemieckiego tekstu G.A. Bürgera, oraz w tłumaczeniu Julii Hartwig (Przygody barona Münchhausena) na podstawie francuskiego tekstu Czasem mylony ze swoim ojcem Théophilem Gautier..
Adaptacje filmowe Les Hallucinations du baron de Münchausen – francuski niemy film fabularny z 1911 roku Avventure del Barone di Münchausen – włoski niemy film fabularny z 1914 roku Przygody barona Münchausena – radziecki krótkometrażowy film animowany z 1929 roku Meet The Baron – amerykański film fabularny z 1933 roku Münchhausens neuestes Abenteuer – niemiecki krótkometrażowy film fabularny z 1936 roku Münchhausen – niemiecki film fabularny z 1943 roku Abenteuer des Freiherrn von Münchhausen – Eine Winterreise – niemiecki krótkometrażowy film animowany z 1944 roku Przygody Münchhausena – czechosłowacki film fabularny z 1962 roku Przygody Munhausena – radziecki serial animowany (1973-74) Przygody barona Münchhausena – francusko-węgierski film animowany z 1978 roku Tot samyj Miunchgauzien – dwuczęściowy radziecki film fabularny z 1979 roku Le Secret des Sélénites – francuski film animowany z 1983 roku (kontynuacja Przygód barona Münchhausena z 1978 roku) Przygody barona Munchausena – brytyjski film fabularny z 1989 roku Baron Munchhausen in a Whale of A Tale: A German Legend – kanadyjski krótkometrażowy film animowany z 1989 roku Niesamowite przygody barona Münchhausena – dwuczęściowy niemiecki film fabularny z 2012 roku
Zobacz też literatura dla dzieci i młodzieży
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne E-text ze strony The Surprising Adventures of Baron Munchausen (eng.) www.munchausen.org – Andrea Linnebach (Hrsg.), Wissenschaft, Kunst, Abenteuer, Der Münchhausen-Autor Rudolf Erich Raspe (1736-1794), Kassel
Kategoria:Niemieckie powieści dla dzieci i młodzieży Kategoria:Niemieckie powieści fantastyczne Kategoria:Powieści z 1785