thumb|200px|Fragment Traktatu przedstawiający studia nad lotem ptaków thumb|200px|Projekt maszyny latającej O locie ptaków (również Kodeks Turyński, Kodeks o locie ptaków) – zbiór pism i notatek sporządzonych przez Leonarda da Vinci powstały w latach 1490–1505. Kodeks jest wystawiony w Królewskiej Bibliotece w Turynie . Tematyką traktatu jest lot ptaków: mechanika lotu, wpływ wiatru na skrzydła. Leonardo przygotował notatki w ramach prac nad budową maszyny latającej oraz konstrukcji teatralnych.
Treść traktatu Traktat zawiera trzynaście stron. Pierwotnie składał się z osiemnastu i wchodził w skład Manuskryptu paryskiego B. Kodeks rozpoczyna się od wyjaśnienia pojęć gęstości i praw ciążenia (na dwóch pierwszych kartach), kończy opisem projektu maszyny latającej oraz porównaniem konstrukcji machiny z częściami ciała ptaka. Leonardo rysował za pomocą pióra i atramentu. Wymiary kodeksu wynoszą 21 × 15 cm.
.
.
Obserwacje ptaków Leonardo da Vinci prowadził badania nad lotem ptaków od 1490 roku. Studia rozpoczął na potrzeby organizowanych przez niego widowisk. Sporządził ok. 500 rysunków oraz dokonał na kilkunastu notatnikach liczne zapiski liczące w sumie ok. 35 tys. słów. Leonardo zdołał zaobserwować, że ptaki różnie poruszają skrzydłami. Niektóre (np. gołębie) poruszają skrzydłami szybciej, gdy je opuszczają, niż gdy je unoszą. Wrony mają opuszczać skrzydła wolniej, niż je podnosić, a inne gatunki (np. sroki) opuszczać i unosić skrzydła z jednakową prędkością. Leonardo odrzucił pogląd Arystotelesa, że ptaki są podtrzymywane przez powietrze. Zdaniem Leonarda ptaki mogą latać za sprawą uderzenia skrzydła ciśnienie powietrza pod nim wzrasta i jest wyższe od ciśnienia rzadszego powietrza ponad skrzydeł. Aby dobrze zaobserwować ruch skrzydeł Leonardo opracował metodę wyostrzającą zdolności obserwacyjne. W pierwszej kolejności obserwator miał określić ruch wiatru, następnie opisać anatomię ptaka, a na samym końcu zaobserwować ruch skrzydeł. Na podstawie obserwacji Leonardo stwierdził, że zachodzi prawidłowość w rozmiarach skrzydeł i ogona.
Po dwudziestu latach obserwacji Leonardo da Vinci rozpoczął pracę nad wydaniem notatek w postaci traktatu. Leonardo bardziej zainteresowany odkrywaniem pomysłów niż uporządkowaniem i wydaniem wyników pracy nie dokończył traktatu.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Manuskrypty z XV wieku Kategoria:Manuskrypty z XVI wieku Kategoria:Notatki Leonarda da Vinci