thumb|Tablica upamiętniająca Ewę Matuszewską przy ul. Idzikowskiego 25 w Warszawie Ewa Matuszewska ps. Mewa (ur. 7 września 1919 w Warszawie, zm. 26 września 1944 tamże) – sanitariuszka służby sanitarnej Obwodu Mokotów Armii Krajowej w powstaniu warszawskim, dama Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Była córką Ignacego (płk. WP, pierwszego szefa Oddziału II Sztabu Generalnego, posła RP na Węgrzech, ministra skarbu)„Największym umiłowaniem jego życia – wspominał po śmierci Matuszewskiego Bohdan Podoski – była jedyna córka Ewa. Ofiarował jej kiedyś to, co cenił najwięcej – krzyże Virtuti Militari, pradziadowski i własny. Młoda dziewczyna zginęła w Powstaniu Warszawskim. Padła na posterunku jako sanitariuszka, opatrując rannych żołnierzy Armii Krajowej. Zagarnięta przez Niemców, których się nie ulękła, do końca wypełniając obowiązek, została przez nich rozstrzelana za „zbrodnię” okazania pomocy „ludziom wyjętym spod prawa”. Ojcowski i pradziadowski Krzyż Virtuti Militari nie na darmo zdobił jej pokoik dziewczęcy” Bohdan Podoski, Śp. Ignacy Matuszewski, „Ochotniczka”, Rzym, IX 1946, nr 9, s. 11−12. za: Andrzej Krzysztof Kunert, Pułkownik Matuszewski. Jedna rodzina – trzy Virtuti. w: Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego 7/12, Warszawa 2012, s.214 wersja zdigitalizowana i Stanisławy z domu Kuszelewskiej (pisarki i tłumaczki literatury pięknej). Harcerka i zastępowa Warszawskiej Żeńskiej Drużyny Harcerskiej Chorągwi Warszawskiej Organizacji Harcerek oraz sportsmenka i pilotka szybowcowa. W 1937 ukończyła Gimnazjum Państwowe im. Juliusza Słowackiego. W 1938 rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego; od 1939 kontynuowała studia na tajnych kompletach. We wrześniu w czasie obrony Warszawy pracowała razem z matką na punkcie opatrunkowym w Szpitalu Dzieciątka Jezus. Ukończyła jednocześnie szkołę pielęgniarską i kurs specjalistyczny ratowania ciężko rannych. Podczas okupacji niemieckiej w konspiracji – należała do służby sanitarnej w Szarych Szeregach; później służyła w batalionie „Parasol”, gdzie m.in. uczestniczyła w przygotowaniu akcji na SS Rottenführera Alfreda Milke (przeprowadzonej 5 października 1943).
Podczas powstania warszawskiego pełniła funkcję kierowniczki sanitariatu w pułku „Baszta”. Była również zastępczynią ppor. K. Grzybowskiego „Misiewicza”, lekarza kompanii O-2 batalionu „Olza” w tymże zgrupowaniu. Raniona podczas walk powstania. W dniu 26 września 1944 została rozstrzelana przez Niemców w budynku przy alei Niepodległości 117/119, do którego wkroczyli tego dnia. Wraz z nią zginęli pacjenci znajdujący się w tym budynku.
Odznaczona w 1944 Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami i Krzyżem Walecznych, a także pośmiertnie Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (rozkazem Dowódcy AK nr 512 z 2 X 1944. Nr krzyża 12930). Pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach kw. A-24-9-1.
Ewa Matuszewska była przybraną córką generała Ludomiła Rayskiego.
13 lutego 2020 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda pośmiertnie awansował Ewę Matuszewską do stopnia podporucznika.
Upamiętnienie Tablica pamiątkowa na domu rodzinnym przy ul. Idzikowskiego 25 w Warszawie odsłonięta 27 września 2014.
Tablica pamiątkowa na skwerze Stanisława Broniewskiego „Orszy” przy ul. Puławskiej w Warszawie, odsłonięta w październiku 2010.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Zdigitalizowana teczka Ewy Matuszewskiej pochodząca ze zbiorów Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej w Toruniu
Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Ofiary zbrodni niemieckich w powstaniu warszawskim 1944 Kategoria:Sanitariuszki w powstaniu warszawskim Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie