250px|right|Województwo wielkopolskie Strona ta przedstawia podział administracyjny województwa wielkopolskiego
Administracja samorządowa W 2012 r. przeciętne zatrudnienie administracji samorządów gmin i miast na prawach powiatu w woj. wielkopolskim wynosiło 13 598 osób, natomiast samorządów powiatowych 5293 osoby.
Powiaty 600px|center|Województwo wielkopolskie podział administracyjny
Liczba jednostek administracyjnych miasto na prawach powiatu4 powiaty31 jednostki II stopnia ogółem35 gminy miejskie19 gminy miejsko-wiejskie101 gminy wiejskie106 gminy ogółem226 miasta120
Jednostkami administracyjnymi są gminy (miejskie, miejsko-wiejskie lub wiejskie). Miasta mogą stanowić gminy miejskie lub wchodzić w skład gmin miejsko-wiejskich.
miasta na prawach powiatu miasta (gminy miejskie): Kalisz, Konin, Leszno i Poznań chodzieski ⇒ Chodzież miasta: Budzyń, Chodzież, Margonin i Szamocin gmina miejska: Chodzież gminy miejsko-wiejskie: Budzyń, Margonin i Szamocin gminy wiejskie: Chodzież czarnkowsko-trzcianecki ⇒ Czarnków, Trzcianka miasta: Czarnków, Krzyż Wielkopolski, Trzcianka i Wieleń gmina miejska: Czarnków gminy miejsko-wiejskie: Krzyż Wielkopolski, Trzcianka i Wieleń gminy wiejskie: Czarnków, Drawsko, Lubasz i Połajewo gnieźnieński ⇒ Gniezno miasta: Czerniejewo, Gniezno, Kłecko, Trzemeszno i Witkowo gmina miejska: Gniezno gminy miejsko-wiejskie: Czerniejewo, Kłecko, Trzemeszno i Witkowo gminy wiejskie: Gniezno, Kiszkowo, Łubowo, Mieleszyn i Niechanowo gostyński ⇒ Gostyń miasta: Borek Wielkopolski, Gostyń, Krobia, Pogorzela i Poniec gminy miejsko-wiejskie: Borek Wielkopolski, Gostyń, Krobia, Pogorzela i Poniec gminy wiejskie: Pępowo i Piaski grodziski ⇒ Grodzisk Wielkopolski miasta: Grodzisk Wielkopolski, Rakoniewice i Wielichowo gminy miejsko-wiejskie: Grodzisk Wielkopolski, Rakoniewice i Wielichowo gminy wiejskie: Granowo i Kamieniec jarociński ⇒ Jarocin miasta: Jaraczewo, Jarocin i Żerków gminy miejsko-wiejskie: Jaraczewo, Jarocin i Żerków gmina wiejska: Kotlin kaliski ⇒ Kalisz miasta: Koźminek, Opatówek i Stawiszyn gminy miejsko-wiejskie: Koźminek, Opatówek i Stawiszyn gminy wiejskie: Blizanów, Brzeziny, Ceków-Kolonia, Godziesze Wielkie, Lisków, Mycielin, Szczytniki i Żelazków kępiński ⇒ Kępno miasta: Kępno i Rychtal gminy miejsko-wiejskie: Kępno i Rychtal gminy wiejskie: Baranów, Bralin, Łęka Opatowska, Perzów i Trzcinica kolski ⇒ Koło miasta: Dąbie, Kłodawa, Koło i Przedecz gmina miejska: Koło gminy miejsko-wiejskie: Dąbie, Kłodawa i Przedecz gminy wiejskie: Babiak, Chodów, Grzegorzew, Koło, Kościelec, Olszówka i Osiek Mały koniński ⇒ Konin miasta: Golina, Kleczew, Rychwał, Sompolno i Ślesin gminy miejsko-wiejskie: Golina, Kleczew, Rychwał, Sompolno i Ślesin gminy wiejskie: Grodziec, Kazimierz Biskupi, Kramsk, Krzymów, Rzgów (s. Rzgów I), Skulsk, Stare Miasto, Wierzbinek i Wilczyn kościański ⇒ Kościan miasta: Czempiń, Kościan, Krzywiń i Śmigiel gmina miejska: Kościan gminy miejsko-wiejskie: Czempiń, Krzywiń i Śmigiel gmina wiejska: Kościan krotoszyński ⇒ Krotoszyn miasta: Kobylin, Koźmin Wielkopolski, Krotoszyn, Sulmierzyce i Zduny gmina miejska: Sulmierzyce gminy miejsko-wiejskie: Kobylin, Koźmin Wielkopolski, Krotoszyn i Zduny gmina wiejska: Rozdrażew leszczyński ⇒ Leszno miasta: Osieczna i Rydzyna gminy miejsko-wiejskie: Osieczna i Rydzyna gminy wiejskie: Krzemieniewo, Lipno, Święciechowa, Wijewo i Włoszakowice międzychodzki ⇒ Międzychód miasta: Międzychód i Sieraków gminy miejsko-wiejskie: Międzychód i Sieraków gminy wiejskie: Chrzypsko Wielkie i Kwilcz nowotomyski ⇒ Nowy Tomyśl miasta: Lwówek, Nowy Tomyśl, Opalenica i Zbąszyń gminy miejsko-wiejskie: Lwówek, Nowy Tomyśl, Opalenica i Zbąszyń gminy wiejskie: Kuślin i Miedzichowo obornicki ⇒ Oborniki miasta: Oborniki i Rogoźno gminy miejsko-wiejskie: Oborniki i Rogoźno gmina wiejska: Ryczywół ostrowski ⇒ Ostrów Wielkopolski miasta: Nowe Skalmierzyce, Odolanów, Ostrów Wielkopolski i Raszków gmina miejska: Ostrów Wielkopolski gminy miejsko-wiejskie: Nowe Skalmierzyce (s. Skalmierzyce), Odolanów i Raszków gminy wiejskie: Ostrów Wielkopolski, Przygodzice, Sieroszewice i Sośnie ostrzeszowski ⇒ Ostrzeszów miasta: Grabów nad Prosną, Mikstat i Ostrzeszów gminy miejsko-wiejskie: Grabów nad Prosną, Mikstat i Ostrzeszów gminy wiejskie: Czajków, Doruchów, Kobyla Góra i Kraszewice pilski ⇒ Piła miasta: Kaczory, Łobżenica, Miasteczko Krajeńskie, Piła, Ujście, Wyrzysk i Wysoka gmina miejska: Piła gminy miejsko-wiejskie: Kaczory, Łobżenica, Ujście, Miasteczko Krajeńskie, Wyrzysk i Wysoka gminy wiejskie: Białośliwie i Szydłowo pleszewski ⇒ Pleszew miasta: Chocz, Dobrzyca i Pleszew gminy miejsko-wiejskie: Chocz, Dobrzyca i Pleszew gminy wiejskie: Czermin, Gizałki i Gołuchów poznański ⇒ Poznań miasta: Buk, Kostrzyn, Kórnik, Luboń, Mosina, Murowana Goślina, Pobiedziska, Puszczykowo, Stęszew i Swarzędz gminy miejskie: Luboń i Puszczykowo gminy miejsko-wiejskie: Buk, Kostrzyn, Kórnik, Mosina, Murowana Goślina, Pobiedziska, Stęszew i Swarzędz gminy wiejskie: Czerwonak, Dopiewo, Kleszczewo, Komorniki, Rokietnica, Suchy Las i Tarnowo Podgórne rawicki ⇒ Rawicz miasta: Bojanowo, Jutrosin, Miejska Górka i Rawicz gminy miejsko-wiejskie: Bojanowo, Jutrosin, Miejska Górka i Rawicz gmina wiejska: Pakosław słupecki ⇒ Słupca miasta: Słupca i Zagórów gmina miejska: Słupca gmina miejsko-wiejska: Zagórów gminy wiejskie: Lądek, Orchowo, Ostrowite, Powidz, Słupca i Strzałkowo szamotulski ⇒ Szamotuły miasta: Obrzycko, Ostroróg, Pniewy, Szamotuły i Wronki gmina miejska: Obrzycko gminy miejsko-wiejskie: Ostroróg, Pniewy, Szamotuły i Wronki gminy wiejskie: Duszniki, Kaźmierz i Obrzycko średzki ⇒ Środa Wielkopolska miasta: Środa Wielkopolska i Zaniemyśl gminy miejsko-wiejskie: Środa Wielkopolska i Zaniemyśl gminy wiejskie: Dominowo, Krzykosy i Nowe Miasto nad Wartą śremski ⇒ Śrem miasta: Dolsk, Książ Wielkopolski i Śrem gminy miejsko-wiejskie: Dolsk, Książ Wielkopolski i Śrem gmina wiejska: Brodnica turecki ⇒ Turek miasta: Dobra, Tuliszków i Turek gmina miejska: Turek gminy miejsko-wiejskie: Dobra i Tuliszków gminy wiejskie: Brudzew, Kawęczyn, Malanów, Przykona, Turek i Władysławów wągrowiecki ⇒ Wągrowiec miasta: Gołańcz, Mieścisko, Skoki i Wągrowiec gmina miejska: Wągrowiec gminy miejsko-wiejskie: Gołańcz, Mieścisko i Skoki gminy wiejskie: Damasławek, Wapno i Wągrowiec wolsztyński ⇒ Wolsztyn miasto: Wolsztyn gmina miejsko-wiejska: Wolsztyn gminy wiejskie: Przemęt i Siedlec wrzesiński ⇒ Września miasta: Miłosław, Nekla, Pyzdry i Września gminy miejsko-wiejskie: Miłosław, Nekla, Pyzdry i Września gmina wiejska: Kołaczkowo złotowski ⇒ Złotów miasta: Jastrowie, Krajenka, Okonek i Złotów gmina miejska: Złotów gminy miejsko-wiejskie: Jastrowie, Krajenka i Okonek gminy wiejskie: Lipka, Tarnówka, Zakrzewo i Złotów
Zmiany od 1 stycznia 1999 r. prawa miejskie (1 I 2000): Nekla (pow. wrzesiński) (1 I 2014): Dobrzyca (pow. pleszewski) (1 I 2015): Chocz (pow. pleszewski) (1 I 2016): Jaraczewo (pow. jarociński) (1 I 2017): Opatówek (pow. kaliski) (1 I 2021): Budzyń (pow. chodzieski) (1 I 2021): Koźminek (pow. kaliski) (1 I 2022): Kaczory (pow. pilski) (1 I 2023): Miasteczko Krajeńskie (pow. pilski) (1 I 2024): Mieścisko (pow. wągrowiecki) (1 I 2024): Rychtal (pow. kępiński) (1 I 2025): Zaniemyśl (pow. średzki) zmiany granic, legenda (województwa/powiaty/miasta/gminy po lewej zyskały część terytorium, województwa/powiaty/miasta/gminy po prawej straciły część terytorium) granice województw (1 I 2013): lubuskie, pow. zielonogórski (gm. Kargowa) <> pow. wolsztyński (gm. Siedlec) granice powiatów (1 I 2000): pow.gr. Kalisz (m. Kalisz) <> pow. ostrowski (gm. Nowe Skalmierzyce) (1 I 2000): pow. leszczyński (gm. Włoszakowice) <> pow. wolsztyński (gm. Przemęt) (1 I 2002): pow. pilski (gm. Ujście) <> pow. chodzieski (gm. Chodzież)1 (1 I 2002): pow. chodzieski (gm. Chodzież) <> pow. pilski (gm. Ujście)1 (1 I 2005): pow.gr. Poznań (m. Poznań, delegatura Poznań-Nowe Miasto) <> pow. poznański (gm. Mosina) (1 I 2006): pow. koniński (gm. Kramsk) <> pow. kolski (gm. Kościelec) (1 I 2013): pow. jarociński (gm. Żerków) <> pow. pleszewski (gm. Czermin)1 (1 I 2013): pow. pleszewski (gm. Czermin) <> pow. jarociński (gm. Żerków)1 (1 I 2014): pow. jarociński (gm. Jarocin) <> pow. średzki (gm. Nowe Miasto nad Wartą) (1 I 2018): pow. koniński (gm. Stare Miasto) <> pow.gr.Konin (m. Konin) (1 I 2019): pow.gr. Konin (m. Konin) <> pow. koniński (gm. Stare Miasto) granice miast i gmin (1 I 2000): (pow. grodziski) m. Grodzisk Wielkopolski <> gm. Grodzisk Wielkopolski (1 I 2001): (pow. leszczyński) gm. Krzemieniewo <> gm. Rydzyna (1 I 2002): (pow. krotoszyński) m. Kobylin <> gm. Kobylin (1 I 2002): (pow. szamotulski) m. Pniewy <> gm. Pniewy (31 VII 2003): (pow. krotoszyński) m. Kobylin <> gm. Kobylin (1 I 2004): (pow. pilski) m. Ujście <> gm. Ujście (1 I 2004): (pow. średzki) gm. Środa Wielkopolska <> gm. Krzykosy (1 I 2007): (pow. kościański) m. Krzywiń <> gm. Krzywiń (1 I 2008): (pow. czarnkowsko-trzcianecki) m. Czarnków <> gm. Czarnków (1 I 2008): (pow. czarnkowsko-trzcianecki) m. Czarnków <> gm. Lubasz (1 I 2009): (pow. czarnkowsko-trzcianecki) gm. Czarnków <> m. Czarnków (1 I 2009): (pow. nowotomyski) m. Zbąszyń <> gm. Zbąszyń (1 I 2011): (pow. szamotulski) m. Szamotuły <> gm. Szamotuły (1 I 2012): (pow. gostyński) m. Gostyń <> gm. Gostyń (1 I 2012): (pow. pleszewski) m. Pleszew <> gm. Pleszew (1 I 2014): (pow. koniński) m. Kleczew <> gm. Kleczew (1 I 2015): (pow. średzki) gm. Krzykosy <> gm. Środa Wielkopolska (1 I 2015): (pow. jarociński) m. Jarocin <> gm. Jarocin (1 I 2015): (pow. poznański) m. Murowana Goślina <> gm. Murowana Goślina1 (1 I 2015): (pow. poznański) gm. Murowana Goślina <> m. Murowana Goślina1 (1 I 2016): (pow. jarociński) m. Jarocin <> gm. Jarocin (1 I 2017): (pow. czarnkowsko-trzcianecki): m. Czarnków <> gm. Czarnków (1 I 2017): (pow. czarnkowsko-trzcianecki) m. Wieleń <> gm. Wieleń (1 I 2017): (pow. kaliski) m. Opatówek <> gm. Opatówek (1 I 2017): (pow. średzki) m. Środa Wielkopolska <> gm. Środa Wielkopolska (1 I 2018): (pow. jarociński) m. Jarocin <> gm. Jarocin (1 I 2018): (pow. średzki) m. Środa Wielkopolska <> gm. Środa Wielkopolska (1 I 2019): (pow. kościański) m. Kościan <> gm. Kościan (1 I 2019): (pow. rawicki) gm. Pakosław <> gm. Jutrosin (1 I 2019): (pow. rawicki) gm. Pakosław <> gm. Rawicz (1 I 2021): (pow. jarociński) m. Jarocin <> gm. Jarocin (1 I 2021): (pow. rawicki) m. Rawicz <> gm. Rawicz (1 I 2021): (pow. wrzesiński) m. Miłosław <> gm. Miłosław (1 I 2022): (pow. gostyński) m. Poniec <> gm. Poniec (1 I 2022): (pow. kościański) m. Czempiń <> gm. Czempiń (1 I 2023): (pow. jarociński) m. Jarocin <> gm. Jarocin (1 I 2024): (pow. śremski) m. Książ Wielkopolski <> gm. Książ Wielkopolski (1 I 2025): (pow. szamotulski) gm. Kaźmierz <> gm. Szamotuły siedziby miast i gmin (30 XII 1999): (pow. ostrowski) gm. Nowe Skalmierzyce (s. Nowe Skalmierzyce) > gm. Nowe Skalmierzyce (s. Skalmierzyce) uwagi 1 powiaty/gminy wymieniły między sobą fragmenty terenów
Zobacz też
podział administracyjny Polski
Przypisy
Linki zewnętrzne Szczegółowy opis zmian administracyjnych
!