Ryżojad (Dolichonyx oryzivorus) – gatunek małego, wędrownego ptaka z podrodziny ryżojadów (Dolichonychinae) (której jest jedynym przedstawicielem) w rodzinie kacykowatych (Icteridae). Gniazduje w Ameryce Północnej, zimuje w Ameryce Południowej. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.
Systematyka Pewna odmienność ryżojada od pozostałych ptaków z rodziny kacykowatych spowodowała wyodrębnienie dla tego gatunku specjalnej podrodziny ryżojadów (Dolichonychinae). Nie wyróżnia się podgatunków.
Morfologia Wygląd zewnętrzny Dorosłe samce są czarne z kremową czapeczką i białym grzbietem. Dorosła samica ma maskujące, kreskowane jasnobrązowe upierzenie. Rozmiary Długość ciała 16–18 cm. Samce ważą średnio 47 g, samice 37,1 g.
Zasięg występowania Migruje ze swoich terenów lęgowych w Ameryce Północnej (południowa Kanada, północne i środkowe USA) do Ameryki Południowej – południowo-środkowej Brazylii, północnej Argentyny, wschodniej Boliwii i Paragwaju. Sporadycznie zalatuje do Europy Zachodniej.
Środowisko Pierwotnie gatunek zamieszkiwał prerie i inne otwarte obszary gęsto porośnięte trawami. Obecnie gnieździ się również na polach uprawnych.
Zachowanie Głos Samiec śpiewa w locie, jego śpiew sprawia wrażenie bulgoczącego. Pożywienie Żerują na ziemi, zjadają nasiona i owady.
Lęgi Gniazdo Na ziemi, mające postać koszyczka, ukryte w gęstej roślinności. Jaja Lęg składa się z 5–6 jaj. Inkubacja trwa 11–14 dni. Pisklęta Oboje rodzice biorą udział w karmieniu piskląt.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ryżojad od 2025 roku klasyfikowany jest jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened); wcześniej, od 1988 roku był uznawany za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). W 2020 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji lęgowej na 10 milionów osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy. Do głównych zagrożeń należą zmiany w sposobie użytkowania gruntów rolnych (zwłaszcza utrata łąk), zarówno na obszarach lęgowych, jak i zimowiskach, negatywny wpływ pestycydów, a poza obszarami lęgowymi także odłów z przeznaczeniem na handel; na południu USA bywa zabijany jako szkodnik upraw, a na Jamajce poluje się na niego w celach konsumpcyjnych.
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie za:
Bibliografia Martin, S.G., T.A. Gavin. 1995. Bobolink (Dolichonyx oryzivorus). W: The Birds of North America, No. 176 (A. Poole & F. Gill, eds.). The Academy of Natural Sciences, Philadelphia, and The American Ornithologists’ Union, Washington, D.C.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kacykowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza