thumb|240px|Misja STS-120 – Douglas Wheelock podczas pracy w otwartej przestrzeni kosmicznej thumb|240px|Załoga Sojuza TMA-19. Od lewej: Douglas Wheelock, Fiodor Jurczichin i Shannon Walker Douglas Harry „Wheels” Wheelock (ur. 5 maja 1960 w Binghamton) – amerykański astronauta, pilot wojskowy, inżynier, pułkownik United States Army.

Wykształcenie i służba wojskowa 1978 – ukończył szkołę średnią (Windsor Central High School) w Windsor w stanie Nowy Jork. Maj 1983 – ukończył Akademię Wojskową Stanów Zjednoczonych w West Point, uzyskując licencjat w zakresie nauk stosowanych i inżynierii. Następnie w stopniu podporucznika rozpoczął służbę w piechocie US Army. 1984–1992 – po ukończeniu armijnej szkoły lotniczej, we wrześniu 1984 uzyskał kwalifikacje pilota wojskowego. Służył na różnych stanowiskach, m.in. był dowódcą oddziału kawalerii powietrznej w 9. pułku kawalerii (9th Cavalry Regiment). Później został skierowany do dyrekcji lotniczej ds. rozwoju środków walki (Aviation Directorate of Combat Developments), gdzie jako inżynier zajmował się badaniem i wdrożeniem nowych typów uzbrojenia. 1992 – uzyskał magisterium w dziedzinie inżynierii lotniczej w Georgia Institute of Technology w Atlancie. 1993 – otrzymał skierowanie na roczny kurs w Szkole Pilotów Doświadczalnych Marynarki Wojennej. 1994–1996 – po ukończeniu ww. kursu został pilotem doświadczalnym w Technicznym Centrum Doświadczalnym Lotnictwa Sił Lądowych (Army Aviation Technical Test Center). Latając śmigłowcami OH-58D Kiowa i UH-60A/L Black Hawk oraz samolotami RU-21H King Air i C-23 Sherpa, testował m.in. elektroniczne systemy lokalizacji i śledzenia. Później objął stanowisko szefa wydziału w Biurze Narodowego Programu ds. Wywiadu i Walki Elektronicznej (National Program Office for Intelligence and Electronic Warfare). W trakcie służby odbył szkolenie dla żołnierzy wojsk powietrznodesantowych (Army Airborne Course i Air Assault Course) oraz zaliczył kursy wyższe dla oficerów piechoty i lotnictwa. Ponadto ukończył Combined Arms Services Staff School i United States Army Command and General Staff College. Brał udział w operacjach bojowych podczas działań wojennych na Bałkanach i w Afganistanie.

Jako pilot wylatał ponad 7000 godzin za sterami przeszło czterdziestu sześciu typów śmigłowców i samolotów.

Praca w NASA i kariera astronauty Sierpień 1996 – rozpoczął pracę jako inżynier w Centrum Lotów Kosmicznych im. Lyndona B. Johnsona (JSC). Zajmował się testowaniem wyposażenia wahadłowców. 1997 – kierował zespołem ds. integracji urządzeń odpowiadających za połączenie wahadłowca z rosyjską stacją kosmiczną Mir podczas misji STS-86. Jednocześnie pełnił funkcję głównego inżyniera ds. przystosowania osprzętu do technicznych wymogów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). 4 czerwca 1998 – został zakwalifikowany do 17. grupy astronautów NASA. 2000 – po zakończeniu dwuletniego szkolenia podstawowego uzyskał kwalifikacje specjalisty misji. Następnie został skierowany do Biura Astronautów NASA z przydziałem do wydziału ds. Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS Operations Branch), w którym zajmował się integracją rosyjskiego sprzętu i oprogramowania komputerowego z systemami funkcjonującymi na ISS. Wydelegowany do Rosji, ściśle współpracował w Moskwie z RKK Energia przy opracowaniu dwujęzycznych procedur dla załóg ISS. Kierował ponadto wspólnym zespołem rosyjsko-amerykańskim, który na kosmodromie Bajkonur przeprowadzał przegląd techniczny pierwszych czterech bezzałogowych statków towarowych Progress, dostarczających zaopatrzenie na ISS. 2001–2003 – podczas ekspedycji drugiej (147-dniowej) i czwartej (195-dniowej) był członkiem naziemnych ekip wspierających astronautów pracujących na ISS. W sierpniu 2002 objął w Centrum Kontroli Lotów (JSC) w Houston funkcję operatora łączności (CapCom) z załogami przebywającymi na orbicie. W tym okresie przeszedł także szkolenie do pracy w otwartej przestrzeni kosmicznej oraz w zakresie obsługi manipulatora MSS. 2004 – wziął udział w dziesięciodniowej podwodnej misji NEEMO-6 Narodowego Centrum Badań Podmorskich (National Undersea Research Center – NURC). 2005 – pełnił funkcję dyrektora operacyjnego NASA w Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina w podmoskiewskim Gwiezdnym Miasteczku. Odpowiadał za przygotowania astronautów amerykańskich do lotów na Międzynarodową Stację Kosmiczną oraz koordynację współpracy NASA z Roskosmosem. 19 czerwca 2006 – został powołany do załogi wyprawy STS-120 jako specjalista misji. 23 października – 7 listopada 2007 – uczestniczył w locie STS-120 wahadłowca Discovery. 2008 – został wyznaczony do załogi Ekspedycji 24 i Sojuza TMA-19. 15 czerwca – 26 listopada 2010 – uczestniczył jako inżynier pokładowy w Ekspedycji 24, a następnie dowodził Ekspedycją 25.

Odznaczenia i nagrody

Wykaz lotów

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Douglas H. Wheelock Nr Data startu Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania 123 października 20077 listopada 2007STS-120Discovery F-34Specjalista misji (MS-1)15 dni 2 godziny 23 minuty 215 czerwca 201026 listopada 2010Sojuz TMA-19ISS-Ekspedycja 24ISS-Ekspedycja 25Inżynier pokładowyDowódca ISS163 dni 7 godzin 11 minut Łączny czas spędzony w kosmosie – 178 dni 9 godzin 34 minuty

Zobacz też alfabetyczna lista astronautów grupy i oddziały astronautów

Przypisy

Linki zewnętrzne Oficjalna biografia NASA Biogram na stronie Spacefacts

Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point Kategoria:Amerykańscy astronauci Kategoria:Amerykańscy oficerowie Kategoria:Amerykańscy piloci wojskowi Kategoria:Amerykańscy inżynierowie Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Dowódcy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Kategoria:Odznaczeni Defense Superior Service Medal Kategoria:Odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Pochwalnym (USA) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Lot Kosmiczny Kategoria:Odznaczeni Medalem za Osiągnięcie (USA) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi w podboju kosmosu” Kategoria:Odznaczeni Meritorious Service Medal (Stany Zjednoczone) Kategoria:Odznaczeni National Defense Service Medal Kategoria:Odznaczeni medalem NATO Kategoria:Urodzeni w 1960