Horpyna Dońcówna – drugoplanowa bohaterka powieści Ogniem i mieczem Henryka Sienkiewicza.
Opis
Siostra kozackiego pułkownika Dońca i przyjaciółka Bohuna. Znana jako wiedźma zamieszkująca potem w Czarcim Jarze (dzisiejsza dolina Waładynki w Mołdawii).
Według opisu Sienkiewicza była to ogromna dziewka wróżąca z koła młyńskiego. Po zdobyciu Baru, wraz ze służącym jej karłem, opiekowała się ukrywaną Heleną Kurcewiczówną. Bohunowi wywróżyła ślub z kniaziówną i godność hetmana, ostrzegając go też przed Małym rycerzem i tajemniczym zdrajcą. Miała wizje okropności wywołanych powstaniem Chmielnickiego. Zginęła w Czarcim Jarze zastrzelona przez Rzędziana, który podstępem zyskał jej zaufanie.
Imię
Imię Horpyna (ukr. Горпина) jest ukraińską formą łacińskiego imienia Agrypina. Imię to nosiła matka tytułowej bohaterki ważnej dla ukraińskiej kultury sztuki Natałka Połtawka Iwana Kotlarewskiego z 1819 roku.
W przenośni jest to określenie rosłej, mocarnej kobiety o cechach groźnych lub niepokojących (herod-baba)Władysław Kopaliński: Słownik eponimów, czyli wyrazów odimiennych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, s. 123..
Ekranizacje
W filmowej adaptacji Ogniem i mieczem z 1962 roku w roli Horpyny występowała Eleonora Vargas. W filmowej adaptacji Ogniem i mieczem z 1999 roku w tej roli wystąpiła Rusłana Pysanka. Przypisy
Kategoria:Postacie z „Ogniem i mieczem”