Oskar Nikolai Hansen (ur. 12 kwietnia 1922 w Helsinkach, zm. 11 maja 2005 w Warszawie) – polski architekt fińskiego pochodzenia, teoretyk, malarz, rzeźbiarz, pedagog i projektant wnętrz.
Życiorys Syn Hermana Karola oraz Anny Jakowlewny (z domu Zetiłow). Ukończył wileńskie Gimnazjum im. Króla Zygmunta Augusta, a następnie Wydział Mechaniczny w średniej Państwowej Szkole Technicznej im. Marszałka J. Piłsudskiego w Wilnie. Po wojnie studiował na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (dyplom w roku 1951 u Romualda Gutta). W 1948 wyjechał do Paryża gdzie studiował malarstwo u Fernanda Légera. Tam też praktykował architekturę u Pierre’a Jeannereta.
Od roku 1955 był wykładowcą, a od 1967 profesorem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (patrz: Zakłady Artystyczno-Badawcze). Jego dydaktyka oraz teorie, zwłaszcza teoria formy otwartej, wywarły ogromny wpływ na jego studentów, m.in. Krzysztofa Bednarskiego, Grzegorza Kowalskiego, Zbigniewa Frączkiewicza, Zofię Kulik, Elżbietę Cieślar, Emila Cieślara, Wiktora Gutta i innych. W 1957 wystawa indywidualna. Uczestnik Sympozjum Plastycznego Wrocław ’70. W 2005 wystawa retrospektywna „Ku formie otwartej”, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki (Warszawa).
Był twórcą teorii formy otwartej. Opracował urbanistyczną koncepcję rozwoju miast przyszłości („Linearny System Ciągły” (LSC) i „Forma Ciągła”). Teorie Hansena znajdują zastosowanie w BAS (Bergen School of Architecture) w Bergen w Norwegii założonej w 1983 przez jego ucznia Sveina Hatløya.
Był mężem architektki Zofii Garlińskiej-Hansen, z którą poznał się podczas studiów na Wydziale Architektury. Wiele projektów stworzyli wspólnie. Ojciec Alvara Hansena.
Został pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (aleja 53-1-51).
Realizacje i projekty niezrealizowany projekt przebudowy kina Świat w Warszawie (1950); niezrealizowany projekt ratusza dla Warszawy (1952); dachy pawilonu polskiego w Izmirze (z Lechem Tomaszewskim), (1955); mieszkanie w Warszawie (1955); projekt rozbudowy Zachęty (oraz Lech Tomaszewski, Stanisław Zamecznik), (1958); niezrealizowany pomnik obozu koncentracyjnego w Auschwitz (1958); pawilon na międzynarodową wystawę w São Paulo (1959); aranżacja przestrzenna z giętych płyt na II Wystawie Sztuki Nowoczesnej w warszawskiej „Zachęcie” (1958); osiedle im. Słowackiego w Lublinie (LSM) (projekt 1960–1963, realizacja 1964–1966); osiedle Przyczółek Grochowski w Warszawie (LSC) (oraz Zofia Garlińska-Hansen) (projekt 1963); zachodnia część osiedla Torwar (1964–1968) dwa budynki przy ulicy Sanockiej na osiedlu Rakowiec WSM w Warszawie (wraz z Zofią Garlińską-Hansen) (1964); niezrealizowany projekt muzeum sztuki współczesnej dla Skopje (1966); dom własny w Szuminie (1968–1970); pomnik na grobie Władysława Skoczylasa; pomnik na terenie byłego obozu Dulag 121 w Pruszkowie (1990).
Ordery i odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
Nagrody i wyróżnienia Projekt pawilonu na EXPO 1958. I nagroda w konkursie na pomnik Oświęcimski.
Publikacje Jego dwie książki zawierające obserwacje, koncepcje i teorie zostały wydane pośmiertnie w niewielkim nakładzie jako katalogi towarzyszące retrospektywnej wystawie w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta w Warszawie. Od czasu wystawy nie było wznowień.
Zobaczyć Świat, Warszawa 2005. Ku Formie Otwartej, Warszawa 2005.
Galeria
Przyczółek Grochowski
Inne
Zobacz też Trakt Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów w Warszawie
Przypisy
Bibliografia Oskar Hansen Ku formie otwartej, red. Jola Gola, układ graficzny Oskar Hansen, Fundacja Galerii Foksal (Warszawa), Revolver (Frankfurt), Muzeum ASP w Warszawie, 2005. Złota Księga Nauki Polskiej 2000. Naukowcy przełomu wieków (redaktor naczelny Krzysztof Pikoń), Wydawnictwo „Helion”, Gliwice 2001, s. 158
Linki zewnętrzne Biogram w portalu culture.pl – artykuł na stronie ośrodka Brama Grodzka – Teatr NN
Kategoria:Absolwenci Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej Kategoria:Architekci związani z Warszawą Kategoria:Ludzie urodzeni w Helsinkach Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie Kategoria:Polacy pochodzenia fińskiego Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Teoretycy architektury Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Zmarli w 2005