Wojskowa Straż Pożarna, WSP – pododdział jednostki wojskowej, będący umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt jednostką ochrony przeciwpożarowej, funkcjonującą w strukturach Wojskowej Ochrony PrzeciwpożarowejUstawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ().

Podstawy prawne działalności mały|WSP 1. Bazy Lotnictwa Transportowego zabezpiecza przylot statku powietrznego mały|Samochody wojskowych straży pożarnych podczas przejazdu mały|Zabezpieczenie przylotu amerykańskiego transportowca mały|Zawody pożarnicze wojskowych straży pożarnych na szczeblu Sił Zbrojnych RP (2022 r.) – ćwiczenie indywidualne mały|Zawody pożarnicze wojskowych straży pożarnych na szczeblu Sił Zbrojnych RP (2022 r.) – ćwiczenie bojowe Wojskowe straże pożarne tworzone są na podstawie ustawy o ochronie przeciwpożarowej, gdzie w art. 15 wśród jednostek ochrony przeciwpożarowej wymieniono jednostki organizacyjne Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, a także rozporządzenia w sprawie zasad i trybu wykonywania zadań przez Wojskową Ochronę PrzeciwpożarowąRozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 1992 r. w sprawie zasad i trybu wykonywania zadań przez Wojskową Ochronę Przeciwpożarową. (), które wydano na podstawie art. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej.

Ich wyposażenie i strukturę etatową reguluje Decyzja Nr 442/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie funkcjonowania wojskowych straży pożarnych oraz dodatkowego wyposażenia specjalistycznego jednostek organizacyjnych Wojskowej Ochrony PrzeciwpożarowejDecyzja 442/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 grudnia 203 r. w sprawie funkcjonowania wojskowych straży pożarnych oraz dodatkowego wyposażenia specjalistycznego jednostek organizacyjnych Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej (Dz. Urz. MON z 2013 r., poz. 395).

Ponadto, funkcjonowanie wsp regulują takie akty prawne i dokumenty, jak: rozporządzenie w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowejRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej (), Decyzja Nr 323/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie organizacji i funkcjonowania systemu ratowniczego w resorcie obrony narodowejDecyzja 323/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 1 grudnia 2003 r. w sprawie organizacji i funkcjonowania systemu ratowniczego w resorcie obrony narodowej (Dz. Urz. MON nr 19, poz. 202) oraz Instrukcja o ochronie przeciwpożarowej w resorcie obrony narodowej.

Zadania Wojskowe straże pożarne funkcjonują w strukturach Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej na podstawie art. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r, o Państwowej Straży PożarnejUstawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (). i realizują zadania określone w Instrukcji o ochronie przeciwpożarowej w resorcie obrony narodowej, do których m.in. należą:

organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych, likwidacji miejscowych zagrożeń w rejonach własnych i pomocy wzajemnej, udział w akcjach ratowniczych organizowanych i prowadzonych przez jednostki organizacyjne PSP w rejonach pomocy wzajemnej, zabezpieczanie procesów technologicznych (np.: zabezpieczanie operacji na lotnisku, strzelań i ćwiczeń na poligonach, przyjmowania i wydawania środków bojowych oraz materiałów pędnych i smarów) prowadzonych w jednostce wojskowej, utrzymanie gotowości operacyjnej do prowadzenia działań ratowniczych, współdziałanie z innymi podmiotami i służbami ratowniczymi w zakresie prowadzenia działań ratowniczych, prowadzenie działań ratowniczych zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami, organizowanie i prowadzenie ciągłego procesu szkolenia i doskonalenia zawodowego stanów osobowych WSP w celu utrzymania wymaganego poziomu wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych.

Działalność W Siłach Zbrojnych RP funkcjonuje 91 wojskowych straży pożarnych.

Stan osobowy W wojskowych strażach pożarnych mogą pełnić służbę żołnierze, funkcjonariusze PSP oraz mogą być zatrudnieni pracownicy resortu obrony narodowej. Liczba strażaków pełniących służbę i zatrudnionych w wojskowych strażach pożarnych wynosi ok. 2500.

Żołnierze, funkcjonariusze PSP i pracownicy pełniący służbę lub zatrudnieni w wsp posiadają status „strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej” w myśl art. 16a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, zatem podlegają szczególnym obowiązkom wynikającym z charakteru służby (pracy), a także muszą posiadać odpowiednie wykształcenie, stan zdrowia i kwalifikacje zawodowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie wymagań kwalifikacyjnych oraz szkoleń dla strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Funkcjonariusze Państwowej Straży Pożarnej mogą zostać wyznaczeni do służby w strukturach Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej za ich zgodą przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Na stanowiska w wojskowej straży pożarnej mianuje właściwy terytorialnie szef delegatury WOP, po uzgodnieniu z dowódcą jednostki wojskowej, w strukturach której dana wsp funkcjonuje. Ponadto, mianowanie to może nastąpić po uprzednim wystąpieniu Szefa WOP do Komendanta Głównego PSP o wyrażenie zgody na pełnienie służby danego strażaka w strukturach WOPRozporządzenie Ministrów Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych z dnia 29 lipca 1992 r. w sprawie strażaków Państwowej Straży Pożarnej wyznaczonych do służby w Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej. ().

Rejony działań mały|Zawody pożarnicze wojskowych straży pożarnych na szczeblu Sił Zbrojnych RP (2022 r.) – ćwiczenie bojoweWojskowe straże pożarne działają: w rejonach własnych tj. na terenach jednostek wojskowych, w których zostały utworzone, na terenach jednostek i instytucji wojskowych garnizonu, w rejonach pomocy wzajemnej tj. poza terenami jednostek wojskowych, w których zostały utworzone, w rejonach działania określonych dla wojskowych straży pożarnych funkcjonujących w KSRGProjekt „Instrukcji o ochronie przeciwpożarowej w resorcie obrony narodowej” (dostęp: 09.02.2023 r.). Granice rejonu pomocy wzajemnej ustalają właściwi miejscowo szefowie delegatur WOP w porozumieniu z dowódcami jednostek wojskowych, w których funkcjonują wsp oraz komendantami powiatowymi (miejskimi) PSP. Zgodnie z przepisami, rejonów pomocy wzajemnej nie ustala się dla wsp utworzonych w składach amunicji, materiałów wybuchowych i paliw płynnych oraz w jednostkach rakietowych, jednakże straże te mają obowiązek przystąpienia do działań ratowniczych poza własnym rejonem działania na wezwanie PSP lub samodzielnie. Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy Wojskowe straże pożarne mogą być włączane do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego decyzją Komendanta Głównego PSP, której podstawą jest trójstronne porozumienie zawarte pomiędzy dowódcą jednostki wojskowej, w której funkcjonuje straż, właściwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej oraz szefem delegatury Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej.

Obecnie, w systemie działają 23 wojskowe straże pożarne, tj.: +Lp.Jednostka wojskowaData włączeniawojewództwopowiat1.18. batalion powietrznodesantowy Bielsko-Biała 19.10.2015 r.śląskiem. Bielsko-Biała2.Komenda Portu Wojennego Świnoujście 19.10.2015 r.zachodniopomorskiem. Świnoujście3.7. Brygada Obrony Wybrzeża Słupsk - Trzebiatów 19.10.2015 r.zachodniopomorskiegryficki4.104. batalion logistyczny Wałcz 19.10.2015 r.zachodniopomorskiewałecki5.Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki Zegrze 19.10.2015 r.mazowieckielegionowski6.4. pułk przeciwlotniczy Czerwieńsk 19.10.2015 r.lubuskiezielonogórski7.20. Brygada Zmechanizowana Morąg 04.05.2016 r.warmińsko-mazurskieostródzki8.20. Brygada Zmechanizowana Bartoszyce 04.05.2016 r.warmińsko-mazurskiebartoszycki9.15. Brygada Zmechanizowana Orzysz 01.12.2016 r.warmińsko-mazurskiepiski10.15. Brygada Zmechanizowana Giżycko 01.12.2016 r.warmińsko-mazurskiegiżycki11.9. Brygada Kawalerii Pancernej Braniewo 01.05.2017 r.warmińsko-mazurskiebraniewski12.11. pułk artylerii Węgorzewo 01.05.2017 r.warmińsko-mazurskiewęgorzewski13.6. Wojskowy Oddział Gospodarczy Ustka - Grupa Zabezpieczenia Czarne 15.12.2017 r.pomorskieczłuchowski14.Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej w Ustce 15.12.2017 r.pomorskiesłupski15.12. Brygada Zmechanizowana Szczecin 01.05.2018 r.zachodniopomorskiestargardzki16.Ośrodek Szkolenia Poligonowego Wojsk Specjalnych Strzepcz 14.12.2018 r.pomorskiewejherowski17.15. pułk przeciwlotniczy Gołdap 27.06.2019 r.warmińsko-mazurskiegołdapski18.10. Brygada Kawalerii Pancernej Świętoszów 27.06.2019 r.dolnośląskiebolesławiecki19.Jednostka Wojskowa Komandosów 23.12.2019 r.śląskielubliniecki20.17. Brygada Zmechanizowana Międzyrzecz 11.11.2020 r.lubuskiemiędzyrzecki21.Batalion Ochrony Bazy w Redzikowie 01.05.2021 r.pomorskiesłupski22.2. Brygada Zmechanizowana w Złocieńcu 06.12.2021 r.zachodniopomorskiedrawski23.16. batalion powietrznodesantowy w Krakowie 01.05.2023 r.małopolskiem. Kraków24.38. Dywizjon Zabezpieczenia Obrony Powietrznej w Bielicach 29.01.2024 r.mazowieckiesochaczewski

Wyposażenie straży Wyposażenie wojskowych straży pożarnych jest zbliżone do wyposażenia podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, a określa je Decyzja nr 442/MON Ministra Obrony Narodowej w sprawie funkcjonowania wojskowych straży pożarnych oraz dodatkowego wyposażenia specjalistycznego jednostek organizacyjnych Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej. Zasadniczymi elementami wyposażenia wsp są:

pojazdy pożarnicze, pompy pożarnicze, przyczepy wężowe, środki ochrony indywidualnej, ubrania i wyposażenie ochronne, podręczny sprzęt gaśniczy i środki gaśnicze, armatura i osprzęt pożarniczy, sprzęt ratowniczy, sprzęt sanitarno-reanimacyjny, sprzęt oświetleniowy, sygnalizacyjny i łączności radiowej, sprzęt do usuwania skutków katastrof ekologicznych, pozostały sprzęt.

Nadzór nad działalnością W celu dokonania oceny stopnia wyszkolenia strażaków oraz przygotowania wojskowej straży pożarnej do podejmowania i prowadzenia czynności ratowniczych, delegatury WOP przeprowadzają kontrole gotowości operacyjnej. Każda wsp poddawana jest kontroli co najmniej raz w roku. Sprawdziany te mają charakter niezapowiedziany, a mogą być przeprowadzane wyłącznie przez osoby posiadające aktualne upoważnienie do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych wydane przez Szefa WOP. Zakres tematyczny kontroli obejmuje następujące działy:

Alarmowanie. Gotowość ratowników. Przygotowanie zawodowe strażaków wsp (część teoretyczna i praktyczna). Gotowość działania urządzeń i systemów łączności. Miejsce pełnienia służby wsp. Gotowość pojazdów i sprzętu silnikowego. Prawidłowość prowadzenia dokumentacji szkolenia. Dokumentacja i wyposażenie punktu alarmowania wsp. System Informatyczny Wspomagania Decyzji WOP.

Zawody pożarnicze Raz w roku, w celu indywidualnego i zespołowego sprawdzenia wyszkolenia strażaków wsp, organizuje się zawody pożarnicze. Udział w zawodach pożarniczych jest obowiązkiem każdej wsp.

Zawody przeprowadza się w każdym roku kalendarzowym na dwóch poziomach w miesiącach:

poziom I (kwiecień-lipiec) - na szczeblu delegatury WOP - dla wszystkich wsp z rejonu działania delegatury WOP,

poziom II (wrzesień) - na szczeblu Sił Zbrojnych RP - dla wsp, które uzyskały najlepszy wynik oraz dla strażaków, którzy uzyskali najlepsze wyniki w ćwiczeniu indywidualnym podczas zawodów poziomu I z rejonów poszczególnych delegatur WOP.

Zawody II poziomu przeprowadzane są na bazie Szkoły Specjalistów Pożarnictwa w Centrum Szkolenia Logistyki.

W zawodach biorą udział zastępy pożarnicze składające się z: dowódcy zastępu, mechanika, przodownika i pomocnika roty I, przodownika i pomocnika roty II oraz opcjonalnie rezerwowego. Biorą one udział w następujących konkurencjach:

egzamin teoretyczny (cały zastęp włącznie z zawodnikiem rezerwowym), ćwiczenie zespołowe (dowódca zastępu z rotą I i II), ćwiczenie indywidualne (dwóch wybranych strażaków),