Krzysztof Symcha KellerUrodzony jako Krzysztof Skowroński, w latach 90. dokonał urzędowej zmiany nazwiska, przyjmując panieńskie nazwisko swojej matki. (ur. 6 czerwca 1963 w Łodzi) – polski chazan i działacz społeczności żydowskiej. Były Przewodniczący Rady Religijnej Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP oraz były przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi.
Życiorys Naukę prowadzenia modlitw pobierał początkowo u głównego kantora łódzkiej synagogi Izaaka Froimowskiego. W latach 1988–1992 studiował w szkołach religijnych w Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Asystował żonie Małgorzacie, akompaniującej na fortepianie podczas tras koncertowych rabinowi Shlomo Carlebachowi w Polsce i Nowym Jorku.
Wiele lat zasiadał w Zarządzie Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi, początkowo pełniąc funkcję zastępcy przewodniczącego, a następnie przewodniczącego. Jest przewodniczącym Rady Religijnej Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP. Od 23 lutego 2008 członek Rabinatu Rzeczypospolitej Polskiej.
Symcha Keller w prowadzeniu modlitw opiera się na tradycyjnej, mistycznej oprawie muzycznej. Duży nacisk kładzie na muzykę chasydzką, anonimowych kompozytorów z małych miasteczek, które były centrami chasydyzmu w XVIII i XIX wieku. Rzadko koncertuje publicznie, z wyjątkiem uroczystości o charakterze religijnym. Prowadził modlitwy m.in. w czasie pielgrzymek papieża Jana Pawła II i Benedykta XVI do Polski, w czasie obchodów 60. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim i 60. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau.
Symcha Keller nagrał pięć albumów , w których przeważa muzyka chasydzka i synagogalna. Jego debiutem była płyta „Szabat - The Shabat Day” (1991), nagrana wspólnie z ówczesną żoną Małgorzata Burzyńska-Keller (wykonująca śpiew w pieśni „Chidusz” oraz odpowiedzialna za aranżację i instrumenty klawiszowe), wydana przez wytwórnię fonograficzną JAM (CD 1991).
Pełnił funkcję prezesa Gminy Wyznaniowej Żydowskiej do 2015 roku. Po długiej przerwie artysta powrócił z albumem „Bramy / The Gates” (2017) — dwupłytowym projektem łączącym tradycyjne pieśni chasydzkie z nowoczesnymi aranżacjami muzycznymi. Kolejnym albumem jest „Chojze – Widzący z Lublina” (2019), zawierającym oryginalne chasydzkie nigguny, nagrany bez użycia instrumentów elektrycznych i silnie nawiązujący do duchowej historii Lublina.
W grudniu 2021 ukazała się płyta „Chasydzka droga, z Lublina do Kocka”, która stanowi kontynuację tryptyku muzycznego, eksplorując duchowe nauki i tradycje chasydzkie związane z rabinami. Ostatnim albumem jest wydanie specjalne „Mayn Shtetl Kotsk” (marzec 2022), nagrany a cappella projekt inspirowany muzyką chasydzką i tradycją śpiewu z dawnych dworów chasydzkich, powstały z okazji publikacji książki o fenomene miasta Kock.
W 2002 wraz z Ryszardem Bonisławskim wydał album pt. Łódzkie judaika na starych pocztówkach.
Współpracuje jako wykładowca historii Żydów w Polsce z wieloma instytucjami, takimi jak Instytut Shem Olam, Instytut Jad Waszem w Jerozolimie oraz Światową Organizacją Chasydów z Aleksandrowa. W 2017 roku nagrał płytę „Bramy”.
Był mężem Małgorzaty Burzyńskiej-Keller.
Ordery i odznaczenia Odznaka „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” (2009) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w działalności na rzecz dialogu polsko-żydowskiego (15 grudnia 2009)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 grudnia 2009 r. o nadaniu orderów (). Odznaka Honorowa „Bene Merito” (18 listopada 2021)Decyzja nr 129 Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 18 listopada 2021 r. w sprawie nadania Odznaki Honorowej „Bene merito”. Medal 600-lecia Łodzi (2023).
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Bene Merito Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Łodzi” Kategoria:Polscy chazani Kategoria:Polscy działacze społeczności żydowskiej Kategoria:Urodzeni w 1963