Piotrowice koło Karwiny (cz. , niem. Petrowitz bei Freistadt) – wieś gminna i gmina w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego. Jest to druga pod względem liczby mieszkańców gmina w kraju bez praw miejskich (jako miasteczko lub miasto). Przez gminę przepływa rzeka Pietrówka, która na jej obszarze uchodzi do Olzy. Na zachodzie sąsiaduje z Dziećmorowicami, na południu z Karwiną, a na wschodzie i północy z Polską.

Podział administracyjny Gmina Piotrowice koło Karwiny składa się z czterech części i gmin katastralnych: Piotrowice koło Karwiny – położona w centralnej części gminy, na Wysoczyźnie Kończyckiej, ma powierzchnię 882,89 ha (43,1% obszaru całej gminy). W 2001 mieszkało tu 1993 z 4517 osób zamieszkujących całą gminę. Marklowice Dolne (cz. Dolní Marklovice) – położona we wschodniej części, na Wysoczyźnie Kończyckiej, ma powierzchnię 493,43 ha (24,1% obszaru gminy). W 2001 mieszkało tu 1371 osób. Pierstna (cz. Prstná) – położona w północnej części gminy, na Płaskowyżu Rybnickim, ma powierzchnię 366,56 ha (17,9% obszaru gminy). W 2001 mieszkało tu 419 osób. Zawada (cz. Závada), gm. katastralna Závada nad Olší (Zawada nad Olzą) – położona w zachodniej części gminy, na Wysoczyźnie Kończyckiej, ma powierzchnię 304,11 ha (14,9% obszaru gminy). W 2001 mieszkało tu 734 osoby.

Historia Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana w 1335 roku, w sprawozdaniu z poboru świętopietrza diecezji wrocławskiej na rzecz Watykanu sporządzonego przez nuncjusza papieskiego Galharda z Cahors wśród 10 parafii archiprezbiteratu w Cieszynie jako villa Petri (należy odrzucić datację pierwszej wzmianki na 1305 roku, gdyż w Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis w okolicy nie występuje wieś o nazwie Petri villa). Wieś politycznie znajdowała się wówczas w granicach piastowskiego księstwa cieszyńskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

Miejscowa parafia katolicka pw. św. Marcina Biskupa i Wyznawcy musiała więc powstać przed 1335. Została ponownie wymieniona w podobnym spisie sporządzonym przez archidiakona opolskiego Mikołaja Wolffa w 1447 pod nazwą Petirsdorff.

W 1855 w Piotrowicach powstała stacja kolejowa na linii Kolei Północnej. W 1869 roku miejscowość liczy 903 mieszkańców.

Według austriackiego spisu ludności z 1910 miejscowości Piotrowice miały 1444 mieszkańców, z czego 1408 było zameldowanych na stałe, 1257 (89,3%) było polsko-, 115 (8,2%) niemiecko- a 36 (2,5%) czeskojęzycznymi, 1410 (97,6%) było katolikami, 20 (1,4%) ewangelikami a 14 (1%) wyznawcami judaizmu.

W 1920 miejscowość znalazła się w granicach Czechosłowacji jako Petrovice, w latach 1938–1939 w granicach Polski (Zaolzie). W czasie kampanii wrześniowej zajęta przez wojska niemieckie i włączona do III Rzeszy. Wieś została zajęta przez Armię Czerwoną w 1945 roku i ponownie wróciła w granice Czechosłowacji. W 1952 połączono ją z Marklowicami Dolnymi, Pierstną i Zawadą i przemianowano na Piotrowice koło Karwiny.

Ludność Według austriackiego spisu ludności z 1910 miejscowości Piotrowice (Piotrowice koło Karwiny), Marklowice Dolne, Piersna i Zawada miały łącznie 3696 mieszkańców, z czego 3516 było zameldowanych na stałe, 3311 (94,2%) było polsko-, 148 (4,2%) niemiecko- a 57 (1,6%) czeskojęzycznymi, 3618 (97,9%) było katolikami, 36 (1%) ewangelikami, 4 (0,1%) kalwinistami, 36 (1%) wyznawcami judaizmu, zaś 2 osoby były innej religii lub wyznaniaLudwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien, Troppau 1912..

W 2001 roku 16,2% populacji gminy stanowili Polacy, kolejnymi pod względem wielkości mniejszościami byli Słowacy (3%), potem Ślązacy (1,1%) i Morawianie (0,4%).

Transport W miejscowości znajduje się graniczna stacja kolejowa Petrovice u Karviné.

Architektura mały|Siedziba urzędu gminy mały|Pałacyk Marii Luizy hr. Larisch

Zabytki w gminie Grupa posągów Piety kościół św. Marcina z 1789 roku (Petrovice) krzyż kamienny z 1858 roku (Petrovice) kaplica św. Jana Nepomucena z 1862 roku (Závada) pomnik czechosłowackich pilotów (Závada) drewniany kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z 1739 roku (Dolní Marklovice) pomnik św. Wacława z 1929 roku (Dolní Marklovice) pałacyk Marii Luizy hr. LarischŻelazny Szlak Rowerowy i czeska "dziesiątka" - Śląsk Cieszyński na weekend mały|Zameczek Petrovice - brama wjazdowa

Kultura Koło PZKO mały|Siedziba PZKO Miejscowe Koło Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego zostało założone 27 listopada 1947, a jego pierwszym prezesem został Erwin Hołek. Koło posiadało trzy sekcje (teatralną, sportową i śpiewaczą) i prowadziło działalność w sali karczmy „Urbańczykówka”, a od 1951 w budynku tzw. „Tirasówki” (rozebranym w 2015). W ramach koła działał też chór mieszany „Hejnał” i kierowany przez Leona Janiurka chór męski „Zgoda”. Od 1966 roku PZKO mieściło się w drewnianym baraku dawnej fabryki chemicznej i przylegającym do niego parku, budynek i park już nie istnieją. Uroczyste otwarcie dzisiejszego Domu PZKO w centrum wsi odbyło się 16 października 1976. Jest on własnością wsi Piotrowice koło KarwinyMiejscowe Koło PZKO w Piotrowicach. Turystyka Przez miejscowość przechodzą trasy rowerowe: "Szlak Zamków nad Piotrówką" – Kończyce Wielkie – Kończyce Małe – Zebrzydowice – Marklowice Górne – Marklowice Dolne – Pierstna – Piotrowice koło Karwiny – Skrbeńsko – Gołkowice (25 km) trasa rowerowa gminy Piotrowice koło Karwiny (8,6 km) czeska trasa rowerowa nr 6097 – Marklowice Dolne – Karwina – Olbrachcice (18 km) Żelazny Szlak Rowerowy (43 km)

Zobacz też Byłe przejście graniczne Petrovice u Karviné – Jastrzębie Ruptawa – Kempy Przejście graniczne Zebrzydowice-Petrovice u Karviné

Przypisy

Kategoria:Gminy w powiecie Karwina