Fiodor Sołogub (, właściwie Fiodor Kuźmicz Tietiernikow (ros. Фёдор Кузьмич Тетерников); ur. w Petersburgu, zm. 5 grudnia 1927 w Leningradzie) – rosyjski pisarz, jeden z przedstawicieli dekadentyzmu, symbolizmu (łączonego z tradycjami realizmu prozy rosyjskiej) i fin de siècle, a także tłumacz, teoretyk sztuki i nauczyciel.
Życiorys Debiutował w 1884 roku. We wczesnej twórczości pisał wiersze, o wiele większą sławę przyniosły mu jednak późniejsze utwory prozatorskie.
Jego stosunek do wydarzeń rewolucyjnych w Rosji jest niejednoznaczny – np. według Tadeusza Klimowicza wbrew powszechnemu entuzjazmowi potępiał rewolucję lutową, a następnie też i przewrót bolszewicki. Konsekwencją tego było funkcjonowanie w realiach ówczesnej Rosji w sposób adekwatny do emigracji wewnętrznej.
Był związany z dekadencką filozofią pesymizmu i egzystencjalnego zagubienia, jednocześnie deklarował więź z symbolistycznym kultem sztuki. W swojej twórczości porusza często, wręcz obsesyjnie, tematykę śmierci, samotności, strachu, a jednocześnie stosuje skomplikowane symbole, dąży do estetyzacji sztuki. Wobec wszechogarniającego świata zła w swoich utworach przywołuje jako kontrast i przeciwwagę krainy słodkich, czarujących, zniewalających legend, przepięknych marzeń i ulotnych fantazji.
Najbardziej znane dzieła Sołoguba to m.in. powieści (Mały bies – 1905), dramaty symbolistyczne (Chwała śmierci – 1907) i opowiadania (np. Maleńki człowiek).
Wybrana twórczość Powieści 1895 – Ciężkie sny lub Męczące sny (ros. Тяжёлые сны) 1905 – Mały bies (ros. Мелкий бес) 1907-1914 – Tworimaja legienda (ros. Творимая легенда) 1912 – Słaszcze jada (ros. Слаще яда) 1922 – Zaklinatielnica zmiej (ros. Заклинательница змей)
Zbiory opowiadań 1896 – Tieni (ros. Тени) 1904 – Żądło śmierci (ros. Жало Смерти) 1905 – Kniga skazok (ros. Книга сказок) 1906 – Politiczeskije skazoczki (ros. Политические сказочки) 1907 – Istlewajuszczije licziny (ros. Истлевающие личины) 1908 – Kniga razłuk (ros. Книга разлук) 1909 – Kniga oczarowanij (ros. Книга очарований) 1911 – Kniga priewraszczenij (ros. Книга превращений) 1912 – Kniga striemlenij (ros. Книга стремлений) 1913 – Nieutolimoje (ros. Неутолимое) 1915 – Aryj god (ros. Ярый год) 1918: Slepaja baboczka (ros. Слепая бабочка) Pomnisz, nie zabudiesz i drugije rasskazy (ros. Помнишь, не забудешь и другие рассказы) 1921: Socztionnyje dni (ros. Сочтённые дни) Carica pocełujew (ros. Царица поцелуев)
Zbiory wierszy 1896: Stichi. Kniga pierwaja (ros. Стихи. Книга первая) Stichi. Kniga wtoraja (ros. Стихи. Книга вторая) 1904: Stichi. Kniga trietja (ros. Стихи. Книга третья) Stichi. Kniga czetwiortaja (ros. Стихи. Книга четвёртая) 1906 – Rodinie. Stichi. Kniga piataja (ros. Родине. Стихи. Книга пятая) 1907 – Zmij. Stichi. Kniga szestaja (ros. Змий. Стихи. Книга шестая) 1908 – Pol Wierlen. Stichi, izbrannyje i pieriewiedionnyje Fiodorom Sołogubom: Sied’maja kniga stichow (ros. Поль Верлен. Стихи, избранные и переведённые Фёдором Сологубом: Седьмая книга стихов) 1908 – Płamiennyj krug. Stichi. Kniga wos’maja (ros. Пламенный круг. Стихи. Книга восьмая) 1913: Łazurnyje gory (ros. Лазурные горы) Woschożdienija (ros. Восхождения) Smieinyje oczi (ros. Змеиные очи) Żemczużnyje swietiła (ros. Жемчужные светила) 1914 – Oczarowanija ziemli (ros. Очарования земли) 1915: Wojna (ros. Война) Ziemla rodnaja (ros. Земля родная) 1917 – Ałyj mak (ros. Алый мак) 1921: Fimiamy (ros. Фимиамы) Odna lubow''' (ros. Одна любовь) Niebo gołuboje (ros. Небо голубое) Sobornyj błagowiest (ros. Соборный благовест) 1922: Kostior dorożnyj (ros. Костёр дорожный) Swiriel. Russkije bierżeriety (ros. Свирель. Русские бержереты) Czarodiejnaja czasza (ros. Чародейная чаша) 1923 – Wielikij Błagowiest (ros. Великий благовест)
Dramaty 1906: Liturgija Mnie (ros. Литургия Мне) Dar mądrych pszczół (ros. Дар мудрых пчёл) 1907: Pobieda Smierti (ros. Победа Смерти) Lubwi (ros. Любви) 1908: Wan’ka Klucznik i Paż Żean (ros. Ванька Ключник и Паж Жеан) Nocznyje plaski (ros. Ночные пляски) 1909 – Miełkij bies (ros. Мелкий бес) 1910 – Założniki żyzni (ros. Заложники жизни) 1912: Mieczta-pobieditielnica (ros. Мечта-победительница) Wojna i mir (ros. Война и мир) 1914: Lubow’ nad biezdnami (ros. Любовь над безднами) Prowody (ros. Проводы) 1915 – Kamien’, broszennyj w wodu (Siemja Woroncowych) (ros. Камень, брошенный в воду (Семья Воронцовых)) 1916 – Uzor iz roz (ros. Узор из роз) 1917 – Lubow’ i wienost' (ros. Любовь и верность'')
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Dzieła Fiodora Sołoguba w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Pisarze rosyjskojęzyczni Kategoria:Rosyjscy dramaturdzy XIX wieku Kategoria:Rosyjscy dramaturdzy XX wieku Kategoria:Rosyjscy poeci XIX wieku Kategoria:Rosyjscy poeci XX wieku Kategoria:Rosyjscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Rosyjscy prozaicy XX wieku Kategoria:Symboliści (pisarze) Kategoria:Teoretycy sztuki Kategoria:Urodzeni w 1863 Kategoria:Zmarli w 1927