Charakterystyka światła nawigacyjnego – zespół łatwych do zaobserwowania cech pozwalający na odróżnienie jednego światła nawigacyjnego od innych (na jego identyfikację).

Najważniejszymi cechami światła są: Rodzaj – sposób, w jaki ono świeci, Okres – czas (podawany w sekundach, w którym światło przechodzi przez wszystkie różniące się fazy. Po zakończeniu jednego okresu (zwanego też cyklem) rozpoczyna się kolejny z identycznymi fazami, Barwa – kolor, jaki światło emituje.

Rodzaje świateł Najogólniej można wyróżnić następujące rodzaje świateł: stałe (ang.: Fixed) - światło nie zmieniające się w czasie (przy tym rodzaju światła trudno mówić o okresie, a faza jest tylko jedna). rytmiczne (ang.: Rythmic) - fazy świecenia i fazy zaciemnienia następują po sobie. Wśród tego rodzaju wyróżnić można trzy podrodzaje: światła przerywane (ang.: Occulting) - informację niesie zaciemnienie, pojedyncze lub w grupach o równym czasie zaciemnienia, przy czym ogólny czas świecenia w cyklu jest dłuższy od ogólnego czasu zaciemnienia, izofazowe (ang.: Izophase) - obie fazy (świecenia i zaciemnienia) są równej długości. światła w których czas świecenia jest krótszy od czasu zaciemnienia (informację niesie faza świecenia): błyskowe (ang.: Flashing) - blaski w ilości mniejszej niż 50 na minutę migające (ang.: Quick) - błyski powtarzają się z częstotliwością 50-80 na minutę szybko migające (ang.: Very quick) - błyski z częstotliwością 80-160 na minutę ultraszybko migające (ang.: Ultra quick) - błyski częściej niż 160 razy na minutę kodowe Morse'a (ang.: Morse Code) - światło emituje znak(i) alfabetu Morse'a rozbłyskowe (ang.: Fixed and flashing) - światło stałe wzmacniane rozbłyskami o większym natężeniu zmienne lub zmiennobarwne (ang.: Alternating) - poszczególne fazy różnią się barwą emitowanego światła.

W poszczególnych rodzajach świateł fazy zaciemnienia lub światła mogą być zestawiane w proste grupy (ang.: Group) lub grupy złożone (ang.: Composite group), czy też podstawowa charakterystyka może być przerywana (ang.: Interrupted. W efekcie stosowane są następujące rodzaje świateł:

typ światła podtyp światła rodzaj światła oznaczenie (przykładowe) opis diagramprzykładowa wizualizacja nazwa polska nazwa angielska polskie angielskieoznaczeniewygląd STAŁE STAŁE Stałe Fixed S F Światło nie zmieniające barwy ani natężenia 211 px F R RYTMICZNE PRZERYWANE Przerywane Occulting P Oc Światło w regularnych odstępach czasu gasnące. (przy czym ogólny czas świecenia jest dłuższy od ogólnego czasu zaciemnienia) 211 px Oc R 6s Przerywane grupowe Group occulting P(2) Oc(2) Światło, w którym (w tym przykładzie: dwa) zaciemnienia występują w grupie przedzielonej dłuższym okresem świecenia. 211 px Oc(2) G 8s Przerywane złożone Composite group occulting P(3+4) Oc(3+4) Światło, w którym (tu: trzy) zaciemnienia występują w grupie przedzielonej dłuższym okresem świecenia, a po nim następuje grupa (tu: czterech) zaciemnień. 211 px Oc(3+4) W 18s IZOFAZOWE Izofazowe Izophase I Iso Światło, w którym fazy świecenia i zaciemnienia są równie długie. 211 pxIso R 4s Plik:Light Code Iso R 4s.gif BŁYSKOWE Blaskowe Long flashing LFl Światło z regularnie powtarzającymi się blaskami, gdzie faza świecenia trwa dłużej niż 2 sekundy 211 px LFl W 10s Błyskowe Flashing Bl Fl Światło z regularnie powtarzającymi się błyskami trwającymi krócej niż 2 sekundy, równe sobie, lecz wyraźnie krótsze niż czas trwania ciemności; okres równy lub dłuższy od 1,5 sekundy 211 px Fl G 5s Błyskowe grupowe Group flashing Bl(3) Fl(3) Światło, gdzie (tu: trzy) błyski występują w grupie przedzielonej dłuższą fazą ciemności. 211 px Fl(3) R 15s Błyskowe złożone Composite group flashing Bl(3+2) Fl(3+2) Światło, gdzie (tu: trzy) błyski występują w grupie przedzielonej dłuższym okresem zaciemnienia, po którym następuje grupa (tu: dwóch) blasków. 211 px Fl(2+1) W 15s MIGAJĄCE Migające Quick M Q Światło z regularnie powtarzającymi się mignięciami (w ilości 50-80 / min) 211 px Q W Migające grupowe Group quick M(9) Q(9) Światło, gdzie (tu: dziewięć) mignięć występuje w grupie przedzielonej dłuższą fazą ciemności. 211 px Q(3) G 9s Migające przerywane Interrupted quick MP IQ Światło, gdzie po sekwencji co najmniej 8 mignięć następuje zaciemnienie trwające nie krócej niż 3 sekundy 211 px IQ R 14s SZYBKO MIGAJĄCE Szybko migające Very quick MV VQ Światło z regularnie powtarzającymi się mignięciami (w ilości 80-160 na minutę) 211 px VQ W Szybko migające grupowe Group very quick MV(3) VQ(3) Światło, gdzie (tu: trzy) szybkie błyski występuje w grupie przedzielonej dłuższą fazą ciemności. 211 px VQ(3) G 4s Szybko migające przerywane Interrupted very quick MVP IVQ Światło szybko migające, w którym po co najmniej 8 błyskach następuje zaciemnienie, trwające nie krócej niż 3 sekundy. 211 px IVQ R 9s ULTRASZYBKO MIGAJĄCE(bardzo szybko migające) Ultraszybko migające Ultra quick UQ Światło z mignięciami w ilości nie mniejszej niż 160 na minutę 211 px UQ W Ultraszybko migające przerywane Interrupted ultra quick IUQ Światło w postaci regularnie powtarzanych mignięć co najmniej 160 razy na minutę, przerywane regularnie powtarzającymi się zaciemnieniami. 211 px IUQ R 6s MORSE'A Kodowe Morse'a Morse code Mo(K) Mo(K) Światło składające się z dwóch rodzajów świeceń - odpowiadających kropkom i kreskom alfabetu Morse'a - tak pogrupowanych, że tworzą jedną lub więcej liter lub cyfr tego alfabetu. Nadawane znaki podane są w nawiasie. Stosowane są tylko znaki międzynarodowe. 211 px Mo(K) G 6s ROZBŁYSKOWE Rozbłyskowe Fixed and flashing R FFl Światło stałe z błyskami o większym natężeniu 211 px FFl Y 5s Rozbłyskowe (grupowe) Fixed and group flashing R(2) FFL(2) Światło stałe z błyskami o większym natężeniu, po (tu: dwa) rozbłyski w grupie 211 px ZMIENNE ZMIENNE Zmienne Alternating Zm Al WGR Światło zmieniające barwę według sekwencji: białe - zielone - czerwone (). Brak faz zaciemnienia - faza światła jednego koloru przechodzi bezpośrednio w fazę innej barwy. 211 px Al WR 3s PRZERYWANE Zmienne przerywane Alternating occulting Al Oc WR Światło na którego okres składa się: światło białe, krótsza od światła przerwa, światło czerwone, krótsza od światła przerwa równa poprzedniej. 211 px Zmienne (przerywane) grupowe Alternating group occulting Al Oc WGR Światło na którego okres składa się: światło białe, krótsza od światła przerwa, światło zielone, krótsza od światła przerwa równa poprzedniej, światło czerwone, przerwa dłuższa od poprzednich. 211 px BŁYSKOWE Zmienne blaskowe Alternating flashing Al Fl WR Światło na którego okres składa się: światło białe, przerwa (dłuższa od światła), światło czerwone, przerwa równa poprzedniej. 211 px Zmienne (blaskowe) grupowe Alternating group flashing Al Fl WR Światło na którego okres składa się: światło białe, przerwa (dłuższa od światła), światło czerwone, przerwa dłuższa od poprzedniej. 211 px ROZBŁYSKOWE Zmienne rozbłyskowe Alternating fixed and flashing Al F W Fl RG Światło stałe białe wzmacniane rozbłyskami w kolorze zielonym i czerwonym na przemian. 211 px Zmienne rozbłyskowe grupowe Alternating fixed and group flashing Al F W Fl(3) G Światło stałe białe wzmacniane rozbłyskami (w liczbie trzech) koloru zielonego w grupie. 211 px Zmienne rozbłyskowe kombinowane w grupach Alternating fixed and composite group flashing Al F W Fl WRR Światło stałe białe wzmacniane rozbłyskami: białym a następnie dwoma czerwonymi. 211 px Istnieje jeszcze światło wyłamujące się z tych podziałów. Jest ono szeroko stosowane w systemie IALA, jako światło południowego znaku kardynalnego (i zarezerwowane wyłącznie dla niego). Okres tego światła składa się z sześciu mignięć i jednego długiego błysku (lub sześciu szybkich mignięć i długiego błysku): Q(6) LFl W 100 px lub VQ(6) LFl W.

Barwahttps://bhmw.gov.pl/c/news/pdf/2021/1/WZ_01-02_2021.pdfhttps://bhmw.gov.pl/c/news/pdf/2022/1/WZ_01_2022.pdf białe () oznaczone skrótowo: "W", polskie: "b" lub oznaczenie pominięte) czerwone (, oznaczenie skrótowe "R", polskie: "c") zielone (), oznaczenie skrótowe "G", polskie: "z") żółte (), oznaczenie skrótowe "Y", polskie: "ż") pomarańczowe (), oznaczenie skrótowe "Or", polskie: "pm")

Najczęściej stosuje się światła białe, ponieważ światło tej barwy ma największy zasięg widoczności przy określonej mocy źródła światła.

Zasięg Światło nawigacyjne dostrzeżone może być z pewnej odległości. Odległość umożliwiająca zobaczenie (w nawigacji: zaoczenie) światła nosi miano zasięgu. Zasięg zależy od: natężenia światła (światłości) i aktualnej przejrzystości powietrza - zasięg optyczny wysokości posadowienia źródła światła i wysokości oczu obserwatora (ograniczeniem jest krzywizna wynikająca z kulistości Ziemi - zasięg geometryczny.

Dla każdego światła określa się (i podaje w jego charakterystyce) jego zasięg nominalny. Jest to zasięg optyczny dla określonej przejrzystości powietrza - równej 10 Mm. Dlatego dla określenia zasięgu optycznego w innych warunkach przejrzystości powietrza stosować należy poprawki.

W spisie świateł znaleźć można wysokość źródła światła - co umożliwia wyliczenie zasięgu geometrycznego.

Oznaczenia Na mapach światła opisywane są jednoznacznymi skrótami, natomiast w spisach świateł prócz tego charakterystyka podana jest szczegółowo (z czasami trwania każdej fazy). Skrót składa się z: opisu rodzaju, barwy (przy czym jego brak wskazuje na barwę białą), długości okresu (podawanego w sekundach), wysokości źródła światła (ponad zero mapy), zasięgu nominalnego (podawanego w milach morskich). Jednak nie zawsze zamieszczony jest komplet informacji, informacje nieistotne lub oczywiste pomija się: przykładowe oznaczenie rodzaj kolor okres wysokość źródła zasięg nominalny uwagi Fl(2) R 20s 12m 16M błyskowe grupowe o dwóch błyskach czerwone 20 12 16 Fl Y 2,5s błyskowe żółte 2,5 ? ? Iso 10s izofazowe białe 10 ? ? świeci tak na przykład LM Hel VQ(6) + LFl 10s szybko migające - sześć mignięć oraz długi błysk białe 10 ? ? południowy znak kardynalny Fl W 3s 83m 26M błyskowe białe 3 83 26 świeci tak na przykład LM Rozewie Fl W 5s 29m 18M błyskowe białe 5 29 18 świeci tak na przykład latarnia na Christiansø Iso 4s WRG 7/4/4M izofazowe białeczerwonezielone 4 ? 744 jest to światło sektorowegranice sektorów narysowane są na mapie i opisane w spisie świateł. FFl W 5s 3M rozbłyskowe białe światło,białe rozbłyski 5 ? 3 F stałe białe - ? ?

Identyfikacja Zaleca się by przy identyfikowaniu światła najpierw ustalić jego charakterystykę przez obserwację i pomiar (stoperem lub innym przyrządem), a dopiero potem odnajdywać światło w pomocach nawigacyjnych (na mapie, w spisach świateł lub innych). Postępowanie odwrotne może prowadzić do pomyłek (nawigator "widzi" to co właśnie przeczytał z mapy, a nie to co świeci w rzeczywistości).

Przypisy

Bibliografia Z. Dąbrowski, J. W. Dziewulski, M. Berkowski, Vademecum żeglarstwa morskiego, Alma-Press, Warszawa, Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej RP, 551. Znaki skróty i terminologia stosowane na polskich mapach morskich. Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej RP, Oznakowanie morskie - System IALA.

Linki zewnętrzne Strona z programem do ćwiczeń w rozpoznawaniu charakterystyk świateł (on-line)

Kategoria:Nawigacja