thumb|240px|Ekspedycja 26 – Scott Kelly podczas świąt Bożego Narodzenia Scott Joseph Kelly (ur. 21 lutego 1964 w Orange w stanie New Jersey) – amerykański astronauta, pilot wojskowy, inżynier, komandor United States Navy. Brat bliźniak astronauty – Marka E. Kelly’ego.
Wykształcenie i służba wojskowa 1982 – ukończył szkołę średnią (Mountain High School) w West Orange w stanie New Jersey. 1987 – uzyskał licencjat z zakresu elektrotechniki w Kolegium Morskim Uniwersytetu Stanu Nowy Jork (State University of New York Maritime College). Następnie rozpoczął służbę w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych. 1989–1992 – po odbyciu szkolenia lotniczego w bazie Beeville w Teksasie, w lipcu 1989 uzyskał status pilota wojskowego lotnictwa morskiego (Naval Aviator). Następnie rozpoczął służbę w 101. eskadrze myśliwców (Fighter Squadron 101), stacjonującej w bazie Oceana w Virginia Beach. Przeszedł tam szkolenie w zakresie pilotażu myśliwca pokładowego F-14 Tomcat. Później otrzymał przydział do 143. eskadry myśliwców (Fighter Squadron 143), zaokrętowanej na lotniskowcu USS „Dwight D. Eisenhower”, operującym wówczas na Atlantyku Północnym, Morzu Śródziemnym, Czerwonym oraz w Zatoce Perskiej. 1993–1994 – przeszedł kurs w Szkole Pilotów Doświadczalnych Marynarki Wojennej. 1994–1996 – służył w bazie Patuxent River w stanie Maryland. Był pilotem-oblatywaczem w doświadczalnej eskadrze samolotów szturmowych (Strike Aircraft Test Squadron) oraz Centrum Lotniczych Działań Wojennych Marynarki (Naval Air Warfare Center). Latał samolotami: F-14 Tomcat, F/A-18 Hornet i KC-130F Hercules. 1996 – na University of Tennessee w Knoxville uzyskał magisterium w dziedzinie inżynierii systemów lotniczych. Czerwiec 2012 – zakończył czynną służbę wojskową, przechodząc w stan spoczynku.
Jako pilot wylatał ponad 8000 godzin za sterami przeszło czterdziestu typów samolotów.
Kariera astronauty 1 maja 1996 – znalazł się w gronie siedemnastu kandydatów, których przyjęto podczas naboru do 16. grupy astronautów NASA. Został wybrany spośród blisko 2500 ochotników. 1998 – zakończył dwuletnie szkolenie podstawowe, uzyskując kwalifikacje pilota wahadłowca. Następnie został skierowany do wydziału systemów i eksploatacji statków kosmicznych (Spacecraft Systems/Operations Branch) w Biurze Astronautów NASA. 20–28 grudnia 1999 – uczestniczył w misji STS-103 wahadłowca Discovery, którego był pilotem. 2000 – został dyrektorem operacyjnym NASA w rosyjskim Centrum Wyszkolenia Kosmonautów im. J. Gagarina, w którym także sam odbył szkolenie. Marzec 2001 – wyznaczono go na dublera inżyniera pokładowego piątej stałej załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). 2002 – został przeniesiony do Wydziału Stacji Kosmicznej (Space Station Branch). 12 grudnia otrzymał nominację na dowódcę misji STS-118, zaplanowanej na listopad 2003. Po katastrofie wahadłowca Columbia plan lotów został gruntownie zmieniony i wspomnianą misję przeniesiono na termin późniejszy. 8–21 sierpnia 2007 – dowodził misją STS-118, realizowaną przez załogę promu Endeavour. 7 października 2010 – 16 marca 2011 – uczestniczył w Ekspedycji 25 i 26, pełniąc funkcję inżyniera pokładowego, a następnie dowódcy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. lewo|140px|mały|Logo rocznej misji Kelly’ego i Kornijenki na ISS mały|240px|Kelly z prezydentem Obamą (20 stycznia 2015) 27 marca 2015 – poleciał statkiem Sojuz TMA-16M na stację ISS razem z Giennadijem Padałką i Michaiłem Kornijenką. Wraz z Kornijenką wszedł tam w skład czterech kolejnych ekspedycji: 43, 44, 45 i 46. Ta 340-dniowa misja byłą najdłuższą do tej pory misją na ISS i miała na celu zbadanie wpływu długotrwałego pobytu w przestrzeni kosmicznej na organizm ludzki (wykorzystano fakt, że Mark i Scott Kelly są bliźniętami jednojajowymi: ten pierwszy był poddawany badaniom na Ziemi jako jednoosobowa grupa kontrolna). 16 października 2015 – Kelly rozpoczął swój 383. dzień łącznego przebywania poza Ziemią i został najdłużej przebywającym w przestrzeni kosmicznej amerykańskim astronautą, bijąc rekord należący do Edwarda Fincke (382 dni) 2 marca 2016 – powrócił na Ziemię statkiem Sojuz TMA-18M razem z Kornijenką oraz Siergiejem Wołkowem – członkiem Ekspedycji 45 i 46. 1 kwietnia 2016 – opuścił korpus astronautów NASA.
Loty kosmiczne 40px|STS-103 STS-103 (Discovery F-27) 20 grudnia 1999 wystartował w kosmos na pokładzie promu Discovery w ramach misji STS-103. Podczas lotu pełnił funkcję pilota wahadłowca, którego załogę tworzyli ponadto: Curtis L. Brown (dowódca misji), Steven L. Smith (specjalista misji – MS-1), Jean-François A. Clervoy (MS-2), John M. Grunsfeld (MS-3), C. Michael Foale (MS-4) i Claude Nicollier (MS-5). Była to kolejna wyprawa, której głównym celem była obsługa serwisowa teleskopu Hubble’a. Dwa dni po starcie załoga promu rozpoczęła prace naprawcze. Podczas czterech wyjść w otwartą przestrzeń kosmiczną astronauci wymienili w teleskopie m.in. żyroskopy oraz stary komputer. W tym czasie wahadłowiec osiągnął najwyższą orbitę w historii programu lotów STS, której apogeum wynosiło 609 km. 25 grudnia zakończono czynności serwisowe, a trzy dni później prom z astronautami wylądował na Przylądku Canaveral.
Odznaczenia i nagrody Naval Aviator Badge Naval Pilot Astronaut Badge Defense Superior Service Medal – dwukrotnie Legia Zasługi Distinguished Flying Cross Navy Commendation Medal Navy Achievement Medal Navy Unit Commendation – dwukrotnie National Defense Service Medal Southwest Asia Service Medal Navy Sea Service Deployment Ribbon NASA Distinguished Service Medal NASA Outstanding Leadership Medal NASA Exceptional Service Medal NASA Space Flight Medal – trzykrotnie Medal Wyzwolenia Kuwejtu (Arabia Saudyjska) Medal Wyzwolenia Kuwejtu (Kuwejt) Dyplom FAI im. Korolowa (1999) Doktorat honorowy State University of New York (2008) Medal „Za zasługi w podboju kosmosu” (2011, Rosja). Medal zwrócił w proteście przeciwko agresji Rosji na Ukrainę w marcu 2022 Universal Astronaut Insignia za lot orbitalny (nr 390) – Stowarzyszenie Uczestników Lotów Kosmicznych ()
Wykaz lotów
Loty kosmiczne, w których uczestniczył Scott J. Kelly Nr Data startu Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania 1 20 grudnia 1999 28 grudnia 1999 STS-103Discovery F-27 Pilot misji 7 dni 23 godziny 10 minut 47 sekund 2 8 sierpnia 2007 21 sierpnia 2007 STS-118Endeavour F-20 Dowódca misji 12 dni 17 godzin 55 minut 34 sekundy 3 7 października 2010 16 marca 2011 Sojuz TMA-01MISS-Ekspedycja 25ISS-Ekspedycja 26 Inżynier pokładowyDowódca ISS 159 dni 8 godzin 43 minuty 10 sekund 4 27 marca 2015 2 marca 2016 Sojuz TMA-16MISS-Ekspedycja 43ISS-Ekspedycja 44ISS-Ekspedycja 45ISS-Ekspedycja 46Sojuz TMA-18M Inżynier pokładowyDowódca ISS 340 dni 8 godzin 42 minuty 54 sekundyŁączny czas spędzony w kosmosie – 520 dni 19 godzin 32 minuty 25 sekund
Zobacz też alfabetyczna lista astronautów grupy i oddziały astronautów lista najdłuższych łącznych pobytów w kosmosie
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Scott Kelly na Twitterze.
Kategoria:Amerykańscy astronauci Kategoria:Amerykańscy oficerowie marynarki Kategoria:Amerykańskie bliźnięta Kategoria:Dowódcy Międzynarodowej Stacji Kosmicznej Kategoria:Amerykańscy piloci wojskowi Kategoria:Amerykańscy inżynierowie Kategoria:Odznaczeni Defense Superior Service Medal Kategoria:Odznaczeni Distinguished Flying Cross (Stany Zjednoczone) Kategoria:Odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Pochwalnym (USA) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Osiągnięcie (USA) Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi w podboju kosmosu” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Lot Kosmiczny Kategoria:Odznaczeni National Defense Service Medal Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Urodzeni w 1964 Kategoria:Ludzie urodzeni w Orange (New Jersey)