Zenit-2 – dwuczłonowa rakieta nośna. Projektowana przez ZSRR, ale produkowana już przez Ukrainę.

Historia Rakieta miała stanowić modułową konstrukcję mającą zastąpić radzieckie rakiety nośne, których konstrukcje oparte były na rakietach balistycznych (rodziny Cyklon i R-7). Po rozpadzie ZSRR, Rosja zaniechała prac przy rakiecie, angażując się w projekt Angara (wariant pierwszego członu rakiety został użyty jako rakieta dodatkowa w anulowanym projekcie rakiety Energia). Platforma startowa dla rakiety Zenit-2 zdążyła powstać jedynie w Bajkonurze. Platforma w Plesiecku nie została ukończona i planuje się zaadaptować ją na potrzeby rakiet Angara.

Prace projektowe nad Zenitem rozpoczęły się w marcu 1976 roku. Głównym projektantem został W.F. Utkin z biura konstrukcyjnego KB Jużnoje. Za silniki miało być odpowiedzialne biuro konstrukcyjne NPO Energomasz, pod kierownictwem W.P. Radowskiego. W.G. Sergiejew z NPO Elektropribor odpowiadał za układ kierowania.

Budowę platformy startowej rozpoczęto w 1978. Próby pierwszego członu zaczęły się w 1982, po długim i wyboistym procesie opracowywania silnika tego członu. W grudniu 1983 ukończono budowę stanowiska startowego, ale rakieta nadal nie była gotowa z powodu problemów z pierwszym stopniem. Członkiem komisji państwowej przyglądającej się próbom był były kosmonauta, Gierman Titow. 13 kwietnia 1985 rozpoczęto wykonywać próbne starty (jedenaście w ciągu dwóch lat) z ładunkami eksperymentalnymi. W 1987 komisja zaakceptowała rakietę do użytku wojskowego. Uznano, że system automatycznego sterowania pracuje dobrze, a rakieta będzie mogła wynosić wywiadowcze satelity serii Celina-2.

Rozpad Związku Radzieckiego przerwał jednak dalsze prace nad rakietą. Nie ukończono drugiego bajkonurskiego stanowiska startowego, stanowiska w Plesiecku (do startów na orbity polarne), ani nie skończono budowy trzeciego członu rakiety (trzystopniowa wersja Zenita, Zenit-3SL, powstała później, jako rakieta komercyjna).

Zenit-2M Wariant M rakiety posiada nowszy system kontroli lotu (Biser-3, zamiast Biser-2) oraz ulepszony silnik pierwszego członu (RD-171M). Oba systemy były wcześniej używane w rakiecie Zenit-3SL.

Chronologia startów Zenit-2 16 marca 1976 – Komitet Centralny Partii Komunistycznej i Rada Ministrów ZSRR wydaje dekret O budowie uniwersalnego zespołu rakiety kosmicznej 11K77 "Zenit" 13 kwietnia 1985, ? GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur, KazachstanŁadunek: model satelity Celina-2; Uwagi: start udany – suborbitalny lot testowy 21 czerwca 1985, 08:29 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: model satelity Celina-2; Uwagi: start udany – suborbitalny lot testowy, niektóre fragmenty rakiety osiągnęły orbitę 22 października 1985, 07:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1697; Uwagi: start udany 28 grudnia 1985, 09:16 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1714; Uwagi: start nieudany – satelita osiągnął nieużyteczną orbitę z powodu usterki w 2. członie rakiety 30 lipca 1986, 08:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1767; Uwagi: start udany 22 października 1986, 08:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1786, model satelity Oreł-2; Uwagi: start udany 14 lutego 1987, 08:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1820; Uwagi: start udany 18 marca 1987, 08:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1833; Uwagi: start udany 13 maja 1987, 05:40 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1844; Uwagi: start udany 1 sierpnia 1987, 03:59 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1871; Uwagi: start udany 28 sierpnia 1987, 08:20 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1873; Uwagi: start udany 15 maja 1988, 09:20 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1943; Uwagi: start udany 23 listopada 1988, 14:50 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 1980; Uwagi: start udany 22 maja 1990, 14:50 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2082; Uwagi: start udany 4 października 1990, 14:50 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – silnik 1. członu eksplodował 3 sekundy po starcie. Zniszczona została druga platforma startowa wyrzutni LC-45. 30 sierpnia 1991, 08:58 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – eksplozja 2. członu z powodu przegrzania się silnika 5 lutego 1992, ? GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – awaria 2. członu z powodu przegrzania się silnika 17 listopada 1992, 07:47 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2219; Uwagi: start udany 25 grudnia 1992, 05:56 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2227; Uwagi: start udany 26 marca 1993, 02:21 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2237; Uwagi: start udany 16 września 1993, 07:36 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2263; Uwagi: start udany 23 kwietnia 1994, 08:01 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2278; Uwagi: start udany 26 sierpnia 1994, 12:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2290; Uwagi: start udany 4 listopada 1994, 05:47 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Resurs-O1 3; Uwagi: start udany 24 listopada 1994, 09:15 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2297; Uwagi: start udany 31 października 1995, 20:19 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2322; Uwagi: start udany 4 września 1996, 09:01 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2333; Uwagi: start udany 20 maja 1997, 07:07 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Celina-2; Uwagi: start nieudany – awaria 1. członu rakiety w 48. sekundzie lotu 10 lipca 1998, 06:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Resurs-O1 4, Fasat-Bravo, TMSat 1, Gurwin Techsat 1B, WESTPAC, SAFIR-2; Uwagi: start udany 28 lipca 1998, 06:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2360; Uwagi: start udany 9 września 1998, 20:29 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Globalstar FM5, FM7, FM9, FM10, FM11, FM12, FM13, FM16, FM17, FM18, FM20, FM21; Uwagi: start nieudany – błąd oprogramowania spowodował zbyt wczesne wyłączenie się 2. członu 17 lipca 1999, 06:38 GMT; s/n 17L; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Okean-O 1; Uwagi: start udany 3 lutego 2000, 09:26 GMT; s/n 45025801; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2369; Uwagi: start udany 25 września 2000, 10:10 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2372; Uwagi: start udany 10 grudnia 2001, 17:18 GMT; s/n 19L; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Meteor-3M N1, Kompas, Badr B, Maroc-Tubsat, Reflektor; Uwagi: start udany 10 czerwca 2004, 01:28 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2406; Uwagi: start udany

Zenit-2M 29 czerwca 2007, 10:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Kosmos 2406; Uwagi: start udany 8 listopada 2011, 20:16 UTC ; miejsce startu: Bajkonur (LC45), KazachstanŁadunek: Fobos-Grunt i Yinghuo-1; Uwagi: Start częściowo udany – stopień Fregat nie wykonał komend zapłonu ucieczkowego. Obydwie sondy spłonęły 15 stycznia 2012 nad Nową Zelandią.

Bibliografia

Jonathan's Space Home Page

Kategoria:Ukraińskie rakiety nośne Kategoria:Rosyjskie rakiety nośne