thumb|Pałac Jabłonowskich, siedziba prezydenta miasta w latach 1817–1944 thumb|Gabinet prezydenta w Pałacu Jabłonowskich (przed 1939) thumb|Pałac Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu, siedziba Prezydenta m.st. Warszawy thumb|Gabinet prezydenta w pałacu Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu Prezydent miasta stołecznego Warszawy – najwyższy organ wykonawczy miasta stołecznego Warszawy. Jest zwierzchnikiem służbowym pracowników urzędu miasta, zwierzchnikiem kierowników miejskich jednostek organizacyjnych, a także służb, inspekcji i straży m.st. Warszawy.

Urząd został utworzony 16 kwietnia 1792, a jego powstanie wiązało się z wprowadzeniem 18 kwietnia 1791 Prawa o miastach, które scalało wszystkie otaczające Warszawę jurydyki w jedno miasto. Wcześniej istniały urzędy burmistrza Starej Warszawy i burmistrza Nowej Warszawy Nowej Warszawy.

Siedziba urzędu mieści się w pałacu Komisji Rządowej Przychodów i Skarbu przy placu Bankowym 3/5.

Wybór Prezydent m.st. Warszawy wybierany jest przez mieszkańców w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym, w trakcie ogólnopolskich wyborów samorządowych, które odbywają się co 5 lat od 2018Art. 1 pkt 3, art 2 pkt 2 i art. 3 pkt 2 Ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych ().; w latach 1998–2017 odbywały się co 4 lata. Przed 2002 rokiem prezydent był wybierany przez radę miasta i był przewodniczącym zarządu miasta.

Kompetencje Prezydent Warszawy wykonuje gminne i powiatowe zadania własne oraz zlecone z zakresu administracji rządowej, w tym zadania wynikające ze stołecznego charakteru m.st. Warszawy oraz zadania wynikające z porozumień zawartych z jednostkami samorządu terytorialnego.

Prezydent wykonuje funkcje określone w przepisach prawa dla starosty oraz zarządu powiatu, ze względu na fakt, iż Warszawa jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu.

Zakres obowiązków prezydenta Warszawy obejmuje: wykonywanie uchwał Rady m.st. Warszawy

przygotowanie projektów uchwał Rady m.st. Warszawy gospodarowanie mieniem Miasta zarządzanie budżetem Miasta reprezentowanie Miasta kierowanie bieżącymi sprawami Miasta.

W ramach realizacji budżetu Miasta Prezydent odpowiada za prawidłową gospodarkę finansową Miasta.

Jest kierownikiem Urzędu m.st. Warszawy. Jest zwierzchnikiem służbowym pracowników Urzędu Miasta oraz kierowników jednostek organizacyjnych Miasta. Rozstrzyga spory kompetencyjne, wynikające z funkcjonowania Urzędu.

Dokonuje czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do pracowników samorządowych Urzędu, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych. Sprawuje bezpośredni nadzór nad działalnością Zastępców Prezydenta, Sekretarza, Skarbnika oraz kierowników podstawowych komórek organizacyjnych Urzędu podlegających mu bezpośrednio. Zatrudnia i zwalnia kierowników jednostek organizacyjnych m.st. Warszawy. Prezydent jest również zwierzchnikiem służb, inspekcji i straży m.st. Warszawy. Zgodnie z ustawą o ustroju m.st. Warszawy powiatowe służby, inspekcje i straże stały się służbami, inspekcjami i strażami m.st. Warszawy. Sprawując zwierzchnictwo w stosunku do służb, inspekcji i straży m.st. Warszawy Prezydent: powołuje i odwołuje kierowników tych jednostek, w uzgodnieniu z wojewodą, a także wykonuje wobec nich czynności z zakresu prawa pracy, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej w sytuacjach szczególnych kieruje wspólnym działaniem tych jednostek zatwierdza program ich działania. Prezydent wydaje w indywidualnych sprawach decyzje z zakresu administracji publicznej, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W celu realizacji tych zadań prezydent wydaje zarządzenia.

Lista prezydentów Warszawy

thumb|Prezydent Warszawy Ignacy Wyssogota Zakrzewski, obraz pędzla Józefa Peszki z 1792

Rzeczpospolita Obojga Narodów 18 kwietnia 1791 zostało wprowadzone Prawo o miastach, które scalało wszystkie otaczające Warszawę jurydyki w jedno miasto. Pierwszy prezydent nowo powstałej jednostki został wyłoniony 16 kwietnia 1792, w pierwszych wyborach władz miejskich po Konstytucji 3 maja. #Imię i nazwiskoRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji1.Ignacy Wyssogota Zakrzewski16 kwietnia 179225 sierpnia 17922.Józef Michał Łukasiewicz30 sierpnia 179220 marca 17933.Andrzej Rafałowicz21 marca 179317 kwietnia 17944,Ignacy Wyssogota Zakrzewski17 kwietnia 17943 listopada 1794 5.Józef Michał Łukasiewicz 20 listopada 1794 25 lipca 1796Andrzej Rafałowicz

Zabór pruski Po III Rozbiorze Polski Warszawa została włączona do Królestwa Prus i stała się prowincjonalnym miastem Prus Południowych, ale aż do 25 lipca 1796 była okupowana przez wojska rosyjskie. Dopiero wtedy Prusy przejęły pełną kontrolę nad prowincjonalnym miastem i zaczęły obsadzać stanowisko jej prezydenta. Żaden z prezydentów Warszawy z okresu zaboru pruskiego nie był polskiego pochodzenia. #Imię i nazwiskoRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji6.Franz Schimmelpfennig von der Oye25 lipca 179623 kwietnia 17997.Friedrich Georg Tilly23 kwietnia 179927 listopada 1806

Księstwo Warszawskie W 1807, po wkroczeniu wojsk napoleońskich, na terenach dzisiejszej Polski zostało utworzone Księstwo Warszawskie, a Warszawa została jego stolicą. Prezydenci Warszawy znowu byli wyłaniani przez lokalne władze miejskie. #Imię i nazwiskoRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji8.Joachim Moszyński180721 lutego 1807 –Józef Anastazy ŁochockiAdam Moraczewski, Paweł Bieliński, w: Polski Słownik Biograficzny, t. II, Kraków 1936, s. 55.9.Paweł Bieliński17 kwietnia 18074 lipca 180710.Stanisław Węgrzecki4 lipca 1807grudzień 1815

Królestwo Polskie (kongresowe) i zabór rosyjski Po likwidacji Księstwa Warszawskiego utrzymano dotychczasowy zakres kompetencji i sposób wyboru prezydenta Warszawy, jednak 15 sierpnia 1863, w reakcji na wybuch Powstania styczniowego Aleksander Wielopolski odwołał Kazimierza Woydę z funkcji prezydenta Warszawy i powołał komisarza. Od tej pory aż do powstania II Rzeczypospolitej urząd prezydenta Warszawy pozostawał formalnie nieobsadzony, a stolicą zarządzali pełniący obowiązki specjalni komisarze. Poza pierwszym p.o. prezydenta Warszawy – Zygmuntem Andrzejem Wielopolskim – wszyscy pozostali byli Rosjanami. #Imię i nazwiskoRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji11.Karol Fryderyk Woyda6 stycznia 181630 listopada 183012.Stanisław Węgrzecki30 listopada 183026 czerwca 183113.Jakub Ignacy Łaszczyński17 czerwca 1831183714.Aleksander Graybner18379 listopada 184715.Teodor Andrault de Langeron10 listopada 1847luty 186216.Kazimierz Woydaluty 186215 sierpnia 186217.Zygmunt Wielopolski16 sierpnia 186218 września 186318.Kalikst Witkowski16 września 18631 października 187519.Sokrat Starynkiewicz18 listopada 18756 października 189220.Mikołaj Bibikow6 października 189229 czerwca 190621.Wiktor Litwińskilipiec 190626 kwietnia 190922.Aleksander Miller4 września 19094 sierpnia 1915 (formalnie 1917)

Królestwo Polskie (1917–1918) i II Rzeczpospolita 5 sierpnia 1915, tuż przed zajęciem miasta przez niemieckie wojska, ostatni rosyjski prezydent Warszawy, Aleksander Miller, przekazał magistrat przewodniczącemu Komisji Obywatelskiej – Zdzisławowi Lubomirskiemu, po czym opuścił Warszawę razem z carskimi władzami, choć formalnie pozostawał prezydentem Warszawy aż do 1917. W 1915 w związku z Aktem 5 listopada podpisanym 5 listopada 1916, w Polsce utworzono nowe Królestwo Polskie. 16 lipca 1916, za zgodą władz okupacyjnych Zdzisław Lubomirski zorganizował wybory do samorządu Warszawy, w wyniku których sam został prezydentem miasta. W II Rzeczypospolitej została utrzymana ciągłość władzy wykonawczej w Warszawie, ale od marca 1934 Warszawą zarządzali prezydenci komisaryczni (Marian Zyndram-Kościałkowski i Stefan Starzyński) powołani przez premiera. #Imię i nazwiskoZdjęcieRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji 23.Zdzisław Lubomirski100px5 sierpnia 19166 października 1917 24.Piotr Drzewiecki100px7 października 191728 listopada 1921 25.Stanisław Nowodworski100px28 listopada 19217 grudnia 1922 26.Władysław Jabłoński100px7 grudnia 192222 czerwca 1927 27.Zygmunt Słomiński100px7 lipca 192715 lutego 1934 p.o.Tadeusz Szpotański (ur. 1883, zm. 1944)137x137px15 lutego 19343 marca 1934 28.Marian Zyndram-Kościałkowski100px3 marca 193428 czerwca 1934 29.Stefan Starzyński100px2 sierpnia 193427 października 1939

II wojna światowa (1939-1944) W czasach okupacji niemieckiej Warszawa została przekazana pod kontrolę kolejnych niemieckich prezydentów-komisarzy, choć Polskie Państwo Podziemne i rząd RP na uchodźstwie uznawały tylko Juliana Kulskiego za zastępcę prezydenta Starzyńskiego w czasie okupacji. W październiku 1941 urząd prezydenta Warszawy został zlikwidowany, a dotychczasowy prezydent-komisarz Ludwig Leist zarządzał dalej Warszawą jako starosta miejski. Po rozpoczęciu powstania warszawskiego Marceli Porowski pełnił funkcję władzy cywilnej w opanowanej przez powstańców Warszawie łącząc stanowiska prezydenta i Komisarza rządu.

Komisaryczny burmistrz miasta Warszawy uznawany przez Państwo Podziemne i rząd RP na uchodźstwie za faktycznego p.o. prezydenta Warszawy w czasie okupacji: #Imię i nazwiskoZdjęcieRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji –Julian Kulski100px28 października 19395 sierpnia 1944 Komisaryczni prezydenci Warszawy w Generalnym Gubernatorstwie: #Imię i nazwiskoRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji –Helmut Otto4 października 19395 listopada 1939 –Oskar Rudolf Dengel5 listopada 193920 marca 1940 –Ludwig Leist20 marca 1940październik 1941 Warszawski starosta miejski w Generalnym Gubernatorstwie„Okupacja i ruch oporu w Dzienniku Hansa Franka 1943-1945” T.II, KIW, Warszawa 1972.: #Imię i nazwiskoRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji –Ludwig Leist20 marca 194031 lipca 1944 Prezydent Warszawy w czasie powstania warszawskiego: #Imię i nazwiskoZdjęcieRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji30.Marceli Porowski100px5 sierpnia 19442 października 1944

Rzeczpospolita Polska i PRL W 1944 po utworzeniu Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej powołano Miejską Radę Narodową Warszawy, która zgodnie z Konstytucją z 1952 wybierała prezydenta Warszawy. Prezydent miasta stał również na czele rady.

Na mocy ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej urząd prezydenta miasta został zniesiony na rzecz organu kolegialnego (Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy). W latach 1950–1973 stanowisko prezydenta nosiło nazwę Przewodniczący Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy. Urząd prezydenta przywrócono w 1973. #Imię i nazwiskoZdjęcieRozpoczęcie sprawowania funkcjiZakończenie sprawowania funkcji 31.Marian Spychalski149x149px18 września 19445 marca 1945 32.Stanisław Tołwiński144x144px5 marca 194523 maja 1950 33.Jerzy Albrecht153x153px23 maja 195014 maja 1956 34.Janusz Zarzycki111x111px14 maja 195617 grudnia 1956 35.Zygmunt Dworakowski152x152px17 grudnia 19565 maja 1960 36.Janusz Zarzycki111x111px5 maja 196029 grudnia 1967 37. Jerzy Majewski 133x133px29 grudnia 19679 grudnia 197313 grudnia 197318 lutego 1982 38.Mieczysław Dębicki133x133px18 lutego 19825 grudnia 1986 39.Jerzy Bolesławski138x138px5 grudnia 198630 stycznia 1990

III Rzeczpospolita Choć Miejska Rada Narodowa istniała w III Rzeczypospolitej do maja 1990 r., to aż do wejścia w życie ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta () prezydent miasta był wybierany przez lokalny samorząd terytorialny. Dopiero od wejścia w życie ustawy jest wybierany bezpośrednio przez mieszkańców.mały|Łańcuch stanowiący w III RP insygnium władzy prezydenta m.st. Warszawy