Czułymowie (czuł. Сыбырлар Sıbırlar) – grupa etniczna pochodzenia tureckiego.
Uznawani są niekiedy za odłam Tatarów. Żyją w górach Ałtaj, liczą około 500 osób. Ich język, czułymski, jest krytycznie zagrożony wymarciem; w powszechnym użyciu jest rosyjski.
Historia Czułymowie osiedlili się nad rzeką Czułym, gdy zostali wyparci z Chanatu Syberyjskiego przez siły Jermaka Timofiejewicza. Przez Rosjan byli nazywani Tatarami czułymskimi. Czułymowie w XVI wieku wydawali się być wynikiem mieszania się różnych turkijskich grup, które wyemigrowały na wschód po upadku Chanatu Syberyjskiego, Teleutów, jenisejskich Kirgizów i Tatarów tobolskichKolga M., Tõnurist I., Vaba L., Viikberg J. (1991). "The Red Book of the Peoples of the Russian Empire" (est.). ISBN 9985-9369-2-2.
W XVI wieku Rosjanie podbili Czułymów i ich nowo zasiedlone ziemie. W 1720 siłą zostali nawróceni na chrześcijaństwo. Najpóźniej w XVIII wieku porzucili dotychczas używany język, najprawdopodobniej należący do rodziny jenisejskiej, i przestawili się na turkijski język czułymski.
Pod rządami Związku Radzieckiego Czułymowie zostali skolektywizowani i zmuszeni do prowadzenia osiadłego trybu życia. Ideologia radzieckiego rządu była wymierzona przeciwko Czułymom i ich kulturze. W wyniku tego j. czułymski jest krytycznie zagrożony wymarciem, większość Czułymów jest rosyjskojęzyczna.
Przypisy
Kategoria:Etnografia Rosji Kategoria:Grupy etniczne Kategoria:Ludy tureckie